Ana YazarZafer ERGİNLİ13 Temmuz 2026 13:49

ORCID ID

0000-0002-0086-0639

Fransız düşünce dünyasının önemli isimlerinden Roger Garaudy, 1913 yılında Marsilya’da doğmuştur. Sorbonne Üniversitesi’nde felsefe doktorasını tamamladıktan sonra uzun yıllar entelektüel çevrelerde siyasetçi, filozof ve yazar olarak etkili olmuş, daha sonra Müslüman olarak fikir dünyasına yeni inancıyla da katkı sunmuştur. Eleştirel bakış açısı ve cesur tezleriyle son dönemlerin dikkat çeken düşünürleri arasında yer almaktadır. Almanca, İngilizce, Rusça ve Müslüman olduktan sonra da Arapça öğrenmiştir (Aydın, 2020). Garaudy’nin en önemli yönlerinden biri siyonizm karşısında yürüttüğü mücadeledir. Kitapları Almanya’da, Aksa Tufanı sonrasında antisemitizm ve Yahudi karşıtlığı gerekçe gösterilerek yasaklanmıştır. Ancak Almanya’nın uyguladığı yasak listesinde Garaudy’nin bu konuyla doğrudan ilişkili olmayan kitapları da bulunmaktadır (Yassıkaya & Aydın, 2024).1989 tarihli hatıralarında Garaudy, hayatının 1939-1945 yılları arasını “Çıraklık Dönemi”, 1945-1970 yılları arasını “Marksist Dönem”, 1970-1982 yılları arasını “Proje Dönemi” ve 1982’den sonrasını ise “İslam Dönemi” olarak dört kısma ayırmaktadır (Garaudy, 2022: 5-6):(1) Hayatının ilk döneminde Hristiyan olarak yaşayan Garaudy, 1933-1970 arasındaki Komünist Parti üyeliği döneminde inancından vazgeçmemiştir. İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransız hükümetinin Adolf Hitler’le anlaşmasını protesto etmesi sebebiyle 1940-1943 arasında Cezayir’de otuz üç ay süren bir sürgün hayatı yaşamıştır.(2) Marksist Garaudy, bu döneminde Fransız Komünist Partisi üyesi olmuş Marksizm, estetik ve sanat üzerine çalışmalar yayımlamıştır. 1945-1962 yılları arasında milletvekili, senatör, meclis başkanı olarak parlamentoda görev yapmış, Jean Paul Sartre başta olmak üzere bazı filozoflarla halka açık tartışmalarda bulunmuştur (Garaudy, 2022: 169-179). Sovyetler Birliği başta olmak üzere pek çok ülkeyi ziyaret etmiş, Çekoslovakya’nın başkenti Prag’ın 1968 yılında Sovyetler Birliği tarafından işgalini eleştirdiği için 1970 yılında partiden ihraç edilmiştir (Garaudy, 2022: 215-235; Aydın, 2020).(3) Yaşamının Proje Dönemi olarak adlandırdığı evresinde Garaudy’nin, sanat ve estetik yazılarına devam ettiği, medeniyet ve İslam araştırmalarını hızlandırdığı, yeni projeler ürettiği bilinmektedir. Seyahatlerini bu dönemde de sürdürmüş, insanın robotlaştırılmasına karşı faaliyetler yürütmüştür (Garaudy, 2022: 275-310). İslam ve medeniyetlerle ilgili ilk kitapları 1977-1981 yılları arasında yayımlanmıştır. Bunlardan 1979 tarihli Yaşayanlara Çağrı, kurulmasına kendini vakfettiği dünya çapındaki derneğin adı olmuştur (Garaudy, 2022: 303-310). 2 Temmuz 1982 tarihinde Cenevre’de Müslüman olduğunu ilan eden Garaudy. Müslüman olduktan sonra da Kitâb-ı Mukaddes ve Karl Marx’ın Kapital adlı eserinden vazgeçmemiştir.(4) Garaudy’nin Filistin, İsrail, Batı dünyası ve Amerika hakkındaki sorgulamaları İslam döneminin ürünüdür. Müslüman olduğu 1982 yılından itibaren siyonizmle etkin bir şekilde mücadeleye girişmiştir. Bu konudaki ilk girişimi İsrail’in Lübnan’ı işgali ile Sabra ve Şatilla Katliamları üzerine 17 Haziran 1982 tarihinde Peder Michel Lelong ve Papaz Matthiot ile Le Monde Gazetesi’nde kaleme aldığı “İsrail Saldırganlığının Anlamı (Lübnan Katliamlarının Ardından)” başlıklı tam sayfa yayınlanan yazıdır (bkz. Garaudy, 2020: 185-195). Çok geçmeden Fransa’daki siyonist LICRA (League Against Racism and Antisemitism/Irkçılığa ve Antisemitizme Karşı Milletlerarası Birlik) örgütü tarafından ciddî baskı, engelleme ve tehditlerle karşılaşmış, antisemitizm suçlamasıyla mahkemeye verilmiştir. (Garaudy, 2022: 311; Aydın, 2020). 1982-1988 yılları arasında evinden çıkamamış, kitaplarının basımı ve satışı yasaklanmıştır (Garaudy, 2022: 311-321). Buna rağmen siyonizm karşısındaki mücadelesini bırakmamıştır. 