Galactic 01

Galactic 01, 29 Haziran 2023 tarihinde Virgin Galactic tarafından gerçekleştirilen ilk ticari uzay uçuşudur. Bu görev, uzay araştırmaları alanında dönüm noktası olarak değerlendirilmekte ve İtalyan Hava Kuvvetleri ile İtalya Ulusal Araştırma Konseyi (CNR) iş birliğiyle yürütülen ilk alt yörünge araştırma uçuşu olma özelliğini taşımaktadır. Uçuş, hem insanlı hem de otonom 13 farklı araştırma deneyinin mikro yerçekimi koşullarında icra edilmesini sağlamış, bu yönüyle bilimsel araştırma ve ticari uzay turizmini bir araya getiren öncü bir misyon olmuştur.

Tarihçe

Virgin Galactic, yıllar süren test uçuşlarının ardından ilk ticari görevini 29 Haziran 2023 tarihinde başarıyla gerçekleştirmiştir. Uçuş, New Mexico’daki Spaceport America’dan başlamış, taşıyıcı uçak VMS Eve’in 44.500 feet yüksekliğe ulaşmasının ardından VSS Unity adlı uzay aracı serbest bırakılmıştır. Araç 52,9 mil yüksekliğe çıkarak Mach 2.88 hızına ulaşmış ve yaklaşık bir saat sonra başarıyla yeryüzüne dönmüştür.

Görev Ekibi ve Uzay Aracı

Galactic 01 görevi; VSS Unity uzay aracının pilotu Nicola Pecile ve komutanı Mike Masucci tarafından yönetilmiş, taşıyıcı uçak VMS Eve ise Kelly Latimer ve Jameel Janjua tarafından kontrol edilmiştir. Görevde yer alan bilim insanları ve astronotlar şunlardır:

• Col. Walter Villadei (İtalyan Hava Kuvvetleri) – Görev Komutanı
• Lt. Col. Angelo Landolfi (İtalyan Hava Kuvvetleri) – Uçuşta biyolojik ölçümlerden sorumlu
• Pantaleone Carlucci (CNR) – Malzeme bilimi ve deneylerden sorumlu mühendis
• Colin Bennett (Virgin Galactic) – Astronot eğitmeni ve gözlemci

Mürettebat

Albay Villadei, Soyuz ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) sistemlerinde görev yapabilme yetkinliği kazanmış, Orlan EVA faaliyetleri ve çok sayıda analog eğitim süreciyle desteklenmiş bir astronottur. 2021 yılında NASA ile Axiom Space üzerinden profesyonel astronot eğitimine başlamış, 2022 yılında Ax-2 görevinde yedek pilot olarak yetkilendirilmiştir. Santrifüj, parabolik uçuş, hayatta kalma ve tüplü dalış gibi çok disiplinli eğitimleri tamamlayan Villadei, Galactic 01 görevinde yüklerin yönetimi ve biyometrik veri toplama gibi alanlarda görev üstlenmiştir.

Tıp, cerrahi, hiperbarik tıp ve adli tıp alanlarında uzmanlaşmış olan Yarbay Landolfi, aynı zamanda halk sağlığı, stratejik çalışmalar, hukuk ve adli bilimler alanlarında yüksek lisans ve doktora derecelerine sahiptir. Kozmonot eğitimi kapsamında, uçuş test cerrahı ve mürettebat cerrahı olarak eğitim almıştır. Galactic 01 görevi sırasında, insan beyninin mikro yerçekimi altında bilişsel performansını ölçen deneyler gerçekleştirmiştir. Ayrıca sıvı ve katı maddelerin mikro ortamda etkileşimini incelemiştir.

Carlucci, uçak platformları üzerinde bilimsel enstrümantasyon mühendisliği alanında uzmanlaşmış olup CNR'de enerji mühendisi ve pilot olarak görev yapmaktadır. Stratosferik platformlar ve hava fırlatma sistemlerine yönelik teknik koordinasyon projelerinde yer almıştır. Uzay görevlerinde yüklerin uygulanması, sensör kalibrasyonu ve fizyolojik sinyallerin analizi üzerine çalışmaları bulunmaktadır. Galactic 01 görevine, kalp atış hızı, beyin fonksiyonları ve kas aktivitesini ölçen çoklu sensör sistemlerini entegre etmiş, mikro yerçekiminde biyometrik analiz konusunda uçuş mühendisi olarak görev almıştır.

