DENEYAP Teknoloji Atölyeleri

^{Siirt DENEYAP Teknoloji Atölyesinin Giriş Bölümünden Bir Görünüm (}Siirt Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü⁾

DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, çocukların ve gençlerin bilim ve teknoloji alanlarında uygulamalı eğitim almasını ve teknoloji üretme becerileri kazanmasını sağlayan eğitim merkezleridir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının iş birliğiyle yürütülen DENEYAP Türkiye projesi kapsamında kurulan atölyeler, Türkiye'nin 81 ilinde faaliyet göstermektedir.^【1】

Öğrenciler bu merkezlerde farklı teknoloji alanlarında eğitim almakta ve edindikleri bilgileri proje geliştirme süreçlerinde uygulama imkânı bulmaktadır. Bu sayede DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, Millî Teknoloji Hamlesi’nin teknoloji geliştirme yetkinliğine sahip genç bireyler yetiştirme hedefinin ülke genelindeki uygulamalarından biri hâline gelmektedir.^【2】

DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, geleceğin mühendislerini, teknoloji girişimcilerini ve teknoloji liderlerini yetiştirme amacıyla 2017 yılında "Geleceğin Teknoloji Yıldızları Programı" kapsamında Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) bünyesinde hayata geçirilmiştir. Atölyelerin kuruluşunda, gençlerin teknoloji alanındaki ilgi ve yeteneklerini geliştirmelerine yönelik uygulamalı ve proje temelli bir eğitim modeli oluşturulması hedeflenmiştir.

"DENEYAP Türkiye projesi" kapsamında DENEYAP Teknoloji Atölyelerinin Türkiye genelinde yaygınlaştırılması amacıyla Cumhurbaşkanlığının "İlk 100 Günlük İcraat Programı" ile 81 ilde 100 DENEYAP Teknoloji Atölyesi kurulmasına yönelik bir iş birliği oluşturulmuştur. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, TÜBİTAK ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının ortak çalışmasıyla DENEYAP Türkiye projesi 2018 yılında başlatılmış ve atölyelerin farklı illerde yaygınlaştırılması süreci başlamıştır.^【3】

"DENEYAP Türkiye" kapsamında atölyelerin yaygınlaşmasıyla birlikte teknoloji eğitimlerinin daha geniş bir öğrenci kitlesine ulaştırılması amaçlanmıştır. Öğrenciler, ücretsiz olan ve 36 ay süren eğitim programında farklı teknoloji alanlarında uygulamalı eğitimler almakta; eğitim sürecinin ardından takımlar oluşturarak proje geliştirme ve yarışmalara hazırlanma imkânı bulmaktadır. Günümüzde DENEYAP Teknoloji Atölyeleri Türkiye'nin 81 ilinin yanı sıra Azerbaycan, Kıbrıs, Kırgızistan ve Karadağ'da da faaliyet göstermektedir.^【4】

DENEYAP Teknoloji Atölyelerinde ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilere yönelik eğitimler verilmektedir. Programa katılacak öğrenciler; matematik, fen bilimleri, algoritma ve genel kültür alanlarını kapsayan e-sınavın ardından çevrim içi eğitim ve görev tamamlama ile uygulama sınavı aşamalarından geçmektedir. Belirlenen kontenjanlar doğrultusunda bu aşamaları tamamlayan öğrenciler 36 aylık ücretsiz teknoloji eğitim programına katılmaya hak kazanmaktadır.

^{Siirt DENEYAP Teknoloji Atölyesindeki Uygulamalı Eğitim ve Proje Geliştirme Alanı (}Siirt Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü⁾

İki aşamadan oluşan eğitim programı, 24 aylık ders dönemi ve 12 aylık takımlar dönemini kapsamaktadır. Ders döneminde öğrenciler farklı teknoloji alanlarında uygulamalı ve proje temelli eğitimler almaktadır. Takımlar döneminde ise öğrenciler, takım kurma, proje yazımı ve girişimcilik eğitimlerine katılmakta; mentorluk desteğiyle bitirme projelerini hazırlamaktadır. Öğrenciler bu projelerle ulusal ve uluslararası yarışmalara katılabilmektedir.