1983 yılında Siyonizm Dosyası adlı kitabı yayımlanmıştır. Bu kitapla 1948 yılından beri “Filistin Sorunu” olarak adlandırılan meseleye “İsrail Sorunu” denilmiştir. Açılan davada mahkeme tarafından suçlu bulunmuş, ancak cezası tecil edilmiştir. 1996 yılında yayımlanan İsrail Mitler ve Terör adlı kitabı üzerine yeniden mahkemeye çıkarılmış ve tecil edilmiş cezasıyla beraber hüküm giymiştir. Mahkeme sürecinde savunmasını hazırlarken topladığı mektup ve şahitlikleri 1997 yılında Şahitlerim adı altında yayımlamıştır. Kitabın ek kısmında Garaudy’nin mahkemedeki savunmaları da yer almaktadır. Konuyla ilgili 1998 yılında yayımlanan İsrail Siyonizminin Yargılanması başlıklı bir kitabı daha bulunmaktadır. Yazarın 1997 tarihli Çöküşün Öncüsü ABD ve 2002 tarihli Amerikan Efsanesi adlı eserleri ise İsrail ile ABD arasındaki ideolojik birlikteliği【1】 açığa çıkaran pasajlar içermektedir.Vefatı, BBC tarafında “Eski komünist ve negasyonist Garaudy öldü” şeklinde verilen【2】 Garaudy (BBC Türkiye, 2012), Türkiye’de de bazı çevreler tarafından da “negasyonist” (Yahudi soykırımı inkârcısı) olarak nitelendirilmektedir (Dost-Niyego, 2012). Oysaki Garaudy’i antisemitik ya da negasyonist olarak ele almak, kendi suçlarını örtbas etmek için antisemitizmi/negosyanizmi bir silah olarak kullanan siyonizmin çarpıtma girişimlerinden farklı değildir. Bunun en güzel kanıtı büyük filozofun kendi çalışmalarından açıkça anlaşılabilir. Ona göre (2023) (1) “Haksız yere tek bir Yahudi’nin öldürülmesi bile bir insanlık suçudur. Bunu işleyen cani sayılmalıdır.” (2) “İkinci Dünya Savaşı’nda çok sayıda Yahudi’nin öldürülmüş olduğu doğrudur. Ancak verilen 6 milyon rakamı hayli abartılıdır. İkinci Dünya Savaşı’nda öldürülen Yahudi olmayanların sayısı Yahudilerin sayısından çok daha fazladır.” (3) “Holokost, siyonistlerin hedeflerine karşı çıkanları suçlayarak devre dışı bırakma aracı olarak kullanılmaktadır.” (4) “Siyonistlerin Holokost’u bahane ederek Filistinlileri ve başka halkları katletmesi kabul edilemez bir insanlık suçudur.” (5) “Filistin, Yahudilerden çok önceki zamanlardan beri Filistin halkına aittir.” (6) “Vadedilmiş Toprak olgusu tarihte belli bir dönem için geçerliydi. Beş bin yıl önce yapılan bir vaat bugün için geçerli değildir. Üstelik tarihte vaat sadece Yahudilere mahsus değildir. Başka halklarla ilgili kaynaklarda da benzer vaatlere rastlanır.” (7) “Vadedilmiş Toprak ve Seçilmiş Halk inançları 1620 yılında Amerika’nın belli bölgelerine çıkan İngiliz Püriten grupların Amerikan yerlilerini yok etmek için de araçsallaştırılmış inançlardır”. (8) “Dinî bir inanca dayanan siyonist Yahudilerin çoğu Tanrı’ya inanmayan ateist kimselerdir. Böylelikle dinî olmayan amaçlar için dinî inançlar basamak yapılmaktadır.” (9) “Siyonistler İkinci Dünya Savaşı’nda Nazilerle de iş birliği yapmaktan, Yahudileri Filistin’e göç ettirmek için terör olayları çıkarmaktan geri durmamışlardır【3】.” (9) “Bugün Filistinlilere bir ‘açık hava hapishanesi’ reva görmekte olan İsrail, ABD’nin Orta Doğu’daki çıkarlarını koruyan bir paralı ordudan ibarettir. ABD desteği olmadan altı ay bile yaşayamaz.”Okuma ÖnerileriÇarkçı, Âkif (2018). “Roger Garaudy’nin Siyasi Siyonizm Hakkındaki Görüş ve Düşünceleri”. Ortadoğu ve Göç, 11 (1), 133-158. Çetin, Erol (2024). “Roger Garaudy’nin Bakış Açısıyla Filistin Meselesi: Varoluşsal Bir Tahlil”. Burdur İlahiyat Dergisi, (Gazze Özel Sayısı), 131-140. Garaudy, Roger (2020). 20. Yüzyılın Biyografisi, çev.: Cemal Aydın. İstanbul: Timaş Yayınları. Garaudy, Roger (2020). Amerikan Efsanesi, çev.: Cemal Aydın. İstanbul: Timaş Yayınları. Garaudy, Roger (2020). Yobazlıklar, çev.: Cemal Aydın. İstanbul: Timaş Yayınları. Garaudy, Roger (2018). Çöküşün Öncüsü ABD, çev.: Cemal Aydın. İstanbul: Timaş Yayınları. Mahi, Yakob (2013). Yürüyen “Medeniyet Tasavvuru” Roger Garaudy”. Süleyman Güder & Yunus Çolak (Ed.), Medeniyet Tartışmaları -Yüceltme ve Reddiye Arasında Medeniyeti Anlamak Sempozyumu Bildirileri (s. 53-64). İstanbul: İhlas Gazetecilik A.Ş. Polat, Ecevit & Ümit Aktaş (2020). Roger Garaudy - Der verkannte Philosoph. Ahrensburg: Tredition Gmbh.