CHP 38. Olağan Kurultayı'nın İptali ve Kemal Kılıçdaroğlu'nun Göreve İadesi Davası

CHP 38. Olağan Kurultayı'nın İptali ve Kılıçdaroğlu'nun Göreve İadesi Davası, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 36. Hukuk Dairesi'nin 21 Mayıs 2026 tarihinde oy birliğiyle verdiği kararla sonuçlanan hukuki sürecin adıdır. Mahkeme, Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) 4–5 Kasım 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen 38. Olağan Seçimli Kurultayı'nın "mutlak butlan" (kesin hükümsüzlük) nedeniyle geçersiz olduğunun tespitine ve yapıldığı tarihten itibaren iptaline hükmetmiştir. Kararda, kurultay tarihinden önceki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile parti organlarının görevlerine aynen devam etmelerine, mevcut Genel Başkan Özgür Özel ile yönetiminin ise tedbiren görevden uzaklaştırılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar, iki haftanın sonunda Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere verilmiştir.

CHP'nin 38. Olağan Seçimli Kurultayı, 4–5 Kasım 2023 tarihlerinde düzenlenmiş; söz konusu kurultayda genel başkanlık yarışını Özgür Özel, Kemal Kılıçdaroğlu'na karşı kazanmıştır.

Kurultayın ardından eski Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş ile bazı delegeler, kurultayın iptali ve yetkili kurulların görevden uzaklaştırılması talebiyle ayrı ayrı mahkemelerde dava açmıştır. Açılan iptal davaları, Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeki dosyada birleştirilmiştir.

Bu süreçte bir hukuk davası dışında bir de ceza davası açılmıştır. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, kurultayda usulsüzlük yapıldığı iddialarıyla ilgili bir soruşturma başlatmış; hazırlanan iddianame 3 Haziran'da kabul edilmiştir. İddianamede, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) yolsuzluk suçlamasıyla görevden uzaklaştırılan başkanı Ekrem İmamoğlu dahil 12 şüpheli hakkında "oylamaya hile karıştırma" suçundan bir yıldan üçer yıla kadar hapis cezası istenmiştir. İddianamede eski CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'na mağdur, Lütfü Savaş'a ise müşteki sıfatıyla yer verilmiştir.

CHP'nin İstanbul İl yönetiminin görevden uzaklaştırılarak yerine kayyum atanmasının ardından 6 Nisan 2025'te CHP'de 21. Olağanüstü Kurultay yapılmış; Özgür Özel yeniden genel başkan seçilmiştir.

Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi, 24 Ekim 2025'te görülen duruşmada CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'nın iptali istemiyle açılan asıl davanın "konusuz" kaldığını belirterek karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Mahkeme, birleşen dosyalar yönünden yaptığı değerlendirmede ise Lütfü Savaş'ın açtığı davayı, davayı açma ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle reddetmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 36. Hukuk Dairesi, esas dava ile birleşmesine karar verilen dosyalar yönünden yapılan istinaf başvurularını incelemiştir. Daire, Siyasi Partiler Kanunu, Dernekler Kanunu ve Türk Medeni Kanunu hükümlerini birlikte değerlendirerek kurultay süreçlerine ilişkin inceleme yapmıştır. Kararda, Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, Ankara 26. Asliye Ceza Mahkemesi, İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesi ve İstanbul 72. Asliye Ceza Mahkemesi dosyaları kapsamında toplanan deliller, ifade tutanakları ve resmi kurumlardan gelen bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilmiştir.

İstinaf incelemesinde, ilk derece mahkemesinin "konusuzluk" değerlendirmesi hukuka uygun bulunmamıştır. Daire, sonradan yapılan olağanüstü kongre ve kurultayların, önceki kurultayda bulunduğu değerlendirilen hukuka aykırılıkları ortadan kaldırmayacağı kanaatine varmıştır.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda 4–5 Kasım 2023 tarihli kurultay sürecinde delege iradesinin, kurultay sonucunu etkileyecek şekilde sakatlığa uğradığı yönünde kanaat oluşmuştur. Mahkeme, bazı delegelere menfaat sağlandığı veya vaatlerde bulunulduğu yönündeki iddiaların seçim sürecinin serbestliğini ve eşitliğini zedelediğini tespit etmiştir.

