Demir Adam 3 (Film)

Demir Adam 3 (Iron Man 3), yönetmenliğini Shane Black'in üstlendiği, başrollerinde Robert Downey Jr., Gwyneth Paltrow ve Ben Kingsley'in yer aldığı 2013 yapımı bilim kurgu, aksiyon ve macera filmidir. Marvel Comics'in 1963 yılında yayımlanmaya başlayan "Tales of Suspense" ve sonrasında 1968'de tek başına basılan "The Invincible Iron Man" çizgi romanlarına dayanan yapım, aynı zamanda Marvel Sinematik Evreni'nin bir parçasıdır. Senaryosu Shane Black ve Drew Pearce tarafından kaleme alınan filmin yapımcılığını Kevin Feige, Stan Lee ve Victoria Alonso yürütmüştür. Amerika Birleşik Devletleri menşeli film, dünya genelinde büyük bir bütçeyle çekilmiş ve oldukça yüksek bir gişe hasılatı elde etmiştir.

^{Demir Adam 3 Film Afişi (}IMDB⁾

Hikâye, 1999 yılının yılbaşı gecesinde İsviçre'nin Bern şehrinde başlar. Milyarder sanayici Tony Stark, bitkilerin hücresel onarımını sağlayan "Extremis" adlı yenileyici tedavinin mucidi bilim insanı Maya Hansen ile tanışır. Aynı gece, İleri Fikir Mekanizmaları (A.I.M.) adlı şirketin kurucusu olan engelli bilim insanı Aldrich Killian, Stark'a projelerinde ortaklık teklif eder ancak Stark tarafından kasten reddedilerek bütün gece çatıda bekletilir.

Günümüzde, New York'ta yaşanan uzaylı istilasının (Yenilmezler olayları) ardından Tony Stark travma sonrası stres bozukluğu ve şiddetli uykusuzluk çekmektedir. Bu süreçte sürekli yeni Iron Man zırhları inşa eder ve bu durum kız arkadaşı ve şirketinin yöneticisi Pepper Potts ile arasında sürtüşmelere neden olur. Aynı dönemde, "Mandarin" adıyla bilinen bir terörist, Amerika Birleşik Devletleri'nde bombalı saldırılar düzenleyerek televizyon frekanslarını hackleyip uluslararası tehdit mesajları yayımlar. Bu patlamalardan birinde Stark'ın eski koruması ve güvenlik şefi Happy Hogan ağır yaralanarak komaya girer. Bunun üzerine Stark, medyaya Mandarin'i doğrudan tehdit eden bir açıklama yapar ve evinin adresini verir. Kısa bir süre sonra silahlı helikopterler Stark'ın Malibu'daki malikânesine saldırarak evi yok eder.

^{Demir Adam 3 filminden bir sahne (}IMDB⁾

Stark, henüz test aşamasındaki MK42 zırhıyla saldırıdan sağ kurtulur ve yapay zekâ asistanı J.A.R.V.I.S.'in yönlendirmesiyle kırsal bir bölge olan Rose Hill, Tennessee'ye iniş yapar. Zırhının enerjisi tükenen ve dünya tarafından öldü sanılan Stark, burada Harley adında 10 yaşındaki bir çocuğun yardımıyla araştırmalarına devam eder. Yaptığı incelemeler sonucunda, Mandarin'in bombalı saldırılarının aslında Aldrich Killian'ın Extremis teknolojisini kullanan ve aşırı ısınarak patlayan askerlerden kaynaklandığını keşfeder. Askerlerin patlamaları birer terör eylemi gibi gösterilerek Extremis projesinin ölümcül yan etkileri örtbas edilmektedir.

