Cezayir - Birleşik Arap Emirlikleri Arasındaki Diplomatik İlişkilerin Kesilmesi

Cezayir ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasındaki diplomatik ilişkilerin kesilmesi, Cezayir yönetiminin 10 Eylül 2026'da BAE'yi “provokatif ve düşmanca eylemlerde” bulunmakla suçlayarak iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri sona erdirmesiyle başlayan diplomatik krizdir. Cezayir yönetimi, ilişkilerin korunması için yürütülen girişimlerin sonuçsuz kaldığını açıklarken BAE'nin Cezayir Büyükelçisi'ne ülkeden ayrılması için 48 saat süre verilmiştir. Cezayir ayrıca BAE tescilli sivil ve askeri uçaklara hava sahasını kapatma kararı almıştır.

Cezayir Dışişleri Bakanlığı, 10 Eylül 2026'da yaptığı açıklamada Birleşik Arap Emirlikleri ile diplomatik ilişkilerin kesildiğini duyurmuştur. Bakanlık, kararın “ikili ilişkileri korumak için tüm yolların tüketilmesinin ardından” alındığını belirtmiş ve BAE yönetimini bir dizi “provokatif ve düşmanca eylemde” bulunmakla suçlamıştır. Bununla birlikte açıklamada, kararın alınmasına doğrudan neden olan belirli bir olay hakkında ayrıntılı bilgi verilmemiştir.

Cezayir yönetimi, daha önce BAE tarafını izlediği politikanın doğurabileceği sonuçlar konusunda uyardığını açıklamıştır. Cezayir Dışişleri Bakanlığına göre söz konusu girişimlere rağmen iki ülke arasındaki anlaşmazlıklar giderilememiş ve BAE'nin tutumunun kabul edilemeyecek bir noktaya ulaştığı değerlendirilmiştir.

Kararın ardından BAE'nin Cezayir Büyükelçisi Yousef Saif Khamis Subaa Al-Ali, Cezayir Dışişleri Bakanlığına çağrılmış ve diplomatik ilişkilerin kesilmesi kararı kendisine bildirilmiştir. Büyükelçiye kararın gereğini yerine getirmesi için 48 saat süre verilmiştir.

Diplomatik ilişkilerin sona erdirilmesinin ardından Cezayir, BAE tescilli uçaklara yönelik hava sahası kısıtlaması da getirmiştir. Cezayir Savunma Bakanlığı tarafından açıklanan karar kapsamında BAE tescilli sivil ve askeri uçakların Cezayir hava sahasını kullanması yasaklanmıştır. Uygulamanın diplomatik ilişkilerin kesilmesinden sonraki cuma günü yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır.

BAE'den Cezayir'e ve Cezayir'den BAE'ye gerçekleştirilen ticari yolcu seferleri ise geçici olarak bu uygulamanın dışında tutulmuştur. Mevcut sözleşme nedeniyle Cezayir'e yönelik ticari uçuşların 2026'nın sonuna kadar devam etmesine izin verilmiştir.

Hava sahasının kapatılması, iki ülke arasındaki diplomatik anlaşmazlığın ulaştırma alanına da yansıyan adımlarından biri olmuştur. Cezayir, Şubat 2026'da da iki ülke arasında Mayıs 2013'te imzalanan hava hizmetleri anlaşmasının iptal edilmesine yönelik süreci başlatmıştı.

Cezayir ile BAE arasındaki ilişkiler, diplomatik bağların kesilmesinden önceki yıllarda çeşitli bölgesel konulardaki görüş ayrılıkları nedeniyle gerilimli bir seyir izlemiştir. Tarafların özellikle İsrail ile ilişkiler, Batı Sahra sorunu ve Kuzey Afrika ile Sahel bölgesindeki gelişmeler konusunda farklı politikalar izlediği belirtilmiştir.

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun da daha önce BAE'yi doğrudan isimlendirmediği bazı açıklamalarında bir Körfez ülkesini Cezayir'in iç işlerine müdahale etmek ve bölgedeki ülkeleri istikrarsızlaştırmaya çalışmakla suçlamıştır. Tebbun, söz konusu ülkenin Libya, Mali ve Sudan'daki gelişmeler üzerinde olumsuz etkisi bulunduğunu ileri sürmüştür. BAE ise bölgesel çatışmalara müdahale ettiği yönündeki çeşitli suçlamaları reddetmiştir.