Ankara BAM 36. Hukuk Dairesi, 21 Mayıs 2026 tarihinde oy birliğiyle aldığı kararla esas dava ile birleşen dosyalar yönünden yapılan istinaf başvurularını kabul etmiş; Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ilgili kararını kaldırmıştır. Daire, CHP'nin 4–5 Kasım 2023 tarihinde yapılan 38. Olağan Seçimli Kurultayı'nın mutlak butlan nedeniyle malul olduğunun tespiti ile yapıldığı tarihten itibaren iptaline hükmetmiştir.

Daire, mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeniyle iptal kararı dolayısıyla bu tarihten sonra parti bünyesinde gerçekleştirilen tüm olağan ve olağanüstü kurultaylar ile alınan kararların da hükümsüz kaldığına karar vermiştir. Ayrıca, 8 Ekim 2023'te gerçekleştirilen CHP İstanbul İl Kongresi'nin ve bu kongrede alınan tüm kararların da aynı gerekçeyle iptaline hükmedilmiştir.

Kararda, "Olağan ve olağanüstü kurultayların ve bu kurultaylarda alınan tüm kararların iptali" nedeniyle "4–5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultay'dan önceki duruma dönülmesine, kurultay tarihinden önceki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve parti organlarının görevlerine aynen devam etmelerine" karar verilmiştir.

Daire, kararında şu ifadelere yer vermiştir: "Mutlak butlanla sakatlanmış 4–5 Kasım 2023 tarihli kurultay ile göreve gelen Genel Başkan Özgür Özel'in, Merkez Yönetim Kurulu üyelerinin, Parti Meclisi üyelerinin ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılmalarına ve 4–5 Kasım 2023 tarihli kurultay öncesi görevde bulunan Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin karar kesinleşinceye kadar tedbiren görevi üstlenmelerine, göreve iadelerine ihtiyati tedbir kararının, gereği için Yüksek Seçim Kuruluna, Ankara İl Seçim Kuruluna, Çankaya 4. İlçe Seçim Kuruluna ve Ankara Valiliğine gönderilmesine karar verilmiştir."

CHP İstanbul İl Başkanlığına mahkeme kararıyla görevlendirilen Gülsüm Hale Özcömert Coşkun atanmıştır.

Daire, kararı iki hafta içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle almıştır.

Mutlak butlan kararının 21 Mayıs 2026 tarihinde açıklanmasının ardından CHP Genel Merkezi ve CHP İstanbul İl Başkanlığı önünde kalabalıklar toplanmaya başlamıştır. Kararın açıklanmasıyla birlikte CHP Merkez Yönetim Kurulu olağanüstü toplantıya çağrılmıştır.

Genel merkez girişinde bazı partililer, önceki genel başkanlara ait fotoğrafların yer aldığı katta Kemal Kılıçdaroğlu'nun fotoğrafını indirmeye çalışmış; engelleme girişimlerine rağmen fotoğraf indirilmiş ve parçalanmıştır. Kalabalık, fotoğrafı çiğnerken "Hain" sloganları atmıştır. Kararın açıklanmasının ardından iktidara yakın bir haber kanalı muhabirinin yuhalanarak tartaklandığı bildirilmiştir. Polis, genel merkez çevresindeki güvenlik önlemlerini artırmıştır.

Saat 21:00 sularında mahkemenin mutlak butlan kararı CHP Genel Merkezi'ne ve Kemal Kılıçdaroğlu'na resmi olarak iletilmiştir.

Mahkemenin verdiği mutlak butlan kararı, 21 Mayıs 2026 tarihinde saat 21:20'de CHP Genel Merkezi'ne ve Kemal Kılıçdaroğlu'na resmi olarak iletilmiştir.

Kararın açıklanmasının ardından Kemal Kılıçdaroğlu, ilk açıklamasında "Bütün partililer kararı sükûnetle karşılamalı. Partimiz çok büyük bir partidir. Partimiz sorunlarını kendi içinde çözecektir." ifadelerini kullanmıştır.

Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ise Kılıçdaroğlu şunları kaydetmiştir: "Cumhuriyet Halk Partisi milletimizin egemenlik senedidir. 38. Olağan Kurultayımız ile ilgili mahkemenin vermiş olduğu karar, bir ayrışma vesilesi değil, asırlık çınarımızın altında kenetlenme fırsatı olmalıdır. Gün, sevinç çığlıklarıyla birbirimizi kırma günü değildir. Gün, kırgınlıkları bir kenara bırakıp ciddiyetiyle, sükunetiyle ve kucaklaşarak ayağa kalkma günüdür. Bu süreci 'keşkelerle' değil, ciddiyetle, parti kültürümüzden aldığımız samimiyetle ve ortak akıl ile yönetmek zorundayız. Şahsi ikballer değil, Türkiye'nin geleceği esastır. Bu kapsamda süreci; önceki dönem Genel Başkanlarımızla, Parti Meclisi üyelerimizle, milletvekillerimizle, il ve ilçe başkanlarımızla tam bir uyum ve işbirliği içinde yürüteceğiz. Hiç kimse endişe etmesin, partimizi bu tartışmaların içinden çıkaracak ve iktidar yürüyüşünü devam ettireceğiz. Herkesi sükunete ve ortak akla davet ediyorum. Biz bir aradayız."

