Çin Jinjiang Fabrika Yangını (Temmuz, 2026)

Çin'in güneydoğusundaki Fujian eyaletine bağlı Jinjiang kentinde 9 Temmuz 2026 tarihinde meydana gelen ayakkabı fabrikası yangını, son yıllarda ülkede yaşanan en ölümcül sanayi kazalarından biri olarak kayıtlara geçmiştir. En az 28 kişinin hayatını kaybettiği olay, Çin'de iş güvenliği, sanayi tesislerindeki yangın önlemleri ve üretim güvenliği standartlarını yeniden gündeme taşımıştır.

Yangın, yerel saatle öğle saatlerinde Jinjiang kentinde faaliyet gösteren Huiteng Footwear adlı ayakkabı üretim tesisinde başlamıştır. Olay sırasında fabrikada 239 kişinin bulunduğu, bunlardan 213'ünün tahliye edildiği açıklanmıştır. Hastaneye kaldırılan iki kişi yaşamını yitirirken, ilk etapta kayıp olarak bildirilen 26 kişinin de yürütülen arama çalışmaları sonucunda hayatını kaybettiği belirlenmiştir. Böylece can kaybı en az 28 olarak açıklanmıştır.

Yangının başlamasının ardından bina kısa sürede yoğun siyah dumanla kaplanmış, çok sayıda çalışan fabrikanın çatısında mahsur kalmıştır. Bölgeye 500'den fazla itfaiye ve kurtarma personeli sevk edilmiş, saatler süren müdahalenin ardından alevler büyük ölçüde kontrol altına alınmıştır. Ancak binadan uzun süre yoğun duman yükselmeye devam etmiş, soğutma ve arama-kurtarma çalışmaları akşam saatlerine kadar sürdürülmüştür.

İlk incelemeler, yangının fabrikanın zemin katında başladığını göstermiştir. Yetkililer, ayakkabı üretiminde kullanılan yapıştırıcılar, çözücüler, kauçuk ve diğer yanıcı hammaddelerin yangının kısa sürede büyümesine neden olduğunu açıklamıştır. Devlet televizyonu CCTV'nin aktardığı bilgilere göre merdiven boşluklarında depolanan malzemeler çalışanların tahliyesini ve itfaiyenin müdahalesini zorlaştırmıştır. Olay yerindeki kimyasal maddeler nedeniyle yoğun ve göz yakıcı duman oluştuğu da bildirilmiştir.

Yangının ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, olayın "önemli can kayıplarına yol açtığını" belirterek tüm kurtarma çalışmalarının seferber edilmesi talimatını vermiştir. Şi, son dönemde ülkede meydana gelen sanayi kazalarından "derin dersler çıkarılması" gerektiğini ifade etmiş, sorumluların hesap vermesi ve üretim tesislerinde daha sıkı güvenlik önlemlerinin uygulanması çağrısında bulunmuştur.

Soruşturma kapsamında fabrikanın yöneticileri ve ilgili bazı kişiler gözaltına alınmış, şirketin banka hesapları dondurulmuştur. Yangının kesin çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla teknik inceleme başlatılırken, ihmal veya güvenlik kurallarına aykırılık tespit edilmesi halinde sorumlular hakkında hukuki işlem uygulanacağı bildirilmiştir.

Yangının meydana geldiği Jinjiang, Çin'in en önemli ayakkabı üretim merkezlerinden biri olarak kabul edilmektedir. "Çin'in ayakkabı başkenti" olarak anılan kentte binlerce ayakkabı ve spor giyim üreticisi faaliyet göstermektedir. Resmî verilere göre bölgede 2024 yılında 1,2 milyardan fazla çift ayakkabı üretilmiş, bu miktar dünya spor ayakkabı üretiminin yaklaşık yüzde 20'sini oluşturmuştur.^【1】 Kent, çok sayıda uluslararası marka için üretim yapan küresel tedarik zincirinin önemli merkezlerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Jinjiang'daki fabrika yangını, Çin'de son yıllarda yaşanan sanayi tesisi kazalarının ardından iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşımıştır. Olay sonrasında özellikle yanıcı kimyasalların depolanması, acil tahliye yollarının açık tutulması, yangın söndürme sistemlerinin yeterliliği ve üretim tesislerindeki denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği yönündeki değerlendirmeler ön plana çıkmıştır.