Donald Trump’ın Gazze Planı, 29 Eylül 2025 tarihinde Washington’da Beyaz Saray’da, Binyamin Netanyahu’nun katılımıyla düzenlenen ortak basın toplantısında açıklanan ve Gazze Şeridi’ndeki çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan 20 maddelik bir ateşkes, geçiş yönetimi ve yeniden inşa önerisidir. Plan, İsrail’in kamuoyu önünde kabulü halinde savaşın derhal durdurulmasını, askeri faaliyetlerin askıya alınmasını ve İsrail ordusunun “sarı hat” olarak tanımlanan hatta çekilmesini öngörmüştür. Açıklamadan sonra plan, Mısır ve Katar aracılığıyla Hamas’a iletilmiş; 3–9 Ekim 2025 tarihleri arasında yürütülen dolaylı müzakerelerin ardından 9 Ekim 2025’te ateşkes planının birinci aşaması taraflarca onaylanmıştır. Ateşkes, 10 Ekim 2025 günü yerel saatle 12.00’de yürürlüğe girmiştir.

Buna karşın, planın açıklandığı tarihten itibaren İsrail’in Gazze’ye yönelik askeri saldırıları 2025 ve 2026 yıllarında farklı yoğunluklarda sürmüştür. Planın ilan edildiği 29 Eylül–9 Ekim 2025 arasındaki dönemde İsrail ordusu, Gazze’nin kuzeyi ve orta kesimlerinde hava saldırıları ve topçu atışları gerçekleştirmiş; ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025 sonrasında ise saldırıların tamamen durmadığı, özellikle Netzarim Koridoru, Gazze kentinin doğusu, Han Yunus ve Refah çevresinde bombardımanların devam ettiği bildirilmiştir. Planın birinci aşaması, 10 Ekim 2025 – 15 Ocak 2026 tarihleri arasındaki 95 günlük dönemi kapsamıştır. Ateşkesin uygulanma durumu 13 Ekim 2025’te düzenlenen Şarm el-Şeyh Barış Zirvesi başta olmak üzere çeşitli diplomatik toplantılarda ele alınmıştır. 15 Ocak 2026’da birinci aşamanın tamamlanmasının ardından planın ikinci aşamasına geçilmiş; bu aşamada Gazze’nin silahsızlandırılması, teknokratik geçici Filistin yönetiminin kurulması ve yeniden inşa sürecinin başlatılması öngörülmüştür. ABD yönetimi, 14–16 Ocak 2026 tarihlerinde yaptığı açıklamalarla ikinci aşamanın resmen başlatıldığını, “Gazze Barış Kurulu”nun oluşturulduğunu ve sürecin uluslararası denetim altında ilerleyeceğini duyurmuştur

Gazze’deki Filistin makamlarının verilerine göre, 10 Ekim 2025 – 15 Ocak 2026 tarihleri arasında yürürlükte olan ateşkesin birinci aşamasında İsrail tarafından 1.244 ateşkes ihlali kaydedilmiş; bu dönemde 449 Filistinli hayatını kaybetmiş, 1.246 kişi yaralanmış ve 50 kişi gözaltına alınmıştır.

Arka Plan ve Planın Açıklanması

Donald Trump’ın 20 maddelik Gazze Planı, 29 Eylül 2025 tarihinde Washington’da Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yapılan görüşme sonrasında düzenlenen basın toplantısında açıklanmıştır. Bu görüşme, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının devam ettiği ve uluslararası kamuoyunda acil ateşkes çağrılarının yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleştirilmiştir. Netanyahu yönetimi, Gazze’de artan sivil kayıplar ve yıkım nedeniyle diplomatik baskı altındayken, Trump yönetimi bu noktada bir "barış planı" önerisi açıklamıştır.

Planın duyurulmasından önce Trump, Birleşmiş Milletler (BM) 80. Genel Kurulu marjında Türkiye, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün, Mısır, Pakistan ve Endonezya liderleriyle görüşmeler yapmıştır. Bu temaslar sırasında yeni bir barış planının ana hatları üzerinde mutabakata varıldığı ve söz konusu ülkelerin desteğinin alındığı belirtilmiştir. Trump, bu görüşmelerden sonra yaptığı açıklamada planı “zirve boyunca yaptığı en önemli girişim” olarak nitelendirmiştir.

Trump’ın sunduğu plan, önceki barış girişimlerine atıf yapılarak kurgulanmıştır. 2020’de ilan edilen “Trump Barış Planı” ile Suudi-Fransız ortak önerisinin unsurları bu planda yer almıştır. Plan, Filistin Yönetimi’nin reform sürecini tamamlaması şartına bağlanarak Gazze’nin yeniden Filistin Yönetimi’ne devredilebileceğini öngörmüştür.

Planın Ana Maddeleri

Hamas’ın Rolünün Sona Erdirilmesi ve İmar Süreci

Planın ilk maddeleri, Hamas’ın Gazze’nin yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesini ve askerî kapasitesinin tamamen tasfiye edilmesini öngörmüştür. Buna göre Hamas ve diğer silahlı gruplar, yönetimden çekilecek ve tüneller ile silah üretim tesisleri de dahil olmak üzere tüm askeri altyapı imha edilecektir.

İmar başlığı altında ise altyapının yeniden inşası, su, elektrik ve kanalizasyon sistemlerinin onarımı, hastane ve fırınların yeniden işler hâle getirilmesi ve yıkılan yolların açılması için gerekli ekipmanların bölgeye girişine izin verilmesi kararlaştırılmıştır. İnsani yardım akışı, 19 Ocak 2025 tarihli yardım anlaşmasında belirlenen standartlar çerçevesinde garanti altına alınmıştır. Bu kapsamda, yardımların kesintisiz ve iki tarafın müdahalesi olmadan Birleşmiş Milletler, Kızılay ve diğer uluslararası kuruluşlar aracılığıyla bölgeye ulaştırılması planlanmıştır.

Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması da plana dahil edilmiştir. Bu sınır kapısı, uluslararası denetim altında iki yönlü geçişlere imkan tanıyacak ve imar için gerekli malzemenin girişini kolaylaştıracaktır.

Ateşkes ve Rehineler

Planın kritik unsurlarından biri, ateşkesin sağlanması ve esirlerin karşılıklı olarak serbest bırakılmasıdır. Buna göre, İsrail’in planı kamuoyuna açık şekilde kabul etmesinden itibaren 72 saat içinde tüm rehinelerin serbest bırakılması öngörülmüştür.

Rehine değişimi çerçevesinde, İsrail tüm rehineler iade edildikten sonra 1.700 Gazzeliyi serbest bırakmayı kabul etmiştir. Bu gruba, 7 Ekim 2023 sonrası gözaltına alınan 250 müebbet hapis cezası mahkumu ile tüm kadın ve çocuklar dahil edilmiştir. Ayrıca naaşı iade edilecek her İsrailli esir karşılığında 15 Gazzelinin cenazesinin ailelerine teslim edilmesi kararlaştırılmıştır.

Plan, rehinelerin iadesi sonrası Hamas üyelerine belirli koşullar altında af öngörmüştür. Silahlarını bırakmayı ve barışçıl yaşama katılmayı taahhüt eden Hamas üyelerinin affedilmesi, ayrıca Gazze’den ayrılmak isteyenlerin güvenli çıkışına imkan sağlanması maddeler arasında yer almıştır.