Stark, Mandarin'in izini Miami'ye kadar sürer ve onun aslında Trevor Slattery adında, olaylardan habersiz İngiliz bir aktör olduğunu öğrenir. Asıl Mandarin, Stark'a duyduğu kini Extremis teknolojisiyle birleştirerek kendi engelini aşan ve bu gücü silahlaştıran Aldrich Killian'dır. Killian, Stark'ı kendi saflarına çekmek ve Extremis'in kusurlarını düzeltmesini sağlamak için Pepper Potts'u kaçırıp ona Extremis enjekte etmiştir. Ayrıca plandan vazgeçmek isteyen Maya Hansen'i de öldürür.

^{Demir Adam 3 filminden bir sahne (}IMDB⁾

Killian'ın planı, Amerikan istihbaratını manipüle ederek Albay James Rhodes'un giydiği Iron Patriot zırhını ele geçirmek ve bu zırhı kullanarak Başkan Ellis'i kaçırmaktır. Killian, Başkan'ı bir petrol sondaj platformunda canlı yayında infaz ederek yerine kendi kontrolündeki başkan yardımcısını geçirmeyi hedefler.

Stark, Rhodes ile birlikte petrol platformuna sızar ve J.A.R.V.I.S. aracılığıyla tüm Iron Man zırhlarını olay yerine çağırarak Killian'ın Extremis askerlerine karşı büyük bir savaş başlatır. Çatışma sırasında Rhodes Başkan'ı kurtarırken, Stark Pepper'ı kurtarmaya çalışır ancak Pepper alevlerin içine düşer. Extremis teknolojisinin sağladığı dayanıklılık sayesinde hayatta kalan Pepper, Killian'ı öldürerek Stark'ı kurtarır.

^{Demir Adam 3 filminden bir sahne (}IMDB⁾

Savaşın ardından Stark, Pepper'a olan bağlılığını göstermek için J.A.R.V.I.S.'e kalan tüm zırhları imha etme emrini verir. Başkan Yardımcısı ve Trevor Slattery tutuklanır. Pepper'ın vücudundaki Extremis tedavi edilirken, Stark da ameliyat masasına yatarak kalbine yakın duran ve hayatını tehdit eden şarapnel parçalarını çıkarttırır. Göğsündeki ark reaktörünü denize atan Stark, zırhı olmadan da her zaman Demir Adam olacağı gerçeğiyle barışır. Filmin jenerik sonrası sahnesinde, Stark'ın tüm bu olayları başından sonuna kadar Dr. Bruce Banner'a anlattığı, ancak Banner'ın hikâyenin başında uyuyakaldığı görülür.

Filmin oyuncu kadrosu ve karakter dağılımı aşağıdaki gibidir:

• Robert Downey Jr. (Tony Stark / Demir Adam): Dâhi mucit, milyarder ve Demir Adam zırhının yaratıcısı. Filmde travma sonrası stres bozukluğu ile mücadele etmektedir.
• Gwyneth Paltrow (Pepper Potts): Stark Industries'in yöneticisi ve Tony Stark'ın kız arkadaşı.
• Ben Kingsley (Trevor Slattery / The Mandarin): Terörist lider Mandarin rolünü üstlenen, Killian tarafından kiralanmış bir İngiliz tiyatro oyuncusu.
• Guy Pearce (Aldrich Killian): A.I.M. (İleri Fikir Mekanizmaları) organizasyonunun kurucusu ve Extremis teknolojisinin geliştiricisi.
• Don Cheadle (Albay James Rhodes / Iron Patriot): ABD Hava Kuvvetleri subayı ve Tony Stark'ın yakın dostu. Savaş Makinesi zırhının Amerikan hükûmeti tarafından modifiye edilmiş versiyonu olan Iron Patriot'ı kullanır.
• Rebecca Hall (Maya Hansen): Extremis teknolojisinin temelini atan genetik bilimci.
• Jon Favreau (Happy Hogan): Stark Industries'in güvenlik şefi.
• Paul Bettany (J.A.R.V.I.S.): Tony Stark'ın gelişmiş yapay zekâ sistemi.
• Ty Simpkins (Harley): Stark'ın Tennessee'de karşılaştığı 10 yaşındaki çocuk.
• James Badge Dale (Eric Savin): Killian'ın Extremis ile güçlendirilmiş suikastçısı.
• Stephanie Szostak (Ellen Brandt): Extremis enjekte edilmiş suikastçılardan bir diğeri.
• William Sadler (Başkan Ellis): Amerika Birleşik Devletleri Başkanı.
• Shaun Toub (Yinsen): 1999 yılındaki açılış sahnesinde yer alan doktor.
• Filmde ayrıca Ashley Hamilton, Miguel Ferrer ve Stan Lee gibi isimler de yer almıştır.

