Fransa'da 15 Yaş Altındaki Çocukların Sosyal Medya Erişiminin Yasaklanması

Fransa Parlamentosu, 21 Temmuz 2026 tarihinde, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayan yasa tasarısını kabul etmiştir. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından desteklenen düzenleme, önce Senato'da ardından Ulusal Meclis'te kabul edilerek yasama sürecini tamamlamıştır. Böylece Fransa, sosyal medya kullanımına yaş sınırı getiren ilk Avrupa Birliği ülkesi olmuştur. Tasarı, Ulusal Meclis'te 279 milletvekilinin kabul oyuna karşılık 81 ret oyu ile kabul edilmiştir.

Yasa, çocukların çevrim içi ortamda maruz kalabilecekleri risklerin azaltılması, dijital bağımlılığın önlenmesi ve sosyal medyanın çocukların ruh sağlığı ile güvenliği üzerindeki etkilerine yönelik artan endişeler doğrultusunda hazırlanmıştır. Düzenleme, Fransa'nın çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik yürüttüğü politika değişikliğinin önemli adımlarından biri olarak değerlendirilmektedir.

Yasa kapsamında, 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarında yeni hesap açmasına izin verilmeyecektir. Sosyal medya şirketlerine, kullanıcıların yaşını doğrulayacak ve Fransa Veri Koruma Otoritesi (CNIL) tarafından onaylanacak yaş doğrulama sistemlerini kullanma zorunluluğu getirilmektedir.

Düzenleme ayrıca, yürürlüğe girmesinin ardından sosyal medya platformlarına 15 yaş altındaki mevcut kullanıcı hesaplarını dört ay içinde kapatma yükümlülüğü getirmektedir. BBC'nin aktardığı uygulama takvimine göre, yaş doğrulama sistemi yeni hesaplar için 1 Eylül 2026'da devreye alınacak, mevcut hesapların doğrulanması ve yeni kurallara uyumu ise Ocak 2027 itibarıyla tamamlanacaktır. Böylece Fransa'da sosyal medya kullanmak isteyen tüm kullanıcıların yaşlarını doğrulamaları gerekecektir.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, düzenlemeyi çocukların çevrim içi ortamda korunmasına yönelik dijital politika hedeflerinin bir parçası olarak değerlendirmiştir. Macron, yasa kabul edildikten sonra yaptığı açıklamada, seçim döneminde verdiği taahhüdün yerine getirildiğini belirterek, çocukların sosyal medya platformlarında karşılaşabilecekleri risklere karşı daha güçlü koruma mekanizmalarının oluşturulacağını ifade etmiştir.

Macron, daha önce yaptığı açıklamalarda sosyal medya platformlarının çocukların dikkat süreleri, psikolojik gelişimleri ve toplumsal katılımları üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu savunmuş; gençlerin telefon kullanımını azaltmaları ve dijital içerikler yerine eğitim ile kültürel faaliyetlere yönelmeleri gerektiğini dile getirmiştir. Fransız hükümeti, yaş doğrulama teknolojilerinin uygulanabilir ve güvenli olduğunu belirterek düzenlemenin kısa sürede hayata geçirilebileceğini savunmaktadır.

Yasa, çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendirilmekle birlikte, yaş doğrulama sistemlerinin uygulanabilirliği ve kişisel verilerin korunması konusunda çeşitli tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Eleştiriler, kullanıcıların yaş doğrulama sırasında paylaşacağı kişisel verilerin gizliliği, çocukların teknik yöntemlerle yasakları aşabilme ihtimali ve düzenlemenin pratikte ne ölçüde uygulanabileceği üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Sosyal medya şirketleri ise çocuk kullanıcıların korunmasına yönelik mevcut güvenlik önlemlerini geliştirdiklerini belirtmekle birlikte, hükümetlerin yürürlüğe koyduğu yasal düzenlemelere uyacaklarını açıklamıştır. Avrupa Komisyonu da çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik ortak Avrupa düzenlemeleri üzerinde çalışmalar yürütmekte olup, Fransa'da kabul edilen yasanın Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumluluğu da değerlendirme sürecine konu olacaktır.

Fransa, bu düzenlemeyle sosyal medya kullanımına yaş sınırı getiren ilk Avrupa Birliği ülkesi olmuştur. Dünyada benzer uygulamayı daha önce yürürlüğe koyan ilk ülke ise Avustralya olmuştur. Avustralya'da 16 yaş altındaki çocuklara yönelik sosyal medya yasağı Aralık 2025'te yürürlüğe girmiştir. Bununla birlikte, uygulamanın ardından çok sayıda çocuğun sosyal medya platformlarına erişimini sürdürdüğüne ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.

Avrupa'da ise çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeler son dönemde hız kazanmıştır. Birleşik Krallık, 16 yaş altındaki çocuklara yönelik benzer bir yasağı Ocak 2027 itibarıyla uygulamayı planladığını açıklarken, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de çocukların sosyal medya kullanımının sınırlandırılmasına yönelik Avrupa Birliği genelinde yeni düzenlemelerin hazırlanabileceğini duyurmuştur. Fransa'da kabul edilen yasa, Avrupa'da çocukların dijital platformlara erişiminin düzenlenmesine yönelik ilk kapsamlı yasal örneklerden biri olarak kabul edilmektedir.