Fikret Hakan (asıl adıyla Bumin Gaffar Çıtanak), Türk sineması ve tiyatrosunun çok yönlü ve üretken isimlerinden biridir. 23 Nisan 1934 tarihinde Balıkesir’de dünyaya gelmiştir. Sanat hayatı boyunca sinema filmleri ve dizilerdede sergilediği performanslarla Türk sinema tarihinde izler bırakmış; oyunculuğunun yanı sıra yönetmenlik, senaristlik, yapımcılık ve yazarlık gibi disiplinlerde de önemli eserler vermiştir.

Asıl adı Bumin Gaffar Çıtanak olan sanatçı, 23 Nisan 1934 tarihinde Balıkesir’de dünyaya gelmiştir; nüfus kaydında ise doğum tarihi 21 Nisan 1934 olarak geçmektedir. Babası, 1940’lı yıllarda Ankara edebiyat çevrelerinde tanınan bir entelektüel olan edebiyat öğretmeni ve çevirmen Abdullah Gaffar Çıtanak (A. Gaffar Güney), annesi ise hemşire Fatma Belkıs Hanım’dır.

^{Fikret Hakan İnfografik} (Anadolu Ajansı)

Sanatçının çocukluk yılları, babasının mesleki görevleri sebebiyle Anadolu’nun farklı şehirlerinde geçmiştir. Ebeveynlerinin ayrılmasının ardından annesiyle birlikte çeşitli illeri gezen Hakan, ilkokul eğitimini Bursa 23. İlkokulu’nda tamamlamıştır.^【1】

Sanatçının sanatsal altyapısı, çocukluk yıllarında Anadolu’daki sinemalarda izlediği filmlerle şekillenmiş ve oyunculuk fikri bu süreçte oluşmuştur. Ortaokul eğitimine Eskişehir’de devam eden sanatçı, orta son sınıftayken 1948 yılında ailesiyle birlikte İstanbul’a taşınmıştır.

İstanbul’da Taksim Atatürk Lisesi’nde eğitim gördüğü sırada edebiyata ilgi duymaya başlamış; Nâzım Hikmet, Orhan Veli ve Ercüment Behzat gibi isimlerin eserlerini okumuştur.

Gazetecilik kariyerine lise yıllarında İstanbul Ekspres gazetesinde başlayan Hakan, aynı dönemde bazı edebiyat dergilerinde hikayelerini yayımlamıştır. Lise birinci sınıftayken okuldan ayrılan sanatçı, mesleki kariyerine odaklanmıştır. Babasının zengin kitaplığı ve çeviri faaliyetleri, sanatçının küçük yaşlardan itibaren okuma ve yazma disiplini edinmesinde etkili olmuştur.^【2】

Oyunculuk hayatı 1950 yılında Ses Tiyatrosu’nda sahnelenen "Üç Güvercin Opereti" ile başlamıştır. Sanatçı, profesyonel yaşamına adım attığı bu dönemde adını mahkeme kararıyla Fikret Hakan olarak değiştirmiştir.

Tiyatroda "Leblebici Horhor" ve "Afrodit" gibi yapımlarda roller üstlenen sanatçı, Ses Tiyatrosu’nun yanı sıra Çığır Sahne, Cep Tiyatrosu, Küçük Sahne, Oraloğlu Saat 6 Tiyatrosu gibi topluluklarda çalışmış, ayrıca Sahne 8 ve Fikret Hakan Tiyatrosu’nu kurmuştur.

Sinema kariyerine 1952 yapımı "Köprüaltı Çocukları" filmiyle adım atan Hakan, asıl sanatsal çıkışını 1955 yılında Lütfi Akad’ın yönettiği ve Yaşar Kemal’in senaryosunu yazdığı "Beyaz Mendil" filmiyle gerçekleştirmiştir. Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde salon adamı, köylü, işçi, polis ve dolandırıcı gibi geniş bir yelpazedeki karakterleri canlandırarak tipolojiden ziyade karakter oyunculuğuna odaklanmıştır.^【3】

Fikret Hakan, 1970’li yıllarda oyunculuğun ötesine geçerek sinemanın mutfak kısmında da yer almıştır. 1971’de "Sürgünden Geliyorum", 1973’te "Cennetin Kapısı", 1975’te "En Büyük Patron", 1976’da ise "Sürgün" ve "Hamal" filmlerinin yönetmenliğini üstlenmiştir. "Hamal" dışındaki bu yapımların senaryolarını da bizzat kendisi kaleme almıştır.