Filmin yönetmenlik koltuğunda serinin ilk iki filmini yöneten Jon Favreau yerine, senaryoyu da Drew Pearce ile birlikte kaleme alan Shane Black oturmuştur. Jon Favreau, yönetmenlik görevini devretmesiyle ilgili olarak yalnızca "Happy Hogan" karakterine odaklanmanın kendisine büyükbaba olmak gibi bir rahatlık verdiğini belirtmiştir.

^{Demir Adam 3 filminden bir sahne (}IMDB⁾

200.000.000 ABD Doları bütçeyle çekilen filmin ana çekim mekânları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Karolina eyaletindeki Wilmington ve Kenansville bölgeleri yer almıştır^【1】. Yapımcılığını Marvel Studios, Paramount Pictures ve DMG Entertainment'ın ortaklaşa üstlendiği proje, Çin izleyicisine yönelik olarak bu ülkedeki gösterimlerinde filme dört dakikalık ek sahneler dâhil edilerek farklı bir kurguyla vizyona sokulmuştur. Ayrıca yapım aşamasında, ana kötülerden Aldrich Killian karakteri için ilk olarak aktör Jude Law düşünülmüş, daha sonra rol Guy Pearce'a verilmiştir. Filmin kurgusu Jeffrey Ford, görüntü yönetmenliği John Toll, özgün müzikleri ise Brian Tyler tarafından hazırlanmıştır.

3 Mayıs 2013 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye dâhil olmak üzere pek çok ülkede vizyona giren Demir Adam 3, ticari açıdan büyük bir başarı elde etmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'nde açılış hafta sonunda 174.144.585 ABD Doları gelir elde eden film, ABD genelinde toplamda 409.013.994 ABD Doları gişe hasılatına ulaşmıştır. Dünya çapında ise toplam gişe geliri 1.215.577.205 ABD Doları olarak kaydedilmiştir. Film, Box Office Türkiye verilerine göre Türkiye'de 19 hafta boyunca vizyonda kalmış, ilk hafta sonunda 200.331 seyirci ve 2.545.176 ₺ gelir elde ederken, toplamda 716.817 seyirci tarafından izlenmiş ve 8.208.682 ₺ hasılata ulaşmıştır^【2】.

^{Demir Adam 3 filminden bir sahne (}IMDB⁾

Akademik ve sinematografik değerlendirmelerde de incelenen film, çeşitli organizasyonlarda aday gösterilmiş ve ödüller kazanmıştır:

• Akademi Ödülleri (Oscar): 2014 yılında En İyi Görsel Efekt dalında (Christopher Townsend, Guy Williams, Erik Nash, Daniel Sudick) adaylık elde etmiştir^【3】.
• Saturn Ödülleri: 2014 yılında "En İyi Çizgi Roman Uyarlaması Film", "En İyi Erkek Oyuncu" (Robert Downey Jr.) ve "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" (Ben Kingsley) dallarında ödül kazanmıştır. Aynı organizasyonda "En İyi Genç Oyuncu Performansı" (Ty Simpkins) ve "En İyi Müzik" (Brian Tyler) dallarında da aday gösterilmiştir^【4】.
• BAFTA Ödülleri: "En İyi Özel Görsel Efekt" dalında ödüle aday olmuştur^【5】.
• BMI Film ve Televizyon Ödülleri: Filmin bestecisi Brian Tyler, 2013 yılında "Film Müziği" dalında ödülün sahibi olmuştur^【6】.