Geçiş Yönetimi ve Barış Kurulu

Plan, Gazze’nin idaresi için geçici bir yönetim yapısı öne sürmüştür. Bu yapı, Hamas ve diğer silahlı grupların yönetimde herhangi bir rol üstlenmediği bir model olarak tasarlanmıştır. Geçici yönetim, teknokrat ve apolitik bir Filistin komitesi tarafından yürütülecektir. Bu komite, günlük kamu hizmetlerini (belediye hizmetleri, sağlık, eğitim ve temel altyapı işlevleri) sağlamakla yükümlü olacaktır. Komitenin üyeleri nitelikli Filistinlilerden ve uluslararası uzmanlardan oluşacaktır.

Komite, “Barış Kurulu” adı verilen uluslararası bir denetim mekanizması altında faaliyet gösterecektir. Barış Kurulu’nun başkanlığını Donald Trump üstlenecek, kurulda eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’in yanı sıra daha sonra belirlenecek başka devlet başkanları ve üst düzey uluslararası temsilciler yer alacaktır.

Barış Kurulu, Gazze’nin yeniden imarı ve kalkınması için çerçeve oluşturacak, finansmanı yönetecek ve süreci uluslararası standartlara uygun biçimde denetleyecektir. Bu yapı, Filistin Yönetimi’nin gerekli reformları tamamlayarak Gazze’nin kontrolünü güvenli ve etkili bir şekilde devralabileceği zamana kadar görev yapacaktır.

Ekonomi ve Kalkınma Unsurları

Plan kapsamında, “Trump Ekonomik Kalkınma Planı” adıyla bölgeye istihdam, yatırım ve ticaret imkanlarının sağlanacağı iddia edilen bir program da öne sürülmüştür. Gazze’de özel bir ekonomik bölge kurulması planlanmıştır. Bu bölge, uluslararası yatırımcılar için tercihli tarife ve erişim oranlarıyla desteklenecek, altyapısı modern standartlara uygun biçimde tasarlanacaktır. Yatırımların güvence altına alınabilmesi için Barış Kurulu’nun finansal çerçeveyi yönetmesi, uluslararası fonların denetimli şekilde kullanılması ve yerel istihdamın önceliklendirilmesi kararlaştırılmıştır.

Uluslararası İstikrar Gücü (ISF)

Plan, Gazze’de güvenlik düzenlemelerinin sağlanması amacıyla Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) adlı geçici bir güvenlik mekanizmasının oluşturulmasını öngörmüştür. Bu güç, ABD’nin öncülüğünde Arap ve uluslararası ortaklarla birlikte teşkil edilecek ve Gazze’ye derhal konuşlandırılacaktır. ISF’nin temel görevi, Gazze’de yeni kurulacak Filistinli polis güçlerine eğitim ve destek sağlamak, sınır güvenliğini tesis etmek ve iç istikrarı korumak olmuştur. Bu kapsamda özellikle Ürdün ve Mısır gibi ülkelerle istişare edilmesi, planın detayları arasında yer almıştır.

Güç, sadece iç güvenliği değil, aynı zamanda İsrail ve Mısır’la olan sınır bölgelerinin güvenliğini de üstlenecektir. ISF’nin bölgede kontrolü ve istikrarı sağlamasıyla birlikte, İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesi için belirlenen takvim işlemeye başlayacaktır.

İsrail ordusunun geri çekilme süreci, ABD, İsrail ordusu, ISF ve diğer garantörler tarafından belirlenen standartlara ve zaman çizelgesine göre aşamalı biçimde yürütülecektir. İsrail, işgal ettiği Gazze topraklarını, geçici hükûmetle yapılacak anlaşmalar doğrultusunda kademeli olarak ISF’ye devredecektir. Bununla birlikte, plan İsrail’in sınırlı bir güvenlik çemberi varlığını sürdürebileceğini de belirtmiştir.

Ulusal ve Uluslararası Tepkiler

İsrail ve Filistin Taraflarının Tutumları

İsrail’in Tutumu

Başbakan Binyamin Netanyahu, Beyaz Saray’daki ortak basın toplantısında yaptığı açıklamada, Trump’ın Gazze planını desteklediğini ve bu planın “savaş hedeflerini gerçekleştirdiğini” ifade etmiştir. Netanyahu, Hamas’ın planı kabul etmesi halinde İsrail’in makul bir geri çekilme adımı atacağını dile getirmiştir.

Netanyahu, Gazze’nin silahsızlandırılması ile orantılı olarak İsrail’in bölgeden çekileceğini belirtmiştir. Bununla birlikte, İsrail ordusunun güvenlik çemberi içinde bir süre daha bölgede kalacağını vurgulamıştır. İsrail’in hedefi, Gazze’de barışçıl bir sivil idarenin kurulması ve bu idarenin ne Hamas ne de mevcut Filistin Yönetimi tarafından yönetilmemesi olarak açıklanmıştır.

Netanyahu ayrıca, kurulacak “Barış Kurulu”nun başarılı olması hâlinde savaşın kalıcı olarak sona erdirilebileceğini belirtmiş ancak Hamas’ın planı reddetmesi durumunda İsrail’in “işi kendi başına bitireceğini” iddia etmiştir.

İsrail İç Siyasetinde Tepkiler

İsrail savaş kabinesi üyesi ve ana muhalefet liderlerinden biri olan Benny Gantz, Trump’ın Gazze planını destekleyen bir açıklama yapmıştır. Gantz, plana dair yaptığı değerlendirmede, İsrail’in güvenlik çıkarlarının korunduğunu ve planın İsrail için kabul edilebilir unsurlar içerdiğini belirtmiştir. Açıklamasında, esirlerin serbest bırakılması ve Hamas’ın silahsızlandırılması maddelerinin önemini özellikle vurgulamıştır.

İsrail Maliye Bakanı ve aşırı sağcı partilerden Dinî Siyonizm Partisi lideri Bezalel Smotrich, planı sert bir şekilde eleştirmiştir. Smotrich, Trump’ın planını “Netanyahu’nun liderliğinin bir trajedisi” olarak nitelendirmiştir. Ona göre plan, İsrail’in Gazze’deki askerî hedeflerinden geri adım atması anlamına gelmektedir. Smotrich, Hamas’ın tamamen tasfiye edilmeden ve Gazze üzerinde tam kontrol sağlanmadan yapılacak bir anlaşmanın İsrail için kabul edilemez olduğunu savunmuştur.

Bölgesel Tepkiler

Türkiye

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trump’ın Beyaz Saray’da açıkladığı 20 maddelik Gazze planına ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Gazze’de akan kanın durması ve ateşkesin sağlanması için ABD Başkanı Sayın Trump’ın gösterdiği çabayı ve liderliği takdir ediyorum. Tarafların kabul edeceği adil ve kalıcı bir barışın tesis edilmesi için Türkiye olarak biz de sürece katkı vermeye devam edeceğiz” ifadelerini kullanmıştır. Erdoğan, insani yardımların engelsiz biçimde Gazze’ye ulaştırılması ve iki devletli çözüm perspektifinin korunmasının önemini vurgulamıştır. Ayrıca Türkiye, planın uygulanması için uluslararası toplumla işbirliğine hazır olduğunu belirtmiştir.

