Determinizm

Latince determinare “belirlemek, sınırlamak” kelimesinden türetilmiştir. Felsefi bir terim olarak 18. yüzyılda özellikle bilim ve metafizik tartışmalarında öne çıkmıştır.

• Felsefe: Özgür irade ve nedensellik üzerine tartışmalarda temel bir kavramdır.
• Bilim: Fizik, biyoloji ve psikoloji gibi alanlarda olayların belirli yasalar çerçevesinde geliştiği fikrini destekler.
• Psikoloji: İnsan davranışlarının çevresel ve genetik faktörler tarafından belirlendiğini savunan yaklaşımlarda kullanılır.
• Hukuk: Suç ve ceza anlayışında, bireyin eylemlerinin ne derece özgür olduğu sorusunu gündeme getirir.

• Felsefi bağlamda: "Spinoza’ya göre determinizm, evrendeki her şeyin zorunlu bir neden-sonuç ilişkisi içinde var olduğunu gösterir."
• Bilimsel bağlamda: "Laplace’ın teorisine göre, evrenin şu anki durumunu tam olarak bilebilirsek, gelecekte ne olacağını kesin olarak öngörebiliriz."