Ana YazarYusuf USLU13 Temmuz 2026 13:48

ORCID ID

0000-0001-5120-284X

Terör şiddet yoluyla hedeflenen kitle üzerinde korku uyandırmak amacıyla girişilen eylemlerdir ve çok farklı aktörler tarafından uygulanabilmektedir (Kayıtmazbatır, 2023: 163). Bir devletin, başka bir devlete veya kendi vatandaşlarına karşı gerçekleştirdiği terör eylemleri ise devlet terörü olarak görülür (Pillar, 2001: 36-37). Bu tarz terör, devletin kendi hiyerarşisinde yer alan kurumlar veya yönlendirdiği devlet dışı aktörleri aracılığıyla kendi vatandaşı olan veya olmayan insanlar arasında korku uyandırmak ya da sindirmek maksadıyla uyguladığı sistematik şiddet olarak ifade edilir (Koncagül, 2021: 326).Devlet terörünün neden olduğu ölüm ve yaralamalar, devlet dışı aktörlerin yol açtıklarına kıyasla oldukça fazla olmasına rağmen literatürde devlet terörü gereken ilgiyi görmemektedir. Bu durum terörün failinin gücü ile yakından ilişkili olabilir. Çünkü gerçekleşen eylemleri terör kavramıyla tanımlamak, eylem sorumlularının kınanmasını gerektirir ve eğer fail devletse; bunu yapmak ciddi bir tepkiye sebep olabilir (Kayıtmazbatır, 2023: 164). Bu bağlamda kurulduğu günden bugüne Filistinlilere akıl almaz baskı ve şiddet uygulayan İsrail, Ekim 2023’ten itibaren şiddeti yoğunlaştırarak sürdürmüştür. Tarihte örneklerine pek az rastlanır bir şekilde ve hatta savaşta yasaklanan fosfor bombalarını dahi kullanarak【1】 (Oran, 2023) hastaneleri, ambulansları, yaralı konvoylarını【2】, cami【3】 ve kiliseleri【4】, mülteci kamplarını, okulları, kütüphaneleri ve sivil konutları bombalamış【5】; bebekleri, çocukları, kadınları, silahsız sivilleri ve gazetecileri katletmiş ve katledemediği diğer insanları ise esir alarak onlara aşağılayıcı kötü muamelelerde【6】 bulunmuştur. Ancak soykırım olarak ifade edilebilecek bu ağır tabloya rağmen ülkelerini terk etmeyen Filistinliler ise temel ihtiyaç malzemelerine uygulanan ambargo, açlık ve susuzluğa【7】 maruz bırakılarak; elektrik, su, internet gibi altyapı hizmetlerinin yok edilmesi yoluyla sindirilmeye çalışılmıştır【8】. Tüm bunlar düşünüldüğünde, İsrail’in bir terör örgütü gibi davrandığı açıktır. Zira Filistinlileri, fiziksel baskıların yanı sıra psikolojik baskılar altında da bırakarak yaşam koşullarını dayanılmaz hale getirmeyi amaçlamıştır (Arı, 2023: 17).İsrail’in farklı olarak gördüğü, bazıları kendi pasaportunu taşıyan Filistinlilere【9】 karşı uygulamaktan çekinmediği şiddet, devlet terörüne örneklik teşkil eder【10】. Zira ülkedeki hukuk düzenine, evrensel hukuk ilkelerine veya uluslararası sözleşmelere aykırı bir şekilde kendi vatandaşlarına şiddet uygulayan her ülke; devlet terörü uygulamış sayılmaktadır. Üstelik İsrail, kendi vatandaşlarına yönelik sürekli olarak uygulanan baskı, şiddet, zor kullanma, sindirme ve yıldırma politikalarını bir devlet politikası haline getirmekte, devlet terörü tanımında vurgulandığı gibi insanları korkutmak amacıyla şiddetin her türlüsüne başvurmaktan geri durmamaktadır (Akdoğan, 2023: 206). Yürüttüğü terör faaliyetlerini sadece Filistin ile sınırlı tutmayan İsrail, Aksa Tufanı sürecinden beri Lübnan’a düzenlediği saldırılarla Hizbullah lideri Hasan Nasrallah da dahil olmak üzere (AA, 2024) binlerce kişiyi öldürmüştür (Ali, 2025). Ayrıca Hamas lideri İsmail Heniye, İran’a gerçekleştirdiği ziyaret esnasında misafir konutuna İsrail tarafından güdümlü füzelerle yapılan bir saldırıyla katledilmiştir (Aljazeera, 2025). Heniye’nin, bir misafirhanede saldırıya uğraması uluslararası hukuk açısından ciddi bir vaka örneğini teşkil etmektedir. Zira bu eylem, bir devletin kendi sınırları dışında -üçüncü bir ülkenin egemenlik alanında- bir başka devletin vatandaşına yönelik gerçekleştirdiği, hedef odaklı ve ölümcül bir terör örneği olarak değerlendirilebilir【11】.Kronolojik olarak daha gerilere gidilecek olursa; Filistin’deki Yahudi yerleşimlerini (gasp birimlerini) korumak ve artırmak amacıyla Haganah terör örgütü kurulmuştur【12】. 1940’lı yıllarda Yahudilerin Filistin’e getirilmesinden kendini sorumlu tutmuş ve bunun gerçekleşmesi için yasa dışı yollardan Filistin’e gelen Yahudileri ülke dışına çıkartmakta kullanılması planlanan çok sayıda gemiyi bombalayarak terör eylemlerine başvurmuştur. Bu eylemlerde çok sayıda sivili katletmiş ve birçok yerleşim yerini boşalttırmıştır. Ayrıca bu örgüt; İsrail’in ancak zor kullanılarak silah gücüyle kurulabileceğini ve devam ettirilebileceğini düşünmüş, bu nedenle gerçekleştirdiği terör eylemleriyle Filistin halkı üzerinde bir korku iklimi yaratmıştır. Böylece Filistinlileri topraklarını terk etmeye mecbur bırakmış【13】 ve boşalan arazilere Yahudi gasp birimlerinin kurulmasına zemin hazırlamış, bölgenin demografik yapısını değiştirerek【14】 İsrail’in kurulmasına giden süreci hızlandırmıştır (Alkhader, 2015: 5).Örneklerini çoğaltabileceğimiz şekilde İsrail’in sistematik devlet politikası olarak uyguladığı bu saldırılar, uluslararası hukuk normları çerçevesinde etnik temizlik ve devlet terörü kategorilerinde değerlendirilerek savaş suçu ve insanlığa karşı suç olarak nitelendirilmektedir (Akdoğan, 2023: 209). Bu bağlamda siyonist Yahudilerin, Filistin topraklarında yaşamaya başladığı tarihten itibaren gerçekleştirilen uygulamalar, terörün sistematik bir yöntem olarak devlet eliyle icra edildiği bir vahşet biçimini ortaya koymaktadır. İsrail’in Filistin halkına yönelik uyguladığı fiziksel ve psikolojik şiddet, temel insan hakları ve uluslararası normlara açık bir şekilde meydan okumaktadır. Filistin’deki sivil nüfusa yönelik devamlılık arz eden baskı ve askeri operasyonlar, uluslararası toplumun yetersiz veya etkisiz müdahalesi ile birleşerek bu vahşetin sürdürülmesine neden olmaktadır. Bu durum; İsrail devlet terörünün sadece bölgesel değil, küresel barış ve güvenlik ortamına da ciddi bir tehdit oluşturduğunu göstermektedir.