Mısır ve Katar

Mısır ve Katar, Trump’ın açıkladığı planı Hamas’a iletmişlerdir. Filistinli kaynaklara göre, planın bir nüshası Hamas’a ulaşmış ve Hamas, Katar ile Mısır’a planı “olumlu ve objektif şekilde inceleyeceğini” bildirmiştir. El-Kahire News kanalına konuşan Mısırlı bir emniyet yetkilisi, planın Hamas’a ulaştırıldığını doğrulamıştır. Hamas’ın üst düzey yöneticilerinden Mahmud Merdavi ise El-Aksa televizyonuna verdiği demeçte, planın İsrail’in düşüncesine yakın olduğunu, muğlak ifadeler içerdiğini ve güvence sunmadığını açıklamıştır. Merdavi, planın Filistin Devleti’nin tanınmasına yönelik uluslararası desteği bastırmayı amaçladığını savunmuş ve Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını içermeyen hiçbir teklifin kabul edilmeyeceğini vurgulamıştır.

Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)

Trump’ın planının duyurulmasından önce BM 80. Genel Kurulu marjında düzenlenen toplantıda, Suudi Arabistan ve BAE liderleri Türkiye, Katar, Mısır, Ürdün, Pakistan ve Endonezya ile birlikte planın ana hatlarını desteklediklerini açıklamışlardır. Bu ülkeler, Gazze’de ateşkesin sağlanması, esirlerin serbest bırakılması ve bölgeye insani yardım ulaştırılmasının öncelikli olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca İsrail’in Gazze’den aşamalı çekilmesini öngören düzenlemenin önemine dikkat çekmişlerdir.

Ürdün ve Pakistan

Ürdün ve Pakistan, planı destekleyen bölgesel ülkeler arasında yer almıştır. Her iki ülke de ateşkesin bir an önce sağlanması ve insani yardım koridorlarının açılması gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca planın, iki devletli çözüm doğrultusunda Filistin’in siyasi ufkunu canlandırabilecek bir fırsat sunduğunu ifade etmişlerdir.

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK)

Körfez İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, yaptığı yazılı açıklamada, Trump’ın planındaki önerileri olumlu bulduklarını belirtmiştir. Budeyvi, planın Filistin halkının vazgeçilmez haklarını güvence altına alan adil bir sürecin önünü açabileceğini söylemiştir. Ayrıca, ateşkesin sağlanması, insani yardım kısıtlamalarının kaldırılması ve Gazze nüfusunun yerinden edilmesinin önlenmesinin uluslararası girişimlerin öncelikleri arasında olması gerektiğini vurgulamıştır.

Bahreyn

Bahreyn Dışişleri Bakanlığı, Trump’ın ateşkes, esirlerin salıverilmesi ve insani yardımın girişine dair sunduğu barış planını memnuniyetle karşıladığını açıklamıştır. Bakanlık, planın Orta Doğu’da barışın tesisi için olumlu bir girişim olduğunu, uluslararası toplumun da Gazze’deki savaşın sona ermesi için bu çabalara odaklanması gerektiğini belirtmiştir.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY)

IKBY Başkanı Neçirvan Barzani, Trump’ın planını “memnuniyetle karşıladığını” ve liderliğini takdirle değerlendirdiğini açıklamıştır. Barzani, taraflara yapıcı müzakere ve uzlaşma ruhu ile sürece katılma çağrısı yapmıştır. Açıklamasında, bölge halkları için barış, güvenlik ve kalıcı refahın sağlanmasının ancak tarafların işbirliğiyle mümkün olacağını vurgulamıştır.

İran

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, New York’ta CNN’e yaptığı açıklamada Trump’ın planına dair değerlendirmelerde bulunmuştur. Erakçi, Orta Doğu’da bugüne kadar yüzlerce farklı planın gündeme geldiğini, ancak yalnızca Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını tanıyan bir planın sürdürülebilir olabileceğini ifade etmiştir. Erakçi, planın henüz Hamas ve Filistinliler tarafından nasıl karşılanacağının görülmesi gerektiğini belirtmiştir

Avrupa Ülkelerinin Tepkileri

Avrupa Birliği (AB) Kurumları

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Trump’ın planını memnuniyetle karşıladığını belirtmiş ve AB’nin bu sürece katkıda bulunmaya hazır olduğunu vurgulamıştır. Von der Leyen, Gazze halkına acil insani yardım ulaştırılmasının ve tüm rehinelerin derhal serbest bırakılmasının şart olduğunu söylemiş, iki devletli çözümün Orta Doğu’da adil ve kalıcı barışın tek uygulanabilir yolu olduğunu ifade etmiştir.

Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, planı olumlu karşıladığını açıklamış ve tüm taraflara “barışa gerçek bir şans verme” çağrısında bulunmuştur. Costa, İsrail’den kararlı bir şekilde bu plana dahil olmasını beklediğini belirtmiş, Hamas’ın ise rehineleri derhal serbest bırakıp planı uygulamaktan başka seçeneği olmadığını dile getirmiştir.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Trump’ın sunduğu planı “savaşı sona erdirmek için en iyi fırsat” olarak nitelendirmiştir. Kallas, AB’nin planın başarılı olması için yardım sağlamaya hazır olduğunu vurgulamış, Hamas’a esirleri serbest bırakarak gecikmeden planı kabul etmesi çağrısında bulunmuştur.

Almanya

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, planı memnuniyetle karşıladıklarını açıklamış ve bunun şimdiye kadar savaşı sona erdirmek için en iyi şans olduğunu belirtmiştir. Merz, Hamas’a planı kabul etme çağrısında bulunmuş ve ülkesinin siyasi, insani ve yeniden inşa alanlarında plana katkı sağlamaya hazır olduğunu ifade etmiştir. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da yazılı açıklamasında, planın Gazze’de yaşanan çatışmalara son vermek için “eşsiz bir fırsat” sunduğunu, sivillerin korunması ve insani yardımın garanti altına alınması gerektiğini kaydetmiştir.

Fransa

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Trump’ın Gazze planını memnuniyetle karşıladığını açıklamış ve İsrail’in bu konuda kararlı bir şekilde harekete geçmesi gerektiğini belirtmiştir. Macron, Hamas’ın rehineleri serbest bırakıp planı kabul etmekten başka seçeneği olmadığını vurgulamıştır. Ayrıca Macron, 142 BM üyesi ülke tarafından benimsenen ilkeler çerçevesinde iki devletli çözüm temelinde bölgede kalıcı bir barışın inşa edilmesi gerektiğini söylemiştir.

İtalya

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Trump’ın sunduğu önerinin Gazze’deki insani krizi sona erdirme yolunda bir dönüm noktası olabileceğini ifade etmiştir. Meloni, planın düşmanlıkların durdurulmasını, tüm rehinelerin serbest bırakılmasını ve insani yardımın engelsiz erişimini sağlayabileceğini belirtmiştir. Ayrıca, planı “Gazze’nin istikrara kavuşması, yeniden inşası ve kalkınması için iddialı bir proje” olarak tanımlamıştır.

İspanya

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Trump’ın planını memnuniyetle karşıladıklarını açıklamış ve “artık şiddetin sona ermesi, rehinelerin serbest bırakılması ve insani yardımın ulaştırılması zamanıdır” demiştir. Sanchez, iki devletli çözümün Orta Doğu’da tek uygulanabilir çözüm olmaya devam ettiğini vurgulamıştır.