^{Fikret Hakan (}Anadolu Ajansı⁾

1970-1975 yılları arasında müzik dünyasına da dahil olan sanatçı, "Cemo/Dedikleri Gerçek İmiş", "Dostun Gülü/Löberde" ve "Aşk Uğultusu/Sancı" isimli plakları doldurmuş, gazino performansları ve sunuculuk deneyimleri yaşamıştır. Yeşilçam’ın kriz dönemlerinde Marmaris’e yerleşerek 1980’li yılların başına kadar burada yaşamını sürdürmüştür.^【4】

Sanatçının yazarlık formasyonu, oyunculuk kariyeriyle eş zamanlı olarak devam etmiştir. 1950’li yıllarda "Bumin Gaffar" ve "Bumin Güney" imzalarıyla öyküler yazan Hakan, Mavi Hareketi içerisinde yer almıştır. ^【5】

"Tellak Ali" (1953) ve "Hamal'ın Uşakları" (1997) gibi öykü kitaplarının yanı sıra "İnce Müzikli Otobüsler" (1984) ve "İmbikçi Duvar" (2002) adlı şiir kitaplarını yayımlamıştır. Tek romanı "Gece Limanı: Yasaksız Mutsuzluklar Rıhtımı" 2010 yılında yayımlanmıştır. Ayrıca 1914-1996 yılları arasındaki Türk sinema sürecini belge, afiş ve fotoğraflarla kayıt altına aldığı kapsamlı "Türk Sinema Tarihi" (2008) adlı eseriyle sektöre akademik bir arşiv sunmuştur.^【6】

Fikret Hakan, kariyeri boyunca ulusal ve uluslararası pek çok ödüle layık görülmüştür:

• 1965: Antalya Film Festivali ve İzmir Enternasyonal Fuarı 1. Film Şenliği, "En İyi Erkek Oyuncu Ödülü" (Keşanlı Ali Destanı).
• 1968: Antalya Altın Portakal Film Festivali, "En İyi Erkek Oyuncu Ödülü" (Ölüm Tarlası).
• 1971: Antalya Altın Portakal Film Festivali, "En İyi Erkek Oyuncu Ödülü" (Hasret).
• 1984: Tercüman Gazetesi, "En İyi Erkek Tiyatro Oyuncusu Ödülü" (Zorba oyunu).
• 1993: 30. Antalya Film Şenliği, "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü" (Yalancı).
• 1994: En İyi Oyuncu Ödülü (Gerilla).
• 1997: 34. Antalya Film Şenliği, "Yaşam Boyu Onur Ödülü".
• 2012: Engelsiz Yaşam Vakfı, "Yaşam Boyu Meslek ve Onur Ödülü".
• 2014: İzmir Enternasyonal Fuarı, "Emek Ödülü".
• 2014: Necati Cumalı Şiir Ödülü Jüri Özel Ödülü (Eski Biri).
• 2016: Attila İlhan Emek Ödülü (Falez Bitti).^【7】

^{Fikret Hakan İnfografik (}Anadolu Ajansı⁾

• Köprüaltı Çocukları (1952)
• Beyaz Mendil (1955)
• Dokuz Dağın Efesi (1958)
• Üç Arkadaş (1958)
• Yılanların Öcü (1962)
• Karanlıkta Uyananlar (1964)
• Keşanlı Ali Destanı (1964)
• Ölüm Tarlası (1966)
• Pir Sultan Abdal (1973)
• Küçük Ağa (Dizi, 1983) - Çolak Salih karakteriyle
• Yalancı (1993)
• Gerilla (1994)
• Kurşun Yarası (Dizi, 2003)
• Hanımın Çiftliği (Dizi)
• Bir Zamanlar Osmanlı Kıyam (Dizi)
• Birleşen Gönüller (2014)^【8】

Fikret Hakan, yaşamı boyunca Lale Sarı, Semiramis Pekkan, Neşecan Paşmak, Hümeyra ve Fatma Zeynep Mirgün ile evlilikler gerçekleştirmiştir. Neşecan Paşmak ile olan birlikteliğinden 1962 yılında kızı Elif dünyaya gelmiştir.

^{Fikret Hakan'ın Cenaze Töreni} (Anadolu Ajansı)

Sanatçıya 1998 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından "Devlet Sanatçısı" unvanı, 2009 yılında ise Eskişehir Osmangazi Üniversitesi tarafından "Fahri Doktor" unvanı verilmiştir. ^【9】

Akciğer kanseri teşhisiyle tedavi gören sanatçı, 11 Temmuz 2017 tarihinde 83 yaşında Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde hayatını kaybetmiştir. Cenazesi Levent Camii’nde kılınan namazın ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilmiştir.^【10】