Çerkeş Lokumu

Çerkeş Lokumu, Türkiye’nin Çankırı iline bağlı Çerkeş ilçesinde üretilen geleneksel bir fırın ürünüdür. Süt, bitkisel susuz yağ, yaş maya, tuz ve özel amaçlı buğday unu kullanılarak hazırlanan hamurun dikdörtgen şekilde açılması ve hamur tarağı ile şekillendirilmesiyle elde edilir. Aynı hamurla simit biçiminde üretimi de yapılır. Ürün, sade veya cevizli olarak iki şekilde hazırlanabilir. Çerkeş Lokumu; gevrek yapıda, düzgün kenarlı, üst yüzeyi delikli, iç kısmı ise ara ara boşlukludur.Ürün piştikten sonra 20–25 gram ağırlığında, 10–15 cm uzunluğunda ve yaklaşık 5 cm genişliğindedir. Cevizli çeşidinde bu ağırlık 32–40 grama ulaşabilir.

Çerkeş Lokumu(Türk Patent ve Marka Kurumu)

Malzemeler

Çerkeş Lokumu’nun üretiminde kullanılan malzemeler ve miktarları şunlardır:

• 1 litre süt
• 2,5 kilogram özel amaçlı buğday unu
• 500 gram bitkisel susuz yağ
• 42 gram yaş maya
• 24 gram tuz
• 100 mililitre su
• 15–16 gram iri kıyılmış ceviz içi (isteğe bağlı)

Malzemelerin miktarları, ürünün geleneksel yapısını ve kıvamını sağlayacak şekilde belirlenmiştir.

Üretim Özellikleri

Süt, yaklaşık 2–3 dakika ısıtıldıktan sonra bitkisel susuz yağ ile karıştırılır. Ayrı bir kapta su, yaş maya ve tuz karıştırılarak maya kabarana kadar (yaklaşık 10 dakika) bekletilir. Bu karışım süt ve yağın bulunduğu kaba eklenir. Üzerine elenmiş un ilave edilir ve karışım elle yaklaşık 10–15 dakika yoğrulur. Elde edilen hamur sert kıvamlıdır. Yoğurma işlemi tamamlanan hamur, oda sıcaklığında yaklaşık 1 saat dinlendirilir.

Dinlenmiş hamur 200–250 gramlık bezelere ayrılır. Bezeler 15 dakika daha dinlendirilir ve unlanmış zeminde dikdörtgen şekilde açılır. Üzerine hamur tarağı ile baklava desenine benzer şekiller verilir. Hamur, 6 cm genişliğinde ve 11–16 cm uzunluğunda parçalar hâlinde kesilir. Bu parçalar 21–26 gram ağırlığındadır. Cevizli üretim tercih ediliyorsa şekillendirme öncesinde hamurun ortasına 15–16 gram iri kıyılmış ceviz yerleştirilir ve hamur kapatılarak yeniden şekillendirilir. Bu parçalar 32–40 gram arasında olabilir.

Simit şeklinde üretimde, hamur 100–150 gramlık bezelere ayrılır. Oval şekilde açılır, uçları birleştirilerek simit formu verilir. Ürünler yağlanmış tepsiye yerleştirilir, oda sıcaklığında yarım saat dinlendirilir ve önceden ısıtılmış 150 °C fırında 30–35 dakika pişirilir. Fırından çıkan ürünler 15–20 dakika soğutularak ambalajlanır.

Serin ve kuru ortamda en az 6 ay muhafaza edilebilir.

Coğrafi İşaret Bilgisi

Çerkeş Lokumu, 03 Temmuz 2024 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 1607 numara ile coğrafi işaret olarak tescillenmiştir. Tescile göre ürünün üretimi, işlenmesi ve ambalajlanması yalnızca Çankırı ili Çerkeş ilçesi sınırları içinde yapılabilir. Ürünün geleneksel tarifinin korunması ve yerel üreticilerin haklarının güvence altına alınması amacıyla coğrafi işaret belgesi düzenlenmiştir.