İngiltere

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Trump’ın 20 maddelik Gazze planını “son derece memnuniyetle karşıladığını” açıklamıştır. Starmer, çatışmaların sona erdirilmesi, esirlerin serbest bırakılması ve Gazzelilere insani yardım sağlanması için ABD’nin girişimlerini güçlü şekilde desteklediklerini belirtmiştir. İngiltere’nin, kalıcı bir ateşkes sağlanması için ortaklarıyla birlikte mutabakat oluşturma çalışmalarını sürdüreceğini ifade etmiştir.

Hollanda ve Belçika

Hollanda Başbakanı Dick Schoof, planın savaşın sonunu görünür hâle getirdiğini söylemiş ve Hamas’ın da onay vermesi gerektiğini belirtmiştir. Schoof, ateşkesin, insani yardıma güvenli erişimin ve rehinelerin serbest bırakılmasının artık hayati olduğunu kaydetmiştir. Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prevot ise Trump’ın planının, ateşkes, insani yardımın engelsiz ulaştırılması, esirlerin serbest bırakılması ve iki devletli çözüme yönelik siyasi bir ufuk sunduğunu açıklamıştır.

Avusturya, İrlanda ve İsviçre

Avusturya Başbakanı Christian Stocker, planı olumlu bir girişim olarak nitelendirmiş ve Hamas’ın da plana onay vermesi gerektiğini belirtmiştir. İrlanda Başbakan Yardımcısı Simon Harris, planın iki devletli çözüm için bir şans sunduğunu açıklamış ve Gazze’ye acil insani yardımın girmesi gerektiğini vurgulamıştır. İsviçre Dışişleri Bakanlığı ise planı, uluslararası hukuka dayalı, sivillerin korunmasını garanti altına alan ve iki devletli çözüme dayalı kalıcı barışın temellerini atabilecek bir girişim olarak tanımlamıştır.aşına bitireceğini” iddia etmiştir. Bunun “kolay ya da zor yoldan yapılabileceğini” ifade etmiştir.

Diğer Küresel Tepkiler

Rusya

Rusya yönetimi, Trump’ın Gazze planına dair doğrudan ayrıntılı bir resmî açıklama yapmamış, ancak Moskova’nın her türlü barış girişimini desteklediği yönünde genel bir tavır sergilediği kaydedilmiştir. Rusya, çatışmaların sona erdirilmesi ve insani yardımların kesintisiz sağlanması için uluslararası çabaların önemine işaret etmiştir.

Çin

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, Pekin’de yaptığı açıklamada Trump’ın planını değerlendirmiştir. Sözcü, İsrail güçlerinin Gazze’den aşamalı çekilmesini ve güvenlik düzenlemelerini içeren bu planın BM kararlarına uygun biçimde uygulanması gerektiğini vurgulamıştır. Çin, tam bir ateşkes sağlanması, tüm esirlerin serbest bırakılması ve insani krizin en kısa sürede giderilmesi çağrısında bulunmuştur. Açıklamada, Çin’in “Filistinlilerin Filistin’i yönetmesi” ilkesini savunduğu ve iki devletli çözümü desteklediği özellikle belirtilmiştir.

Hindistan

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Trump’ın planını memnuniyetle karşıladığını sosyal medya hesabı üzerinden duyurmuştur. Modi, planın “Filistin ve İsrail halkı ile daha geniş Batı Asya bölgesi için uzun vadeli barış, güvenlik ve kalkınmaya giden uygulanabilir bir yol sunduğunu” belirtmiştir. Ayrıca tüm taraflara planı destekleme ve çatışmayı sonlandırma çağrısında bulunmuştur.

Avustralya

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, ülkesinin Trump’ın girişimini desteklediğini açıklamıştır. Albanese, iki yıllık çatışmaların ve ağır can kayıplarının ardından Gazze’ye barış getirmeyi amaçlayan bu planı olumlu bulduklarını ifade etmiştir. Avustralya hükûmeti, uzun süredir ateşkes çağrısı yaptıklarını hatırlatarak planın bu yönde atılmış önemli bir adım olduğunu vurgulamıştır.

Yeni Zelanda

Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters, Trump’ın planını “küresel liderliğin bir örneği” olarak nitelendirmiştir. Peters, taraflara bu fırsatı değerlendirme ve planın şartlarını eksiksiz uygulama çağrısı yapmıştır. Yeni Zelanda, planın “yıkıcı çatışmanın sona erdirilmesi” için önemli bir fırsat sunduğunu açıklamıştır.

Gazze Planının Müzakere Süreci

Planın Hamas'a İletilmesi ve İlk Tepkiler

Mısır ve Katar’ın Aracılık Süreci

Donald Trump’ın 29 Eylül 2025’te Beyaz Saray’da açıkladığı yirmi maddelik Gazze Planı, kısa süre içinde bölgedeki iki ana arabulucu ülke olan Mısır ve Katar aracılığıyla Hamas’a iletilmiştir. Planın Hamas’a ulaştırılması süreci, Kahire merkezli El-Kahire News kanalının 30 Eylül tarihli haberine göre, Mısır güvenlik kaynaklarının gözetiminde yürütülmüştür.

Filistinli kaynaklar, planın bir nüshasının Hamas liderliğine ulaştığını doğrulamıştır. Aynı kaynaklara göre Hamas, planı “olumlu ve objektif bir şekilde inceleyeceğini” bildirmiştir. Hamas’ın üst düzey yöneticilerinden Mahmud Merdavi, 30 Eylül’de El-Aksa televizyonuna verdiği röportajda, planın genel çerçevesine ilişkin ilk değerlendirmesini yapmıştır. Merdavi, Trump’ın planında yer alan maddelerin “İsrail’in düşüncesine yakın olduğunu”, planın “muğlak ifadeler içerdiğini” ve “Filistinliler açısından güvence sunmadığını” belirtmiştir. Ayrıca, planın Filistin Devleti’nin uluslararası tanınırlığına yönelik desteği zayıflatabileceğini ve Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını garanti altına almadığını ifade etmiştir.

Merdavi, Hamas’ın herhangi bir teklifin nihai değerlendirmesini Filistinli diğer gruplarla birlikte yapacağını vurgulamıştır. Bu doğrultuda, planın Hamas tarafından tek taraflı olarak değil, Filistinliler arasında yürütülecek istişare süreci sonucunda ele alınacağı açıklanmıştır.

Katar Başbakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani’nin Açıklamaları

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, 30 Eylül 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planının hâlen başlangıç aşamasında olduğunu ve çeşitli unsurlarının “açıklığa kavuşturulması ile müzakere edilmesi gerektiğini” belirtmiştir. Al Sani, planın temel amacının savaşı durdurmak olduğunu vurgulamış ancak özellikle İsrail’in çekileceği bölgeler, Gazze’nin gelecekteki idaresi ve güvenlik düzenlemeleri gibi konularda daha fazla netlik gerektiğini ifade etmiştir.

Al Sani, Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna verdiği demeçte, Katar’ın önceliğinin “savaşı, açlığı, ölümleri ve zorla göçü durdurmak” olduğunu belirtmiştir. Ayrıca planın “genel ilkeler düzeyinde” kaldığını ve ayrıntılar üzerinde çalışılması gerektiğini dile getirmiştir. Katar Başbakanı, Gazze’nin geleceğini belirleyecek yönetim modelinin Filistin halkının iradesine uygun ve uluslararası hukukla uyumlu olması gerektiğini vurgulamıştır.

