EBÛ ŞEKÛR-i BELHÎ

(أبو شكور بلخى)
fav gif
Kaydet
kure star outline
Avatar
Ana YazarRIZA KURTULUŞ20 Kasım 2024 08:27
Sâmânîler devrinde yaşayan İranlı şair.

EBÛ ŞEKÛR-i BELHÎ

Board Main İcon

Künyesi dışında adı ve hayatı hakkında bilgi yoktur. Kendisinden söz eden tezkirelerden, Ebû Abdullah Ca‘fer b. Muhammed er-Rûdekî’nin (ö. 329/940-41) son Firdevsî’nin (ö. 411/1020 [?]) ilk dönemlerinde yaşadığı anlaşılmaktadır. Âferînnâme adlı eserini otuz üç yaşında iken kaleme almaya başladığına göre 300’de (912-13) doğduğu söylenebilir. Nisbesinden Belhli olduğu anlaşılan Ebû Şekûr bu şehirden ayrılıp devrin önemli ilim ve kültür merkezlerinden biri olan Buhara’ya gitti. Orada kendisini himaye eden Sâmânî hükümdarlarına yazdığı kasidelerden aldığı câizelerle hayatını sürdürdü. 333’te (944-45) yazmaya başlayıp 336’da (947-48) tamamladığı, Şâhnâme’nin üçte ikisi hacminde olduğu rivayet edilen Âferînnâme adlı eserini Sâmânî hükümdarlarından Ebû Muhammed Nûh b. Nasr’a (943-954) sundu. Ebû Şekûr’un hangi tarihte vefat ettiği bilinmemektedir.


Ebû Şekûr-i Belhî’den günümüze sözlüklerde, antoloji ve diğer bazı eserlerde rastlanan altmış kadar lirik şiirle muhtemelen Âferînnâme’ye ait 140 beyit gelmiştir. Bunlara, Ali b. Hafs-i İsfahânî (XIII. yüzyıl) tarafından Tuḥfetü’l-mülûk adlı eserde müellifi belirtilmeden zikredilen yaklaşık 175 beyti de ilâve etmek gerekir. Aruzun mütekārib bahrindeki Âferînnâme’nin bugüne kadar gelen parçaları içinde ahlâkî düşüncelerini açıklayan fıkralar, beyitlerle ifade edilen özdeyişler, hikmetli sözler yer alır. Bu bakımdan Ebû Şekûr-i Belhî, İran edebiyatında İslâm öncesi hikmet ve özdeyiş edebiyatının temsilcilerinden sayılır. Menûçihrî onu Rûdekî ve Şehîd-i Belhî gibi üstatlar arasında zikreder. Günümüze kadar gelen beyitlerinden Ebû Şekûr’un hazec ve hafîf vezninde iki mesnevi daha yazdığı anlaşılmaktadır. G. Lazard, eserlerinden bugüne ulaşan parçaları Fransızca çevirileriyle birlikte Les Premiers poètes persans adlı kitabında vermiştir (Tahran-Paris 1964, I, 94-113; II, 78-127; ayrıca bk. Dihhudâ, II, 540-546).

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"EBÛ ŞEKÛR-i BELHÎ" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle
KÜRE'ye Sor