Colin Bennett, görev sırasında astronot eğitmeni olarak İtalyan Hava Kuvvetleri mürettebatının eğitim ve hazırlık süreçlerini yürütmüştür. Aynı zamanda, uçuş esnasında araştırma deneyimlerini değerlendirmek amacıyla mürettebatla birlikte görev almıştır. Virgin Galactic’in ilk mürettebatlı uçuşu olan Unity 22 görevinde de yer almış olan Bennett, daha önce Görev Kontrol ve Uçuş Direktörlüğü gibi çeşitli görevlerde deneyim kazanmıştır.

Pilotlar

Galactic 01 görevi, hem yörünge altı uçuşun teknik karmaşıklığını hem de yüksek hassasiyet gerektiren iniş ve kalkış operasyonlarını yöneten deneyimli pilotlar tarafından gerçekleştirilmiştir. Aşağıda görevde yer alan pilotların profilleri yer almaktadır.

1982 yılında uçuş kariyerine başlayan Mike Masucci, 40 yılı aşkın süre boyunca 80’den fazla farklı uçuş gerçekleştirmiştir. U-2, F-16, T-38 ve Citation X gibi yüksek performanslı hava araçlarında görev yapmıştır. 10.000 saatin üzerinde uçuş deneyimiyle VSS Unity’nin komutanı olarak görev alan Masucci, Galactic 01’in güvenli ve başarılı şekilde Dünya'ya dönmesinde kilit rol oynamıştır.

1991 yılından itibaren uçuş kariyerini sürdüren Nicola Pecile, 170 farklı uçuş tipi üzerinde deneyim sahibidir. Tornado FMK, 3 ADV ve NH-500E gibi askeri ve helikopter platformlarında görev almış; toplamda 7.700 saatten fazla uçuş gerçekleştirmiştir. Galactic 01 görevinde, suborbital uçuşun yönetimi ve görev boyunca aracın denge kontrolü gibi kritik süreçlerden sorumlu olmuştur.

1989 yılında havacılık kariyerine başlayan Kelly Latimer, T-38, C-141, C-17, T-34 ve B-747SP gibi birçok büyük askeri ve sivil hava aracıyla uçmuştur. 50’den fazla uçuş tipinde deneyim kazanan Latimer, 6.700 saatin üzerinde uçuş tecrübesine sahiptir. Galactic 01 görevinde taşıyıcı uçak VMS Eve’in komutanı olarak kalkış ve taşıma operasyonlarını yönetmiştir.

1995’te uçuş kariyerine başlayan Jameel Janjua, CF-18, F-16, Tornado GR4, F-15 ve Learjet gibi çok çeşitli hava araçlarında görev yapmıştır. 60’tan fazla uçuş tipi üzerinde deneyimi bulunan Janjua, 4.000 saatin üzerinde uçuş gerçekleştirmiştir. Galactic 01 görevi boyunca, taşıyıcı uçağın kontrolünde yardımcı pilot olarak görev almıştır.

Görev Hedefleri

Galactic 01 görevinin temel amacı, mikro yerçekimi ortamında bilimsel veri üretmek ve bu ortamın insan fizyolojisi ile malzeme davranışlarına etkisini araştırmaktı. Aşağıda görevin öne çıkan hedefleri tablo halinde özetlenmiştir:

^{Tablo 1. Galactic 01 Görevine Ait Bilimsel Araştırma Hedefleri}

Katkılar ve Çalışmalar

Galactic 01 uçuşunda gerçekleştirilen deneyler, görev öncesinde belirlenen bilimsel hedeflerin başarıyla uygulamaya konduğunu göstermiştir. Toplam 13 deney; biyomedikal analiz, termo-akışkan davranışları ve mikro yerçekiminde malzeme performansı gibi alanlarda yürütülmüştür.

İnsan vücudunun hiper yerçekiminden mikro yerçekimine geçiş sürecinde verdiği tepkiler, giyilebilir sensörler ve kabin içi otonom sistemler aracılığıyla detaylı şekilde kaydedilmiştir. Bu teknolojiler sayesinde elde edilen yüksek hassasiyetli veriler, hem kısa süreli suborbital görevler hem de uzun vadeli uzay misyonları için temel oluşturacak bilimsel çıktılar sağlamıştır.

Galactic 01, yalnızca bir ticari dönüm noktası değil, aynı zamanda mikro yerçekimi ortamında bilimsel üretim yapılabileceğini gösteren güçlü bir örnek olarak literatürde yerini almıştır.