DENEYAP Teknoloji Atölyelerinde öğrencilere farklı teknoloji ve bilim alanlarında 11 eğitim başlığından oluşan bir program sunulmaktadır. Tasarım ve üretim, robotik ve kodlama, elektronik programlama ve nesnelerin interneti, ileri robotik, enerji teknolojileri, havacılık ve uzay teknolojileri ile malzeme bilimi ve nanoteknoloji eğitimleri yüz yüze yürütülmektedir. Yazılım teknolojileri, yapay zekâ, siber güvenlik ve mobil uygulama eğitimleri ise çevrim içi olarak verilmektedir.^【5】

Programda öğrencilerin yalnızca teorik bilgi edinmeleri değil, öğrendiklerini uygulamalı çalışmalar ve projeler aracılığıyla kullanmaları da amaçlanmaktadır. Günlük yaşamda karşılaşılan problemlere dayalı çalışmalar sayesinde öğrenciler araştırma yapma, takım hâlinde çalışma, zaman planlama ve prototip geliştirme süreçlerine katılmaktadır. Her eğitim başlığının sonunda hazırlanan projeler, öğrencilerin edindikleri bilgi ve becerileri somut bir ürün veya çözüm üzerinde uygulamasına imkân sağlamaktadır.

^{Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı Tarafından Yerli Olarak Geliştirilen DENEYAP Kart (}DENEYAP⁾

Atölyelerdeki elektronik, robotik, nesnelerin interneti ve proje geliştirme çalışmalarında DENEYAP Kart gibi donanımlardan da yararlanılmaktadır. Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı tarafından yerli olarak geliştirilen DENEYAP Kart; kodlama, elektronik sistemler, yapay zekâ ve nesnelerin interneti uygulamalarında kullanılabilen bir geliştirme kartıdır. Öğrenciler bu kartı, sensörler ve farklı elektronik bileşenlerle birlikte kullanarak hazırladıkları yazılımları fiziksel sistemlere aktarabilmekte ve proje prototipleri geliştirebilmektedir. DENEYAP Kart’ın atölyelerdeki eğitimlerde ve proje çalışmalarında kullanılması, Millî Teknoloji Hamlesi'nin yerli teknoloji geliştirme ve nitelikli insan kaynağı yetiştirme hedeflerini aynı uygulama ortamında bir araya getirmektedir.^【6】

^{DENEYAP Teknoloji Atölyelerinde Uygulamalı Teknoloji Eğitimi (Yapay Zekâ ile Oluşturulmuştur)}

DENEYAP Teknoloji Atölyelerinde proje geliştirme çalışmaları, ders ve takımlar dönemlerinin temel uygulamalarından birini oluşturmaktadır. Öğrenciler, eğitimlerde edindikleri bilgileri kullanarak belirlenen problemlere yönelik çözüm fikirleri geliştirmekte, takım hâlinde çalışmakta ve prototip hazırlamaktadır. Derslerin sonunda düzenlenen proje şenliklerinde ortaya çıkan çalışmalar sergilenmekte ve öğrencilerin proje geliştirme süreçlerindeki ilerlemeleri değerlendirilmektedir.

Ders dönemini tamamlayan öğrenciler, 12 aylık takımlar döneminde takım kurma, proje yazımı ve girişimcilik eğitimlerine katılmaktadır. Bu süreçte mentor desteğiyle bitirme projeleri hazırlayan takımlar, çalışmalarını ulusal ve uluslararası yarışmalara taşıyabilmektedir. TEKNOFEST Teknoloji Yarışmaları da DENEYAP öğrencilerinin farklı alanlarda geliştirdikleri projeleri sunabildiği yarışma ortamlarından birini oluşturmaktadır. Böylece atölyelerde verilen teknoloji eğitimi, proje geliştirme ve yarışmalara katılım süreçleriyle uygulamaya aktarılmaktadır.^【7】

DENEYAP Teknoloji Atölyelerinde öğrenciler, eğitimlerde edindikleri bilgi ve becerileri farklı toplumsal ihtiyaçlara yönelik projelerde kullanabilmektedir. Bu çalışmaların örneklerinden biri, Diyarbakır Sur Gençlik Merkezi DENEYAP Atölyesi öğrencilerinin engelli bireylerin otoparklara erişimini kolaylaştırmak amacıyla geliştirdiği “Yapay Zekâ Destekli Plaka Tanıma Sistemi”dir.

Projede yapay zekâ destekli plaka tanıma, RFID tabanlı geçiş sistemi ve DENEYAP Kart’tan yararlanılmıştır. Sistem, engelli bireylere ait araçların belirlenmesini ve otopark bariyerlerinin bu araçlar için açılmasını sağlamak amacıyla geliştirilmiştir. Ayrıca kullanıcıların otopark alanını takip edebilmesine ve konum bilgisine ulaşabilmesine yönelik işlevler içermektedir. Proje, TEKNOFEST 2025 Engelsiz Yaşam Teknolojileri Yarışması’nın ortaokul kategorisinde Türkiye birinciliğini ve En İyi Sunum Ödülü’nü kazanmıştır.^【8】