CCTV Merkez Binası

CCTV Merkez Binası, Çin Merkez Televizyonu’nun (China Central Television – CCTV) televizyon yayıncılığı, yapım ve yönetim faaliyetlerini tek çatı altında toplayan merkez yapısıdır. Pekin Merkezi İş Bölgesi’nde yer alan bina, geleneksel gökdelen tipolojisinden farklı olarak televizyon üretimi, yayıncılık, yönetim ve idari işlevleri bütünleşik bir sistem içinde bir araya getiren üç boyutlu bir döngü (loop) organizasyonu üzerine kurgulanmıştır. Yaklaşık 465.000 m² kullanım alanına sahip olan yapı; dokuz katlı bir taban kütlesi, birbirine eğimli iki kule ve bu kuleleri üst seviyede bağlayan konsol niteliğindeki bir köprüden oluşmaktadır.

Proje, OMA (Office for Metropolitan Architecture) tarafından tasarlanmış, mühendislik çalışmaları ise Arup ve East China Design Institute iş birliğiyle yürütülmüştür. Yapı 2012 yılında tamamlanmıştır.

^{CCTV Merkez Binası Gece Görünümü (}pexels⁾

CCTV Merkez Binası’nın mimari tasarımı, geleneksel dikey gökdelen anlayışına alternatif bir yaklaşım geliştirme amacıyla şekillendirilmiştir. Yapı, yalnızca yükseklik yarışına dayanan kule tipolojisi yerine, farklı işlevlerin birbirleriyle fiziksel ve görsel olarak bağlantı kurduğu sürekli bir mekânsal organizasyon önerir. Bu doğrultuda televizyon üretim sürecinin tüm aşamaları tek bir yapı içerisinde bütünleştirilmiştir.

Mimari organizasyon dört temel bileşenden oluşmaktadır: taban kütlesi (Plinth/Base), iki eğimli kule ve kuleleri üst seviyede birleştiren konsol niteliğindeki üst bağlantı bölümü (Overhang). Kulelerden ilki ofisler ve kurgu birimlerine ayrılırken, ikinci kule haber yayıncılığı işlevlerini barındırmaktadır. Bu iki kule, üst kotta yer alan idari bölümler aracılığıyla birbirine bağlanmaktadır. Böylece üretim, yayın, yönetim ve destek işlevleri tek bir döngü içerisinde kesintisiz biçimde ilişkilendirilmiştir.

Yapının en belirgin mimari özelliği, yaklaşık 75 metre uzunluğundaki konsol açıklığıdır. Bu çözüm, binanın üç boyutlu bir halka biçiminde algılanmasını sağlamakta ve yapının kentsel siluette ayırt edici bir kimlik kazanmasına katkıda bulunmaktadır. CCTV Merkez Binası’nın biçimsel kurgusu, geleneksel gökdelenlerin yalnızca dikey yükselme ilkesini sorgulayan bir yaklaşımın sonucu olarak değerlendirilmiştir.

Yapının temel tasarım hedeflerinden biri, televizyon üretim sürecinde birbirinden ayrışan departmanları ortak bir mekânsal sistem içerisinde bir araya getirmektir. Bu doğrultuda program üretimi, haber yayıncılığı, teknik servisler, yönetim ve idari birimler aynı yapı içerisinde konumlandırılmıştır.

Dokuz katlı taban kütlesi içerisinde televizyon stüdyoları, ortak kullanım alanları ve çeşitli destek mekânları yer almaktadır. İki kule farklı işlev gruplarını barındırırken, üst bağlantı bölümü yönetim ve idari işlevlere ayrılmıştır.

Yapının dolaşım sistemi de bu bütünleşik yaklaşımı desteklemektedir. Çeşitli departmanlar arasında doğrudan bağlantılar kurulmuş; kullanıcı hareketleri yalnızca düşey dolaşımla sınırlı bırakılmayarak yatay ve çapraz ilişkiler de oluşturulmuştur. Böylece televizyon üretiminin farklı aşamalarında görev alan çalışanların aynı mekânsal ağ içerisinde etkileşim kurması hedeflenmiştir.

CCTV Merkez Binası’nın taşıyıcı sistemi, yapının alışılmışın dışındaki geometrisini mümkün kılmak amacıyla geliştirilmiş yenilikçi bir mühendislik çözümüne dayanmaktadır. Yapı, dış cephe boyunca devam eden üçgen örgülü çelik taşıyıcı sistem (diagrid) ile desteklenmektedir.