Açıklamasında, “Gazze planının savaşın durdurulması yönünde açık bir madde içerdiğini, ancak İsrail’in çekilmesine ilişkin detayların hâlâ belirsiz olduğunu” belirten Al Sani, bu konuların Washington ile ayrıntılı biçimde tartışılması gerektiğini söylemiştir. Ayrıca, Katar’ın Mısır ile birlikte planın Hamas heyetine iletilmesi sürecinde aktif rol oynadığını doğrulamış, arabuluculuk görüşmelerinin genel çerçevede gerçekleştiğini, Hamas’ın planı “sorumlu bir tavırla incelediğini” kaydetmiştir.

Katar Başbakanı, Doha’nın Mısır ve Türkiye ile koordineli biçimde barış sürecini ilerletme niyetinde olduğunu da açıklamıştır. Bu çerçevede, Mısır ve Türkiye’nin de katılımıyla yapılacak arabuluculuk toplantılarında Gazze’deki insani felaketin ve zorla yerinden edilmelerin sona erdirilmesinin öncelikli hedef olacağını ifade etmiştir.

Al Sani, açıklamasının sonunda “Arabulucular, bu planı Filistinlilerin haklarını koruyacak bir yola dönüştürmeye çalışıyor.” ifadesini kullanmıştır.

Beyaz Saray Sözcüsünün Açıklamaları

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, 2 Ekim 2025 tarihinde düzenlediği basın brifinginde Donald Trump’ın Gazze planına ilişkin açıklamalarda bulunmuştur. Leavitt, “Hamas’ın bu planı kabul edip bölgede barış ve refah içinde ilerleme fırsatı var. Eğer kabul etmezlerse bunun sonuçları ne yazık ki çok trajik olacak.” ifadelerini kullanmıştır.

Sözcü, Trump’ın Hamas’a 6 Ekim Pazartesi günü Türkiye saatiyle 01.00’e kadar süre verdiğini hatırlatarak, planın “kapsamlı, uygulanabilir ve ayrıntılı bir teklif” olduğunu belirtmiştir. “Şu anda Başkan, Hamas’a bu teklifin kabul edilmesi gereken ve ayrıntılı bir plan olduğunu açıkça iletti. Eğer kabul etmezlerse sonuçları onlar için çok ağır olacak.” değerlendirmesinde bulunmuştur.

Leavitt, gazetecilerin planın siyasi bağlamına dair sorularına yanıt verirken, “Başkan, son birkaç yıldır Orta Doğu’da yaşanan tüm vahşetten derin endişe duyuyor. Bu karmaşayı (Joe) Biden yönetiminden devralmış olması son derece talihsiz.” ifadelerini kullanmıştır.

Ayrıca Leavitt, Trump’ın ilk başkanlık döneminde imzalanan Abraham Anlaşmaları’nı hatırlatarak, “Başkan, İsrail ve Arap ülkeleri arasındaki normalleşme sürecini başlatmıştı ve bu sürecin devam etmesini umuyor.” demiştir.

Trump’ın Ültimatomu ve Açıklamaları

ABD Başkanı Donald Trump, 3 Ekim 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, Hamas’a “anlaşmaya varması için” 6 Ekim Pazartesi günü Türkiye saatiyle 01.00’e kadar süre verdiğini duyurmuştur. Trump, açıkladığı Gazze planının “iyi bir plan” olduğunu savunmuş ve “Gazze’de ateşkes planının Hamas tarafından kabul edilmesi” çağrısında bulunmuştur.

Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Gazze’de ateşkes planı bölge ülkeleri tarafından da kabul gördü ve bu bölgeye barış getirecek iyi bir plan.” ifadelerini kullanmıştır. Trump, “pazarı pazartesiye bağlayan gece TSİ 01.00’e kadar (ABD doğu saatiyle pazar günü 18.00’e) anlaşmayı kabul etmesi için Hamas’a süre verdiğini” açıklamıştır.

Trump, anlaşmanın sağlanması durumunda şiddetin sona ereceğini belirterek, “Bu, herkes için harika bir anlaşma. Eğer son şans olan bu anlaşma yapılmazsa Hamas için daha önce görülmemiş şekilde kıyamet kopacak.” ifadelerini kullanmıştır. Ayrıca, “Anlaşma sağlanması hâlinde kalan Hamas savaşçılarına dokunulmayacak.” diyerek bunun Hamas için “son şans” olduğunu bildirmiştir.

ABD Başkanı, açıklamasında ayrıca “Filistinlilerin Gazze'nin daha güvenli bölgelerine gitmesini istiyorum.” ifadesine yer vermiş ve “tüm esirlerin hemen serbest bırakılması gerektiğini” vurgulamıştır.

Hamas’ın Yanıtı ve Kabul Edilen Maddeler

Hamas’ın Resmi Yanıtının Sunulması (3 Ekim 2025 Akşamı)

Hamas, 3 Ekim 2025 akşamı yaptığı resmi açıklamayla Donald Trump’ın Gazze Planı’na yanıtını kamuoyuna duyurmuştur. Telegram üzerinden yayımladığı bildiride, “tüm İsrailli esirlerin serbest bırakılmasını, hayatını kaybedenlerin naaşlarının teslim edilmesini ve Gazze’nin idaresinin bağımsız bir Filistinli organa devredilmesini” kabul ettiğini açıklamıştır.

Açıklamada, “ABD Başkanı Trump’ın önerisinde yer alan Gazze Şeridi’nin geleceğine ve Filistin halkının meşru haklarına ilişkin meselelerin, ilgili uluslararası yasalar ve kararlar temelinde birleşik bir ulusal çerçevede ele alınması gerektiği” belirtilmiştir. Hamas, bu konuların “arabulucular ve dost ülkeler aracılığıyla yürütülecek müzakerelerde açıklığa kavuşturulacağını” bildirmiştir.

Filistinli diplomatik kaynaklar, Hamas’ın yanıtının Mısır ve Katar üzerinden ABD’ye iletildiğini doğrulamıştır. Aynı kaynaklara göre Hamas, planın bazı hükümleri hakkında “daha fazla netlik” talep etmiş ve müzakerelerin arabulucular gözetiminde derhal başlatılmasına hazır olduğunu ifade etmiştir.

Hamas, açıklamasında “hareketin liderlik kurumlarında derin istişareler yürütüldüğünü ve Filistinli güçler, fraksiyonlar ile arabulucu ülkelerle geniş kapsamlı görüşmeler yapıldığını” bildirmiştir. Bu süreçte alınan kararın “sorumlu bir tutumun sonucu” olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca, haraket “Arap, İslam ve uluslararası toplumun Gazze’ye yönelik savaşın durdurulması, esir değişiminin gerçekleştirilmesi, yardımların derhal girişine izin verilmesi, Gazze Şeridi’nin işgalinin reddedilmesi ve Filistin halkının yerinden edilmesine karşı gösterilen çabaları” takdirle karşıladığını açıklamıştır.

Bildiride, Hamas’ın “Trump’ın teklifinde öngörülen değişim formülüne uygun olarak, hem hayatta olan hem de vefat eden tüm İsrailli esirleri sahadaki koşullar uygun hâle geldiğinde serbest bırakmayı kabul ettiği” vurgulanmıştır. Bu kapsamda “detayların müzakere edilmesi için arabulucular aracılığıyla derhâl görüşmelere başlamaya hazır olduğunu” da bildirmiştir.

