Capital Gate

Capital Gate, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Abu Dhabi kentinde, Abu Dhabi National Exhibitions Company (ADNEC) ana planı kapsamında Abu Dhabi Ulusal Sergi Merkezi yerleşkesinin simgesel yapısı olarak inşa edilen karma kullanımlı bir yüksek yapıdır. Neil Van Der Veen tarafından tasarlanan ve 2011 yılında tamamlanan yapı, 160 metre yüksekliğinde ve 35 katlıdır. Ofis ve otel işlevlerini bir arada barındıran bina, 16.000 m²’den fazla ofis alanına ve Abu Dhabi’nin ilk Hyatt oteline ev sahipliği yapmaktadır. Tasarım sürecinde çöl ortamında meydana gelen kum fırtınalarının oluşturduğu dalgalı hareketlerden esinlenilmiş ve bu doğrultuda dinamik bir form geliştirilmiştir.

Çelik ve camdan oluşan dış kabuğu, organik biçimi ve düşey eksenden 18 derece sapma gösteren eğimli formu ile tanınan yapı, 2010 yılında Guinness Dünya Rekorları tarafından “dünyanın insan eliyle yapılmış en eğik kulesi” olarak tescil edilmiştir.

^{Capital Gate (}flickr⁾

Capital Gate, düşey eksendeki eğimli kütlesi ile geleneksel gökdelen tipolojilerinden farklı bir geometride tasarlanmıştır. Yapının üst bölümlerinde konsollu bir çay salonu ve açık hava havuz terası yer almaktadır.

Yapının mimari tasarımı, çelik ve camdan oluşan dış kabuk ile tanımlanan bir forma sahiptir. Cephede kullanılan paslanmaz çelikten üretilmiş splash elemanı, yapının ön yüzeyinden aşağı doğru uzanmakta ve zemin kotunda otel giriş saçaklığına dönüşmektedir. Bu eleman, mevcut tribün yapısının üzerinden devam ederek yapı ve tribünler için güneş kırıcı işlevi görmektedir.

Cephe sistemi, düz cam panellerden oluşan giydirme cephe teknolojisi ile oluşturulmuştur. Eğrisel yüzeyin elde edilmesinde üçgen geometriler kullanılmış ve yaklaşık 26.000 adet üçgen çerçeve cephe sistemini meydana getirmiştir. Cephe camları güneş ışınlarının etkisini azaltacak şekilde tasarlanmış olup enerji tüketiminin, özellikle iklimlendirme giderlerinin azaltılmasına katkı sağlamaktadır.

Yapının aydınlatma sistemi, enerji tüketimini ve ışık kirliliğini azaltma amacıyla tasarlanmıştır. Sistem, düşük seviyeli peyzaj aydınlatması ile çelik-cam cephe sistemine entegre edilmiş kompakt LED ağından oluşmaktadır.

Capital Gate’in en belirgin özelliği, düşey eksenden 18 derece sapma gösteren eğimli formudur. Bu eğim nedeniyle üst katlar temel hattının yaklaşık 33 metre dışına taşmakta ve yapıda önemli çekme, basınç ve devrilme etkileri oluşmaktadır. Bu nedenle yapı, geleneksel yüksek yapı sistemlerinden farklı mühendislik çözümleri ile tasarlanmıştır.

Temel sistemi, yerçekimi, rüzgâr ve deprem yüklerini karşılamak amacıyla yaklaşık 30 metre derinliğe kadar inen 490 adet kazık üzerine oturmaktadır. Kazıkların bir bölümü konsol etkisinden kaynaklanan yükleri zemine aktarırken, karşı tarafta bulunan daha derin kazıklar yapının eğiminden doğan çekme kuvvetlerine karşı koymaktadır. Kazıklar üzerinde yer alan çelik donatılı kalın beton radye temel, yüklerin eşit biçimde dağıtılmasını sağlamaktadır.

Yapının taşıyıcı sisteminin temel elemanlarından biri merkezi betonarme çekirdektir. Geleneksel gökdelenlerde düşey olarak inşa edilen çekirdek sisteminden farklı olarak Capital Gate’te çekirdek, yapının eğimine ters yönde eğimli olarak tasarlanmıştır. İnşaat sürecinde yapının artan ağırlığı ile birlikte çekirdeğin kademeli olarak doğrulması öngörülmüş ve böylece oluşan kuvvetlerin kontrol altına alınması amaçlanmıştır.

Çekirdek sistemi, kayar kalıp teknolojisi kullanılarak inşa edilmiştir. Ayrıca çekirdeğin dayanımını artırmak amacıyla ard-germe (post-tensioning) tekniği uygulanmıştır. Bu kapsamda çekirdek duvarları içerisine yerleştirilen 146 adet çelik germe elemanı belirli seviyelerde gerilerek betonun çekme kuvvetleri altında çatlaması önlenmiştir.

Yapıda, dış taşıyıcı kabuk olarak çelik diagrid sistemi kullanılmıştır. Betonarme sistemlere kıyasla daha hafif olan bu sistem, eğimli formun oluşturduğu yüklerin karşılanmasında tercih edilmiştir. Diagrid yapı, merkezi çekirdeğin etrafını saran çapraz çelik elemanlardan meydana gelmektedir.

Toplam 720 adet farklı kesitten oluşan çapraz çelik elemanlar, düğüm noktalarında birleşerek haç biçimli kesitler meydana getirmekte ve yüklerin yapı yüzeyine dengeli biçimde dağıtılmasını sağlamaktadır. Bu sistem, ince fakat yüksek dayanımlı bir dış kabuk oluşturarak yapının stabilitesine katkıda bulunmaktadır.

Capital Gate’in iç mekân organizasyonunun merkezinde geniş bir atrium yer almaktadır. Yapının yaklaşık yarı yüksekliği boyunca devam eden bu boşluk, doğal ışığın iç mekânlara ulaşmasını sağlamakta ve üst katlardaki yüklerin azaltılmasına katkıda bulunmaktadır.

Atriumun oluşturduğu açıklık nedeniyle yüklerin güvenli biçimde aktarılması amacıyla dış diagrid sistemiyle uyumlu bir iç çelik kafes sistem geliştirilmiştir. Huni biçimindeki bu taşıyıcı sistem, yükleri temel ve merkezi çekirdeğe yönlendirmektedir. Ayrıca atriumun çekirdek duvarlarına ilettiği kuvvetleri karşılamak amacıyla altı adet büyük çelik çubuk ile ek güçlendirme yapılmıştır.

Yapı içerisinde ofis alanları ve otel işlevleri birlikte yer almakta olup iç mekân organizasyonu bu karma kullanıma göre şekillendirilmiştir.

Capital Gate, eğimli formu, yenilikçi mühendislik çözümleri ve geleneksel yüksek yapı tipolojilerinden ayrılan mimari yaklaşımı nedeniyle uluslararası ölçekte dikkat çekmiş; çeşitli ödüller kazanmıştır. Yapının 18 derece eğimli formu, Guinness Dünya Rekorları tarafından tescil edilerek ayrıca tanınırlık sağlamıştır.

• 2009 – Cityscape Abu Dhabi Middle East Real Estate Awards, Best Commercial/Retail Project Award (Future)
• 2010 – Guinness Dünya Rekorları tarafından Dünyanın En Eğik İnsan Yapımı Kulesi olarak tescil edilmiştir.
• 2011 – Dubai Cityscape Awards, Best Overall Project
• 2011 – Dubai Cityscape Awards, Best Commercial / Mixed Use Project^【1】