Diagrid sistemi, yüklerin yapı boyunca dağıtılmasını sağlayan üçgenlerden oluşan bir çelik ağ şeklinde tasarlanmıştır. Ancak bu ağ, standart bir geometrik tekrar yerine, yapının maruz kaldığı gerilmelere göre değişken yoğunluk göstermektedir. Daha yüksek yapısal yüklerin oluştuğu bölgelerde çelik elemanlar sıklaşırken, daha düşük gerilme bölgelerinde daha seyrek bir örgü sistemi kullanılmaktadır.

Yapının üst bölümündeki büyük konsol açıklığı ve eğimli kule geometrisi nedeniyle taşıyıcı sistem, yalnızca düşey yükleri değil, önemli yatay kuvvetleri de karşılayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu nedenle yapı kabuğu ile taşıyıcı sistem arasında bütünleşik bir ilişki kurulmuş ve cephe aynı zamanda yapısal bir eleman olarak çalışacak biçimde kurgulanmıştır.

Yapının cephe sistemi, taşıyıcı sistem ile bütünleşik çalışan hibrit bir kabuk olarak tasarlanmıştır. Cephede yüksek performanslı cam paneller kullanılmıştır. Cam yüzeylerde uygulanan yaklaşık %70 geçirgenlik oranına sahip seramik frit kaplama, güneş kontrolü sağlayarak iç mekânların termal performansını iyileştirmektedir.^【1】

Cephe tasarımında kullanılan bu sistem, yapıya karakteristik gümüş-gri görünümünü kazandırmakta ve aynı zamanda güneş ışınımının kontrol edilmesine katkı sunmaktadır. Yapının dış yüzeyinde görülen diyagonal çelik ağ, cephe kompozisyonunun ayrılmaz bir bileşeni olarak işlev görmektedir. Böylece cephe yalnızca dış kabuk değil, yapısal davranışın okunabildiği bir yüzey niteliği kazanmıştır.

^{CCTV Merkez Binası Dış Cephe Görünümü (}pexels⁾

Yapının ana giriş mekânı Tower 1 içerisinde yer alan yaklaşık 10.000 m² büyüklüğündeki ana lobidir. ^【2】Bu mekân, üç kat bodrum seviyesine ve üç kat üst kot seviyesine uzanan geniş bir atrium olarak tasarlanmıştır. Lobi aynı zamanda Pekin metro sistemiyle doğrudan bağlantı kurmaktadır. Bu bağlantı, yapının günlük kullanıcı yoğunluğunu karşılayan önemli bir ulaşım düğümü işlevi görmektedir.

Ana lobi ile ilişkili olarak toplam on iki televizyon stüdyosu yapı içerisinde konumlandırılmıştır. Bu stüdyoların en büyüğü yaklaşık 2.000 m² büyüklüğündedir. ^【3】Stüdyo alanları televizyon üretiminin temel mekânlarını oluştururken, bunlara bağlı teknik destek alanları ve yayın birimleri de aynı organizasyon içerisinde yer almaktadır.

CCTV Merkez Binası, televizyon üretim süreçlerini belirli ölçüde kamuya açan bir ziyaretçi sistemi de içermektedir. Yapı içerisinde oluşturulan “Public Loop” adı verilen dolaşım rotası, ziyaretçilerin televizyon stüdyolarını, yayın üretim süreçlerini ve CCTV ’nin tarihine ilişkin sergileri gözlemleyebileceği bir güzergâh olarak tasarlanmıştır.

Bu rota, yapının konsol bölümüne kadar uzanmakta ve ziyaretçilere Pekin Merkezi İş Bölgesi ile kentin tarihî bölgelerine yönelik panoramik manzara noktaları sunmaktadır.

CCTV Merkez Binası’nın mekanik sistemleri, televizyon yayıncılığı gibi kesintisiz işleyiş gerektiren bir programın ihtiyaçlarına göre tasarlanmıştır. Yapıda değişken hava hacimli (VAV) iklimlendirme sistemi tercih edilmiştir. Bu sistem, farklı kullanım yoğunluklarına göre hava miktarını ayarlayarak enerji verimliliği sağlamaktadır.

Binada dokuz ana mekanik tesisat merkezi bulunmakta ve bu merkezler geniş düşey şaftlar aracılığıyla çeşitli katlara hizmet vermektedir. Yayın stüdyoları için özel iklimlendirme çözümleri geliştirilmiş; yayın faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla yedek enerji sistemleri ve kesintisiz güç kaynakları kullanılmıştır. Ayrıca bina otomasyon sistemi (BAS/BMS) aracılığıyla mekanik ve elektrik sistemlerinin merkezi olarak izlenmesi ve yönetilmesi öngörülmüştür.