Çapa Fen Lisesi

Çapa Fen Lisesi, İstanbul ili Fatih ilçesinde yer alan, Türkiye’nin en köklü ortaöğretim kurumlarından biridir. 16 Mart 1848 tarihinde Darülmuallimîn adıyla erkek öğretmen yetiştirmek amacıyla kurulan kurum, tarihsel süreç içerisinde çeşitli isimler ve statüler altında faaliyet göstermiş olup günümüzde fen lisesi statüsünde eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdürmektedir.^【1】

Kurum, 16 Mart 1848 Perşembe günü (Hicri 10 Rebîülâhir 1264) Osmanlı Devleti'nde rüştiye mekteplerine öğretmen yetiştirmek amacıyla Ahmet Kemal Efendi öncülüğünde Darülmuallimîn adıyla açılmıştır. Okulun açılışına dair bilgiler 29 Mart 1848 tarihli Takvim-i Vekayi gazetesinde yayımlanmıştır. Okulun ilk başhocası Denizlili Yahya Efendi olup ilk yıl 30 öğrenci ile eğitime başlanmıştır. 14 Ağustos 1850 tarihinde okul müdürlüğüne getirilen Ahmet Cevdet Efendi (Paşa), 1851 yılında kurumun yasal ve eğitimsel düzenini belirleyen bir nizamname hazırlamıştır.

^{Çapa Fen Lisesi} (Çapa Fen Lisesi)

1869 tarihli Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile okul bünyesinde sıbyan, idadi ve sultani kısımları açılmıştır. 26 Nisan 1870 tarihinde ise kadın öğretmen yetiştirmek üzere "Darülmuallimat" kurulmuştur. 1917-1918 eğitim döneminde meydana gelen büyük Fatih yangınında okulun kullandığı Derviş Paşa Konağı'nın yanması üzerine kurum, Çapa’daki mevcut binaya taşınmıştır. Cumhuriyet döneminde, 1 Eylül 1924 tarihinde okulun adı "Erkek Muallim Mektebi" olarak değiştirilmiş; aynı yıl Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile Darülmuallimîn kapatılarak yerine "İstanbul Erkek Muallim Mektebi" ihdas edilmiştir.

Kurum, 1 Mart 1951'de "Yüksek Öğretmen Okulu" adıyla Çapa’daki binasında yeniden faaliyete başlamış, 1991 yılında ise "Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi" ismini almıştır. 2014 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından alınan karar doğrultusunda okul, fen lisesine dönüştürülerek "Çapa Fen Lisesi" adını almıştır.^【2】

Çapa Fen Lisesi, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet kurumudur. Okulun kurumsal kimliği, 1848'den günümüze uzanan öğretmen okulu geleneği üzerine inşa edilmiştir. Ayrıca, okul mezunlarını ve mensuplarını bir çatı altında toplamak amacıyla 2022 yılında Çapa Mezunları ve Mensupları Derneği (ÇAPAMDER) kurulmuştur.^【3】

^{Çapa Fen Lisesi} (Çapa Fen Lisesi)

Kurumda eğitim-öğretim "tam gün" esasına göre yürütülmektedir. Eğitim dili Türkçedir; ancak öğrencilere birinci yabancı dil olarak İngilizce, ikinci yabancı dil olarak Almanca eğitimi verilmektedir. Okulun eğitim vizyonu, 21. yüzyıl gereksinimlerini karşılayan, teknolojik gelişmeleri takip eden ve bilim insanı yetiştirmeyi amaçlayan bir yapı üzerine kurgulanmıştır. Okulda Fatih Projesi kapsamında fiber internet altyapısı kullanılmaktadır.^【4】

Okula öğrenci kabulü merkezi sınav sistemi ile gerçekleştirilmektedir. Kurumun yıllık öğrenci kontenjanı 150 olarak belirlenmiştir. Okulun taban puan verileri yıllara göre değişkenlik göstermekte olup; 2021 yılında 473.4353 (%0.30), 2023 yılında 489.0049 (%0.36) ve 2025 yılında 487.9282 (%0.40) taban puan ile öğrenci alımı yapılmıştır.^【5】

^{Çapa Fen Lisesi Mescidi} (Çapa Fen Lisesi)

Okulun ana binası 1901 (1315) yılında Mimar Kemalettin tarafından klasik Türk üslubunda inşa edilmiştir.^【6】 Dört kattan oluşan yapıda turkuaz renkli Kütahya çinileri ve alçı süslemeler kullanılmış olup zemin katında "Çinili Mescit" bulunmaktadır. Mevcut durumda tarihi binanın restorasyona girmesi nedeniyle eğitim faaliyetleri geçici olarak Zeytinburnu, Merkezefendi Mahallesi'ndeki binada sürdürülmektedir.

Yerleşke içerisinde 20 derslik, fizik, kimya ve biyoloji laboratuvarları, bilişim teknolojileri sınıfı, müzik sınıfı, resim sınıfı ve 17.832 kitap barındıran bir kütüphane mevcuttur. Ayrıca bir konferans salonu, iki çok amaçlı salon, bir spor salonu ve bir revir bulunmaktadır. Öğrenci pansiyonları ise Fatih, Molla Gürani Mahallesi'nde hizmet vermektedir.^【7】

^{Çapa Fen Lisesi Labaratuvar} (Çapa Fen Lisesi)

Okulun güncel kadrosunda 43 öğretmen görev yapmaktadır. Tarihsel süreçte kurumda Ahmet Cevdet Paşa, Satı Bey ve Said Bey gibi önemli isimler yöneticilik yapmıştır. Ayrıca Tevfik Fikret, Selim Sırrı Tarcan, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Osman Zeki Üngör ve Ali Ulvi Elöve gibi isimler okulun eğitim kadrosunda yer almış veya konferanslar vermiştir.^【8】

Okulda toplam 512 öğrenci eğitim görmektedir. Kurum, hem yatılı hem de gündüzlü öğrenci kabul etmektedir; kız ve erkek öğrenciler için ayrı pansiyon binaları tahsis edilmiştir.^【9】

^{Çapa Fen Lisesi Okul İçi} (Çapa Fen Lisesi)

Kurumda düzenli olarak masa tenisi, futsal, voleybol ve satranç müsabakaları düzenlenmektedir. Okulun lisanslı sporcu sayısı 200'dür. Sosyal ve kültürel etkinlikler kapsamında "Anadolu Mektebi Yazar Okumaları", "Çapa Gençlik Günü" ve çeşitli mezuniyet törenleri organize edilmektedir.^【10】

Okul bünyesinde TÜBİTAK, İSBO ve çeşitli bilimsel proje çalışmaları yürütülmektedir.