Mahkemece CHP Genel Başkanlığı görevine iade edilen Kemal Kılıçdaroğlu'nun avukatı Celal Çelik, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin kararının ardından Kılıçdaroğlu'nun evi önünde basın mensuplarına açıklamada bulunmuştur. Çelik, "Sayın Genel Başkanımız, CHP'de kaosun engellenmesi kapsamında yapmış olduğu değerlendirmeler özelinde birazdan Sayın Özgür Özel'i arayacak ve CHP'nin bu sorundan birlikte el ele müzakere ederek çıkması kapsamında gerekli çalışmalara başlayacağını ifade edecektir." demiştir.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, mutlak butlan kararı sonrası sosyal medya hesabından daha önce yaptığı bir konuşmanın videosunu yayımlamıştır. Videoda Özel, "Ben size iktidara gül bahçesinden geçerek gitmeyi vadetmiyorum. Ben size acıya katlanmayı ama teslim olmamayı vadediyorum. Ben size onur, haysiyet, cesaret ve mücadele vadediyorum!" demiştir.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Burhanettin Bulut kararı tanımadıklarını söylemiştir.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, kararla ilgili şu açıklamaları yapmıştır: "Bu kararın merkezinde doğrudan doğruya demokratik iradenin korunması yer almaktadır. Çünkü hangi parti söz konusu olursa olsun, delegenin ve üyenin iradesinin menfaat, baskı ya da yönlendirmeyle sakatlanması kabul edilemez." Gürlek, bu sürecin bizzat CHP'li delegelerin başvurularıyla başladığını ve yine CHP'li delegelerin beyanları ile tanıklarıyla şekillendiğini vurgulamıştır. Bakan, kararın temyiz yolunun açık olduğunu belirterek herkesin sürece saygı göstermesini ve itirazlarını hukuk düzeni içerisinde gerçekleştirmesinin büyük önem taşıdığını ifade etmiştir.

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "Yapılması gereken; gerilimi büyütmek değil, aklıselimle hareket ederek partinin kendi iradesiyIe 1-2 ay içerisinde kongre kararı alacağını açıklaması ve süreci demokratik teamüller içerisinde işletmesidir." demiştir.

Yavaş, ayrıca kararın Anayasa'nın 79. maddesi ve Yüksek Seçim Kurulu'nun yetki alanı açısından tartışmalı olduğunu vurgulamış; "Hukuk devletinde hiçbir karar yok sayılmaz. Ancak hukuki süreçler; siyasi partileri zayıflatmanın, bölmenin ya da tasfiye etmenin aracı haline de getirilemez." ifadelerini kullanmıştır.

DEM Parti'den yapılan açıklamada, "CHP'ye yönelik mutlak butlan kararı, hukuk ve adaletle bağdaşmayan, siyaseti yargı eliyle dizayn etmek isteyen bir siyasi baskı operasyonunun ve anlayışının parçasıdır." denilmiştir. Açıklamada ayrıca kararın toplumsal barış ve demokratikleşme sürecine zarar verdiği vurgulanmış; hukuk dışı uygulamalara derhal son verilmesi çağrısı yapılmıştır.

Görevden uzaklaştırılan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu, "mücadelede kararlıyız" mesajını vermiştir.

İYİ Parti Başkanlık Divanı'nın mutlak butlan kararının ardından ertesi gün saat 10:00'da Müsavat Dervişoğlu başkanlığında olağanüstü toplanacağı açıklanmıştır.

Arapça kökenli bir sözcük olan "butlan", geçersizlik anlamına gelmektedir. Hukukta, hukuki işlemlerdeki geçersizlik türlerinden biri olarak tanımlanmaktadır. Mutlak butlan, hukuki bir işlemin, kanunun emredici hükümlerine aykırılık nedeniyle başından itibaren geçersiz sayılmasını ifade etmektedir.