Cezayir ve BAE arasındaki temel dış politika farklılıklarından biri İsrail ile ilişkiler konusunda ortaya çıkmıştır. Cezayir, İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesine karşı bir politika izlerken BAE, ABD'nin arabuluculuğunda gerçekleştirilen İbrahim Anlaşmaları kapsamında 2020 yılında İsrail ile diplomatik ilişkiler kurmuştur. Bu tarihten sonra BAE ile İsrail arasında ekonomik, diplomatik ve savunma alanlarında ilişkiler geliştirilmiştir.

Cezayir ise İsrail ile diplomatik ilişki kurmamış ve Filistin konusunda farklı bir dış politika çizgisini sürdürmüştür. İki ülkenin İsrail'e ilişkin farklı yaklaşımları, Cezayir-BAE ilişkilerindeki bölgesel politika ayrışmalarından biri olarak öne çıkmıştır.

İki ülke arasındaki bir diğer temel anlaşmazlık Batı Sahra sorunu olmuştur. BAE, Batı Sahra üzerindeki egemenlik iddiasında Fas'ı desteklerken Cezayir, bağımsız bir Batı Sahra kurulmasını savunan Polisario Cephesi'ne destek vermektedir. BAE ayrıca ihtilaflı bölgede konsolosluk açan ülkeler arasında yer almıştır.

Cezayir ile Fas arasındaki uzun süredir devam eden bölgesel rekabet nedeniyle BAE'nin Fas ile geliştirdiği ilişkiler de Cezayir ile Abu Dabi arasındaki görüş ayrılıklarının unsurlarından biri haline gelmiştir. Tarafların Kuzey Afrika ve Sahel bölgesindeki farklı aktörlerle geliştirdiği ilişkiler de iki ülkenin bölgesel çıkarlarının giderek daha fazla kesişmesine neden olmuştur.

Cezayir ile BAE'nin çıkarlarının karşı karşıya geldiği diğer alanlardan biri Sahel ve Kuzey Afrika olmuştur. BAE son yıllarda bölgedeki çeşitli yönetimlerle siyasi ve ekonomik ilişkilerini genişletirken Cezayir'in bazı güney komşularıyla ilişkileri, bölgede meydana gelen askeri darbeler ve siyasi değişikliklerin ardından gerilimli bir seyir izlemiştir.

Cezayir yönetimi, BAE'nin Kuzey Afrika ve Sahel'deki faaliyetlerinin kendi dış politika yaklaşımıyla çeliştiğini ve ülkenin güvenliği açısından sorun oluşturduğunu ileri sürmüştür. Bu konudaki anlaşmazlıklar, iki ülke arasındaki ilişkilerin 2026'daki diplomatik kopuş öncesinde giderek gerilmesine katkıda bulunan başlıklardan biri olmuştur.

Birleşik Arap Emirlikleri yönetimi, Cezayir'in diplomatik ilişkileri kesme kararının ardından yaptığı açıklamada kararın geçici olmasını umduğunu bildirmiştir. BAE Dışişleri Bakanlığı, Cezayir halkıyla mevcut bağlara önem verdiğini ve iki ülke halkları arasındaki ilişkilerin korunmasını istediğini açıklamıştır.

BAE Devlet Başkanı'nın diplomasi danışmanı Anwar Gargash ise Cezayir'i doğrudan isimlendirmeden yaptığı açıklamada diplomatik ilişkilerin “rasyonellik, iletişim ve çıkarların açıklığı” temelinde yürütülmesi gerektiğini belirtmiştir. Gargash, başarılı diplomasinin açık tutumlara ve anlaşmazlıkların etkili biçimde yönetilmesine dayanması gerektiğini ifade etmiştir.

Cezayir'in 10 Eylül'de diplomatik ilişkileri sona erdirmesi ve ardından BAE tescilli sivil ve askeri uçaklara hava sahasını kapatmasıyla iki ülke arasındaki uzun süredir devam eden siyasi gerilim diplomatik kopuş aşamasına ulaşmıştır. BAE'nin ticari uçuşlarına 2026 sonuna kadar tanınan istisna ise hava ulaşımındaki mevcut düzenlemelerin geçici olarak devam etmesini sağlamıştır.