Hamas ayrıca, Gazze Şeridi’nin yönetimini “Filistin ulusal mutabakatına dayalı, Arap ve İslam ülkelerinin desteğini almış bağımsız Filistinli bir teknokratlar heyetine devretme yönündeki onayını” yinelemiştir. Hamas Siyasi Büro Üyesi Musa Ebu Merzuk, Al Jazeera televizyonuna yaptığı açıklamada, “Prensipte ana hatlarıyla ABD planı üzerinde anlaştık.” ifadesini kullanmıştır. Ebu Merzuk, “Hamas, silahlarını gelecekteki Filistin devletine teslim edecek, çünkü bu konu yalnızca Hamas’ın değil, tüm Filistin halkının karar vereceği ulusal bir meseledir.” demiştir.

Ebu Merzuk, planın uygulanması için “barış gücüyle ilgili tüm detayların açıklığa kavuşturulması gerektiğini” belirterek, “silahlar ve Hamas ile ilgili tüm konularda arabulucular üzerinden müzakereler yapılacağını” açıklamıştır. Gazze’nin yönetiminin “Filistin Yönetimi yetkisi altında bağımsız bir heyete devredilmesi konusunda ulusal mutabakatın bulunduğunu” da hatırlatmıştır.

Bu açıklamanın ardından Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, “Katar, Hamas’ın Başkan Trump’ın planını kabul ettiğini ve planda belirtilen değişim çerçevesi kapsamında tüm rehineleri serbest bırakmaya hazır olduğunu duyurmasını memnuniyetle karşılamaktadır.” ifadelerini kullanmıştır.

Mısır Dışişleri Bakanlığı da yaptığı açıklamada, “Mısır, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze Şeridi’nde ateşkes planına yanıt olarak Hamas’ın yaptığı açıklamayı takdirle karşılamaktadır.” demiştir. Açıklamada, Hamas’ın tutumunun “Filistin halkının kanının dökülmesini önleme ve bölge tarihinin karanlık bir dönemini sona erdirme yönündeki samimi arzuyu yansıttığı” belirtilmiştir.

Bu gelişmelerin ardından Trump, “Hamas tarafından az önce yapılan açıklamaya dayanarak, onların kalıcı bir barışa hazır olduklarına inanıyorum. İsrail, Gazze’ye yönelik bombardımanı derhal durdurmalı ki esirleri hızlı ve güvenli bir şekilde çıkarabilelim.” ifadelerini kullanmıştır.

Donald Trump’ın Açıklaması ve Küresel Tepkiler

Donald Trump’ın Video Mesajı (4 Ekim 2025)

ABD Başkanı Donald Trump, 4 Ekim 2025 tarihinde Hamas’ın Gazze Planı’na verdiği yanıtın ardından sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı video açıklamada, “Hamas tarafından az önce yapılan açıklamaya dayanarak, onların kalıcı bir barışa hazır olduklarına inanıyorum. İsrail, Gazze’ye yönelik bombardımanı derhal durdurmalı ki esirleri hızlı ve güvenli bir şekilde çıkarabilelim.” ifadelerini kullanmıştır.

Trump, Gazze’deki mevcut güvenlik ortamına işaret ederek, “Detaylarla ilgili olarak hâlihazırda görüşmeler yapıyoruz. Bu yalnızca Gazze ile ilgili değil, uzun zamandır aranan Orta Doğu barışı ile ilgilidir.” değerlendirmesinde bulunmuştur. ABD Başkanı, Hamas’ın esir değişimi önerisini ve ateşkese yönelik olumlu yanıtını “önemli ve umut verici bir gelişme” olarak nitelendirmiştir.

Trump, paylaşımında, “Bu süreci buraya getirmemde bana yardımcı olan ülkelere teşekkür etmek istiyorum; Katar, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Ürdün ve diğerleri. Bugün büyük bir gün, her şeyin nasıl sonuçlanacağını göreceğiz. Son sözlerin somut şekilde ortaya konması gerekiyor.” ifadelerini kullanmıştır.

ABD Başkanı, açıklamasında sürecin “çok özel bir dönüm noktası” olduğunu belirterek, “Bu nedenle size şunu söylemek istiyorum: Bugün çok özel bir gün, birçok açıdan belki de eşi benzeri görülmemiş bir gün. Bize destek olan o büyük ülkelere de teşekkür ediyorum. Herkes bu savaşın bitmesini ve Orta Doğu’da barışın tesis edilmesini istiyordu. Bunu başarmaya çok yakınız.” demiştir.

ABD-İsrail Koordinasyonu ve Askeri Durum

Trump’ın 4 Ekim 2025 tarihli “İsrail bombardımanı derhal durdurmalı” çağrısının ardından, Amerikan Axios internet sitesinde yer alan habere göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı’nın açıklamasından “şaşkınlık duyduğunu” ifade etmiştir. Haberde, ismi açıklanmayan bir İsrailli yetkiliye atıfla, Netanyahu’nun Trump’ın açıklamasından önce ABD ile koordineli bir açıklama yapmayı planladığı ancak ABD Başkanı’nın açıklamasının “beklenenden erken” geldiği bildirilmiştir.

Aynı haberde yer alan bilgilere göre, Netanyahu’nun Hamas’ın cevabını başlangıçta “Trump’ın planının reddi” olarak yorumladığı, ancak İsrail güvenlik ve diplomasi çevrelerinde bu değerlendirmenin tam olarak paylaşılmadığı belirtilmiştir. İsrail hükümetindeki bazı yetkililerin, Hamas’ın açıklamasını “olumlu bir tepki” ve “anlaşmaya varılmasına kapı aralayan bir adım” olarak nitelendirdiği aktarılmıştır.

İsrail Başbakanlık Ofisi, 4 Ekim’de yaptığı resmî açıklamada, Hamas’ın “prensipte ana hatlarıyla kabul ettiği” Trump planına ilişkin olarak, “İsrail, tüm rehinelerin derhal serbest bırakılmasını öngören Trump’ın planının ilk aşamasını uygulamaya hazırlanmaktadır.” ifadesini kullanmıştır. Açıklamada ayrıca, “İsrail’in ortaya koyduğu ve Trump’ın vizyonuyla uyumlu ilkeler doğrultusunda savaşı sona erdirmek için ABD ile işbirliği içinde çalışılacağı” belirtilmiştir.

İsrail basınına yansıyan haberlerde, Başbakanlık Ofisi açıklamasının ardından ordu komutasına “Gazze’deki saldırı yoğunluğunun azaltılması” talimatı verildiği bildirilmiştir.

Aynı gün, İsrail’de esir ailelerinin oluşturduğu platformdan yapılan açıklamada, “Trump’ın Gazze’de esir tutulan İsraillileri geri getirme ve savaşı sona erdirme konusundaki kararlılığı desteklenmektedir.” ifadesine yer verilmiştir. Aileler, Başbakan Netanyahu’ya yönelik çağrılarında, “Tüm rehinelerimizi evlerine geri getirmek için bir an önce etkili ve hızlı müzakerelere başlanmalıdır.” açıklamasında bulunmuştur.