Açıklamalar

Virgin Galactic CEO’su Michael Colglazier, uçuş sonrası yaptığı açıklamada şöyle demiştir:

"Bugün ekibimiz, benzersiz, yörünge altı bilim laboratuvarımız olan VSS Unity ile altı kişiyi ve bir düzineden fazla araştırma yükünü başarıyla uzaya uçurdu. Bu tarihi uçuş, ilk ticari uçuşumuz ve ilk özel ticari araştırma görevimizdi; özel yolcular ve araştırmacılar için uzaya tekrarlanabilir ve güvenilir erişimin yeni bir dönemini başlattı. Özel astronotlarla ilk uzay uçuşumuz olan 'Galactic 02', Ağustos ayında planlanıyor ve VSS Unity'nin aylık uzay görevlerine devam etmesini bekliyoruz, aynı zamanda gelecekteki uzay gemisi filomuzu küresel bir kitleye ulaştırmak için çalışıyoruz." ^【1】 

Görev komutanı Albay Walter Villadei bu önemli başarıyı şu sözlerle değerlendirmiştir:

"Bu tarihi uzay uçuşunun bir parçası olmaktan fazlasıyla gurur duyuyorum. 'Galactic 01', İtalya'nın ilk ticari alt yörüngesel araştırma uzay uçuşu ve İtalyan Hava Kuvvetleri ile İtalya Ulusal Araştırma Konseyi arasındaki uzun süreli iş birliği sayesinde mümkün olan inanılmaz bir başarı. Her iki İtalyan kurumunun da yüzüncü yılında, tarihimizin en yüksek noktasına uçuyoruz. Bu çığır açan iş birliği, İtalya'yı ticari uzay uçuşunun yeni dönemine, yenilikçiliği teşvik eden ve bu stratejik alanda daha fazla teknolojik gelişmenin yolunu açan bir öncü olarak taşıyor. Birlikte ve Virgin Galactic ile ortaklık yaparak, gelecekteki çabalar ve önümüzde uzanan sınırsız olasılıklar için bir emsal oluşturduk. Bugün, yalnızca bu muhteşem uçuşu mümkün kılan değil, aynı zamanda son 100 yıldır inançlarımıza hayatlarını adamış olan herkesi onurlandırıyoruz. Virtute Siderum Tenus."^【2】 

Sirisha Bandla, araştırma operasyonları açısından şu değerlendirmeyi yapmıştır:

"İlk ticari uzay uçuşumuzun İtalyan Hava Kuvvetleri ve İtalya Ulusal Araştırma Konseyi'nin ilk alt yörüngesel araştırma deneylerini başarıyla gerçekleştirmesini sağlamasından onur duyuyoruz. Bu başarılı görev bize uzaya güvenilir erişimin bilimsel bilgiyi ilerletmek için ne gibi keşiflere yol açabileceğine dair sadece bir ön izleme sunuyor."^【3】 

Etkiler ve Miras

Galactic 01, uzay yolculuklarının yalnızca teknolojik değil, aynı zamanda bilimsel, diplomatik ve toplumsal bir boyuta taşındığını göstermesi açısından çok katmanlı bir etki alanı oluşturmuştur. Ticari bir şirketin bilimsel kurumlarla gerçekleştirdiği bu ilk alt yörünge görev, uzay araştırmalarında devlet-özel sektör iş birliğinin uygulanabilirliğini kanıtlamıştır.

İtalya’nın ulusal kuruluşlarıyla gerçekleştirilen bu misyon, yalnızca bilimsel çıktılar değil, aynı zamanda uluslararası prestij ve uzay alanındaki stratejik iş birlikleri açısından da önemli bir kilometre taşıdır. Görev, mikro yerçekimi altında yapılan deneylerin veri güvenilirliğini ortaya koyarak gelecekteki uzun süreli insanlı uzay görevlerinin tasarımına doğrudan katkı sunacak bilgiler üretmiştir.

Ayrıca, Galactic 01 ile başlatılan bu yeni dönem, Virgin Galactic’in ilerleyen görevlerde hem araştırmacılara hem de özel bireylere düzenli ve erişilebilir uzay uçuşları sunabileceğini göstermiştir. Bu yönüyle görev, yalnızca bir ilk olmanın ötesine geçmiş; gelecekteki uzay araştırmaları ekosisteminin ticari, kapsayıcı ve sürdürülebilir temeller üzerine inşa edilebileceğine dair güçlü bir örnek haline gelmiştir.

^{Galactic 01 görevine ait uçuş öncesi hazırlıklar, mürettebatın kabine yerleştirilmesi ve kalkış anları..} (Virgin Galactic)

^{Galactic 01 görevinden alt yörünge uçuşu, mikro yerçekimi ortamı ve mürettebatın Dünya’yı gözlemlediği anlar.} (Virgin Galactic)