Fleming & Mill Öğrenme Stili Modeli (VARK)

Modern öğretim yöntemi olarak adlandırılan yeni öğretim yöntemleri daha çok aktivitelere dayalıdır ve öğrencinin zihnini öğrenme sürecine tam olarak dahil etmeyi amaçlar. Modern öğretim yönteminde müfredat öğretimi ve planlamasında öğrenci birincil önceliklidir. Öğrencinin bireysel farklılıklarına önem verilir. Bilgi edinme sürecinde öğrenmeyi etkileyen birçok faktör (toplum, aile, duygular, geçmiş, ön kabuller, yetenek, beceri, zekâ, toplumsal çevre...) vardır. Bu faktörlerin oluşturduğu kombinasyonlar öğrenme yollarının ve bilgiye adapte olunmasını farklılaşmasına, böylece her bireye öznel bir öğrenme stili sergilemesine neden olur. Bireylerin sergilediği bu farklılıklar öğrenme stilleri konusunu araştırılmaya başlamasına öncülük etmiştir. 

TDK'ye göre stil; bir kişinin görüş, duyuş ve anlayışındaki kendine özgü anlatış biçimidir. Öğrenme stili ise; öğrenen kişinin öğrendiği bilgiyi kendine özgü anlama ve kavrama şeklinde tanımlanabilir. Öğrenme stilleri kişiye özgüdür. Yani bir bireysel farklılıktır. Öğrenme stilleri modelleri ise öğrenme stilleri için genel bir yapı oluşturmayı amaçlar. Birçok öğrenme stili modelleri mevcuttur. En bilindik 14 öğrenme stili modelleri resim 1’de yer almaktadır. Bu modeller arasından Fleming & Mill öğrenme stili modeli bu metinde anlatılmıştır.

Fleming & Mill Öğrenme Stili Modeli (VARK) 

Neil Fleming (1987) tarafından geliştirilmiştir. VARK ya da VAK modeli olarak da bilinir. İngilizce olarak kısaltılan VARK ya da VAK’ın açılımı şu şekildedir:

• Visual (görsel) 
• Aural (işitsel) 
• Read-write (okuma yazma) (Okuma yazma bazı kaynaklarda ayrı bir öğrenme stili olarak ele alınmamıştır.) 
• Kinesthetic (dokunsal/devinsel) 

Genel özellikleri şöyledir:

Görsel (Visual) öğrenme stili

Gözle görülen ve gözlenen unsurları kullanmayı içerir. Bu stille öğrenen kişi bilgiyi görsel ve yazılı şekilde verildiğinde öğrenirler. Sınıf gibi bir öğrenme ortamında konuyla ilgili anahtar kelimeleri ve önemli yerleri göstermek için yazı tahtası, sunu araçları gibi görsel araçlar kullanan öğreticilerden iyi şekilde öğrenirler. Öğrenme için ders kitapları ve nottaki bilgiler önemlidir. Bu stille öğrenenler, sessiz ortamda yalnız çalışarak öğrenmeyi severler. Öğrenilen bilgiyi hatırlamak için imgeleme (zihinde canlandırma) metodunu kullanırlar. Görsel öğrenmenin bazı kişilik özellikleri şu şekilde olabilir: 

• Genellikle ayrıntılı not tutarlar. 
• Sürekli anlatılmasından hoşlanmazlar. 
• Her şeyi görmek isterler. 
• Tam öğrenme için öğreticinin jest ve mimiklerini görme ihtiyacı duyarlar. 
• Okumayı tercih ederler. 
• Haritalar, görsel sunular, diyagramlar ve renkler öğrenmesinde kolaylık sağlar. 

İşitsel (Aura) öğrenme stili

Kendi kendine konuşma ve dinleyerek anlarlar. Bu öğrenme modeline sahip kişiler, bilgiyi sözel olarak verildiğinde en iyi şekilde öğrenirler. Sınıfta dersi dinleyerek ve aktif grup tartışmalarına katılarak ve daha sonrasında ses kayıtları varsa ses kayıtlarını dinleyerek iyi bir öğrenme gerçekleştirirler. Öğrendikleri bilgiyi yüksek sesle tekrar ederek hatırlarlar. İşitsel öğrenmenin bazı kişilik özellikleri şu şekilde olabilir: 

• Az not alırlar. 
• Sözel açıklamaları ve yönergeleri tercih ederler. 
• Ödevleri yapmayı değil konuşmayı tercih ederleri (sunum ödevleri gibi). 
• Dersleri kendi kendine veya grup içerisinde tartışarak pekiştirirler. 
• Ses tonu, konuşma hızı, vurgular vb. konuşma unsurlarına dikkat ederler. 

Dokunsal (Kinesthetic ) öğrenme stili

TDK'ye göre kinestetik; anlamlandırma veya düşünce oluşturmada ağırlıklı olarak dokunma duyusunu kullanan anlamına gelir. Kinestetik öğrenme fiziksel deneyimleri (dokunma, hissetme, faal olma, uygulama) içerir. Bu öğrenme modeline sahip kişiler, fiziksel faaliyetleri ve deneyimledikleri faaliyetleri iyi bir şekilde öğrenirler. Sınıfta öğrenmeyi materyalleri kullanarak ve onları deneme yanılma yoluyla duyumlayarak elde ederler. Öğrenmeleri için sınıf etkinliklerinin olması ve öğrencinin etkinlere katılması ve deneyimlemesi gerekir. Dokunsal öğrenmenin bazı kişilik özellikleri şu şekilde olabilir: 

• Proje, plan, taslak hazırlamada iyidirler. 
• Uzun süreli hareketsiz kalmak istemezler. 
• Bilgiyi öğrenme sırasında analiz ederler. 
• Vücut dillerini kullanarak konuşurlar. 
• Bir konuya çalışırken veya dinlerken materyale dokunmak ellerine bir materyal almak veya hareket etmek isterler.

ÇOK YÖNLÜ ÇALIŞMA STRATEJİLERİ (MULTIMODAL LEARNING STRATEGIES) 

Öğrenme tercihleriniz çok yönlü ise, çoğunluk içindesiniz (%50-70). Bu, iki (V-A, R-K), üç (V-A-R, A-R-K) veya dört (V-A-R-K) öğrenme stilini bir arada kullanabildiğiniz anlamına gelir. 

• Uyum Yeteneği: Çok yönlü kişiler, farklı öğrenme ve iletişim yöntemlerine kolayca adapte olabilir. Örneğin, öğretmen yazılı anlatımı tercih ederse, öğrenme stilinizi buna göre şekillendirebilirsiniz. 
• Esneklik: Farklı kişilerle çalışırken onların yöntemlerine uyum sağlayabilir veya gerektiğinde farklı bir yaklaşım talep edebilirsiniz. 
• Strateji Seçimi: Birden fazla yöntemi kullanmanız gerekebilir. İki, üç veya dört tercihliyseniz, ilgili çalışma stratejilerini birleştirerek uygulamanız önerilir. 
• Tek Tercihlilere Göre Farklılıklar: 
• Az Seçim (20’den az): En yüksek puan alan tercih baskın olabilir ve tek tercihlilere daha yakınsınızdır. 
• Çok Seçim (20’den fazla): Esnek ve değişken bir öğrenme stiliniz vardır, tek bir yönteme bağlı kalmadan farklı stratejiler kullanırsınız. 

Çok yönlü öğrenenler esneklikleri sayesinde farklı ortamlara kolayca adapte olabilir, ancak etkili öğrenme için birden fazla stratejiyi birleştirmeleri gerekebilir.