İsrail ana muhalefet partisi Gelecek Var (Yesh Atid) lideri Yair Lapid, ABD merkezli X platformunda yaptığı paylaşımda, Trump’ın Gazze planını “benzeri görülmemiş bir fırsat” olarak nitelendirmiştir. Lapid, “İsrail’in, anlaşmanın son ayrıntılarını netleştirmek için Başkan Trump liderliğindeki müzakerelere katılacağını duyurması gerekiyor.” ifadesini kullanmıştır.

Küresel Tepkiler

Hamas’ın 3 Ekim’deki açıklamasının ardından, birçok ülke ve uluslararası kurumdan ardı ardına değerlendirmeler yapılmıştır. Türkiye, Katar ve Mısır başta olmak üzere bölgesel arabulucu ülkeler Hamas’ın yanıtını “yapıcı bir gelişme” olarak nitelendirmiştir.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Hamas'ın Gazze'de ateşkesin tesisine yönelik plana verdiği yanıtın, kalıcı barışın sağlanması noktasında yapıcı ve önemli bir adım olduğunu belirtmiştir. Erdoğan, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, "Hamas'ın Gazze'de ateşkesin tesisine yönelik plana verdiği yanıt, kalıcı barışın sağlanması noktasında yapıcı ve önemli bir adımdır." ifadelerini kullanmıştır.

Şimdi yapılması gerekenin İsrail'in tüm saldırılarını derhal durdurması ve ateşkes planına uyması olduğunu vurgulayan Erdoğan, paylaşımında şunları kaydetmiştir: "Gazze'ye insani yardımların ulaştırılması ve kalıcı barışın sağlanması adına tüm adımlar vakit kaybetmeden atılmalı, küresel vicdanı derinden yaralayan bu soykırım, bu utanç tablosu artık son bulmalıdır. Türkiye olarak görüşmelerin Filistin halkı için en hayırlı şekilde neticelenmesi, uluslararası toplumun da destek verdiği iki devletli çözümün hayata geçirilmesi için tüm imkanlarımızla mücadele etmeyi sürdüreceğiz."

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Katar, Hamas’ın Başkan Trump’ın planını kabul ettiğini ve planda belirtilen değişim çerçevesi kapsamında tüm rehineleri serbest bırakmaya hazır olduğunu duyurmasını memnuniyetle karşılamaktadır.” ifadelerini kullanmıştır. Ensari, Katar’ın ABD ve Mısır ile koordinasyon içinde Gazze’de saldırıların sona erdirilmesi için müzakereleri sürdürdüğünü belirtmiştir.

Mısır Dışişleri Bakanlığı ise yazılı bir açıklama yayımlayarak, “Mısır, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze Şeridi’nde ateşkes planına yanıt olarak Hamas’ın yaptığı açıklamayı takdirle karşılamaktadır.” ifadesini kullanmıştır. Açıklamada, Hamas’ın tutumunun “Filistin halkının kanının dökülmesinden kaçınma ve sivillerin hayatını koruma yönündeki samimi arzuyu yansıttığı” belirtilmiştir. Mısır yönetimi, planın uygulanmasıyla birlikte “barışa doğru yeni bir aşamanın başlayacağını” ve uluslararası toplumun iki devletli çözüm temelinde bölgesel istikrarın sağlanmasına katkı sunabileceğini vurgulamıştır.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres de New York’taki açıklamasında, “Gazze’de açılan bu diplomatik pencere değerlendirilmelidir.” ifadesini kullanmıştır. Guterres, Hamas’ın açıklamasını “önemli bir gelişme” olarak nitelendirmiş, taraflara “derhal ateşkes ve insani yardımların engelsiz geçişi için fırsatı değerlendirme” çağrısı yapmıştır.

Avrupa ülkeleri de gelişmeleri olumlu yönde değerlendirmiştir. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Tarafların diyalog ve uzlaşı yönünde attığı her adım Avrupa tarafından desteklenmelidir.” açıklamasında bulunmuştur. Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise Hamas’ın açıklamasını “barış için uzun süredir beklenen bir işaret” olarak nitelendirmiştir.

Asya ülkeleri arasında Malezya Başbakanı Anwar İbrahim, “Önceliğimiz Gazze’deki canları kurtarmaktır.” diyerek Trump planına verilen yanıtı memnuniyetle karşıladıklarını açıklamıştır. Hindistan Dışişleri Bakanlığı, “Planın uygulanabilirliği, tüm tarafların samimi katılımına bağlıdır.” açıklamasında bulunmuş, Çin Dışişleri Bakanlığı ise “ateşkes sürecini destekleyecek her yapıcı adıma hazır olduklarını” bildirmiştir.

Türkiye ve 7 Ülkeden Ortak Açıklama

Türkiye, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Pakistan, Suudi Arabistan, Katar ve Mısır dışişleri bakanları 5 Ekim 2025 tarihinde Donald Trump’ın Gazze’de ateşkes planına ve Hamas’ın bu plana verdiği yanıta ilişkin ortak bir bildiri yayımlamıştır. Açıklamada, sekiz ülkenin “Hamas’ın ABD Başkanı Trump’ın Gazze’deki saldırıların sona erdirilmesi, tüm esirlerin serbest bırakılması ve uygulama mekanizmalarına ilişkin müzakerelerin derhal başlatılması yönündeki önerisine verdiği yanıtı memnuniyetle karşıladığı” ifade edilmiştir.

Dışişleri bakanları, Trump’ın “İsrail bombardımanlarını derhal durdurma” çağrısını ve “takas anlaşmasının uygulanmasına başlanması” yönündeki mesajını da memnuniyetle karşıladıklarını bildirmiştir. Ortak bildiride, “Bu gelişmelerin kapsamlı ve sürdürülebilir bir ateşkese ulaşmak, Gazze halkının karşı karşıya olduğu ağır insani koşulları hafifletmek bakımından gerçek bir fırsat teşkil ettiği” belirtilmiştir.

Açıklamada ayrıca, Hamas’ın Gazze’nin idaresini “bağımsız teknokratlardan oluşan geçici Filistin İdari Komitesine devretmeye hazır olduğunu açıklamasının” önemli bir adım olduğu vurgulanmıştır. Bakanlar, planın tüm unsurlarını ele almak üzere müzakerelerin derhâl başlatılması gerektiğine işaret etmişlerdir.

Sekiz ülkenin dışişleri bakanları, “Gazze’deki saldırıların derhâl sona erdirilmesine yönelik kararlılıklarını” yinelemiş, Filistinlilerin yerlerinden edilmemesini, sivillerin güvenliğini ve insani yardımların kesintisiz ulaşmasını garanti altına alacak bir güvenlik mekanizmasının kurulmasının önemini vurgulamıştır. Bildiride, “İsrail’in bölgeden tam çekilmesini, Gazze’nin yeniden inşasını ve iki devletli çözüm temelinde adil barış yolunun oluşturulmasını hedefleyen ortak kararlılık” teyit edilmiştir.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Açıklamaları

ABD Başkanı Donald Trump, 5 Ekim 2025 tarihinde CNN’e verdiği röportajda Hamas’ın Gazze’de yönetimde kalmayı sürdürmesi hâlinde “tamamen yok olacağını” söylemiştir. Trump, kendisine yöneltilen “Hamas, Gazze’de iktidarı devretmeyi reddederse ne olur?” sorusuna “Tam bir yok oluş.” yanıtını vermiştir.

Trump, röportajda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ateşkes planına uyduğunu savunmuş, Hamas’ın ise “yakında” gerçek niyetinin ortaya çıkacağını belirtmiştir. Ayrıca, “Gazze’de ateşkes sağlanması için sunduğum önerinin gerçeğe dönüşmesi konusunda umutluyum ve bunu başarmak için çok çalışıyorum.” ifadelerini kullanmıştır.

ABD Başkanı’nın bu açıklamasını yaptığı gün, Gazze’de İsrail ordusunun saldırılarında en az 67 Filistinlinin hayatını kaybettiği bildirilmiştir. Trump, aynı gün Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “İsrail’in esirlerin serbest bırakılması ve barış anlaşmasının tamamlanması için bombalamaları geçici olarak durdurmasını takdir ediyorum.” demiştir.

Aynı gün Amerikan Axios haber sitesinde yer alan bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu telefonla aramış ve Hamas’ın açıklamasına yönelik tepkisi nedeniyle kendisine “Kahretsin, neden her zaman böyle olumsuzsun?” sözleriyle çıkışmıştır.

Habere göre, Netanyahu görüşmede Trump’a “Hamas’ın yanıtının hiçbir anlamı olmadığını ve kutlanacak bir şey bulunmadığını” söylemiş, bunun üzerine Trump sinirlenerek söz konusu ifadeyi kullanmıştır.

Mısır’da Düzenlenen Gazze Ateşkes Görüşmeleri

6 Ekim 2025 tarihinde Mısır’ın ev sahipliğinde, İsrail ve Hamas arasında gerçekleştirilecek görüşmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı 20 maddelik Gazze planı çerçevesinde yürütülecektir. Mısır Dışişleri Bakanlığı, Kahire ve Şarm eş-Şeyh kentlerinde düzenlenecek görüşmelerin “Gazze’deki (savaşın) sona erdirilmesi ve bölgesel istikrarın yeniden sağlanması” hedefiyle organize edildiğini açıklamıştır. Görüşmelerin dolaylı yürütüleceği, yani tarafların aynı masada doğrudan bir araya gelmeyeceği belirtilmiştir.

ABD yönetimi, müzakerelerin hızlı sonuçlanması için arabuluculuk desteği sağladığını açıklamış ve Donald Trump’ın danışmanları Jared Kushner ile Steve Witkoff’u görüşmelere gözlemci olarak Mısır’a göndermiştir. ABD Başkanı Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Hamas’ın kalıcı barışa hazır olduğunu” ve “İsrail’in bombardımanı derhal durdurması gerektiğini” ifade etmiştir.

Görüşmelere Katılan Taraflar ve Heyetler

Hamas Heyeti

Hamas heyeti, Gazze’deki siyasi lider Halil el-Hayye başkanlığında oluşturulmuştur. 6 Ekim'de hareketin yaptığı yazılı açıklamada, “Halil el-Hayye başkanlığındaki heyetin ateşkes, işgal güçlerinin çekilmesi ve esir değişimi konularında müzakerelere başlamak üzere Mısır’a ulaştığı” belirtilmiştir. El-Hayye, Hamas’ın siyasi bürosunun kıdemli üyelerinden biri olup, 2006 yılında Filistin Yasama Konseyi’ne seçilmiş ve birçok kez arabuluculuk süreçlerinde müzakere heyetlerini yönetmiştir.

El-Hayye’nin başkanlığındaki heyet, Gazze’deki soykırımın sona erdirilmesi sürecinde hem askeri hem de siyasi konuları temsil etme yetkisine sahiptir. Hamas kaynakları, müzakerelerde öncelikli gündem maddelerinin “kalıcı ateşkesin uygulanma mekanizması, İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesi ve karşılıklı esir takasının güvenli biçimde gerçekleştirilmesi” olduğunu bildirmiştir.

Halil el-Hayye, Eylül 2025’te Katar’da İsrail tarafından düzenlenen başarısız bir suikast girişiminden sağ kurtulmuş, aynı saldırıda oğlu Homam el-Hayye ile ofis direktörü Cihad Lebad hayatını kaybetmiştir.

Hamas heyetinin Kahire’ye ulaşmasının ardından, tarafların dolaylı olarak Mısır güvenlik kurumları aracılığıyla iletişim kuracağı açıklanmıştır. Ziyaretin süresine ve görüşme takvimine dair ayrıntılar paylaşılmamış ancak Mısır basınında yer alan haberlere göre ilk oturumların “ön hazırlık ve teknik koordinasyon” düzeyinde yürütüleceği belirtilmiştir.

İsrail Heyeti

İsrail heyetine, Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer başkanlık etmektedir. İsrail Başbakanlık Ofisinden yapılan açıklamada, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Dermer liderliğindeki müzakere heyetine “Trump’ın Gazze ateşkes planını görüşmek üzere Mısır’a gitme” talimatı verdiği bildirilmiştir. Heyetin 6 Ekim sabahı Şarm eş-Şeyh’e hareket ettiği, burada arabulucularla birlikte Hamas’ın sunduğu yanıtın teknik detaylarını ele alacağı açıklanmıştır.

İsrail heyetinin Mısır’daki görüşmelerdeki öncelikli gündemi, Hamas’ın serbest bırakmayı kabul ettiği İsrailli esirlerin teslim sürecini hızlandırmak ve bunun karşılığında Filistinli tutukluların iadesine dair güvenlik mekanizmalarını belirlemek olarak açıklanmıştır. Tel Aviv yönetimi, planın ilk aşamasında Gazze’deki askerî unsurlarını “sarı hat” olarak tanımlanan sınıra geri çekmeye hazırlandığını belirtmiştir.

İsrail Savunma Bakanı İsrael Katz’ın, “Gazze Şeridi’nin askerden arındırılacağı ve İsrail ordusunun belirli güvenlik bölgelerinde kalmaya devam edeceği” yönündeki açıklamaları, planın uygulanabilirliği açısından tartışma konusu olmuştur. İsrail ordusu, müzakerelerin öncesinde Gazze’nin kuzeyinde operasyonlarını sürdürmüş, 5 Ekim’de en az 24 Filistinlinin yaşamını yitirdiği bildirilmiştir.

İsrail tarafı, görüşmelerin dolaylı yürütülmesine rağmen, ABD ve Mısır arabulucuları üzerinden Hamas’ın taleplerine “sınırlı esneklik” gösterebileceğini ifade etmiştir. Netanyahu hükümeti, müzakerelerin sonucuna bağlı olarak ilk aşamanın tamamlanmasının ardından “Gazze’deki askeri operasyonların kapsamını yeniden değerlendireceğini” açıklamıştır.

ABD Temsilcileri ve Arabulucular

ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelere katılmak üzere iki özel temsilci görevlendirmiştir: Trump’ın damadı ve başdanışmanı Jared Kushner ile Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff. Her iki isim de Kahire ve Şarm eş-Şeyh hattında arabuluculuk yapan Mısır ve Katar temsilcileriyle koordineli biçimde çalışmaktadır.

Beyaz Saray kaynaklarına göre Witkoff ve Kushner, görüşmelerin teknik boyutunda özellikle esir değişimi ve ateşkesin denetimiyle ilgili “uygulama prosedürlerini” netleştirmek üzere görevlendirilmiştir. Axios muhabiri Barak Ravid, Beyaz Saray’dan edindiği bilgiye dayanarak “temsilcilerin Mısır’da esirlerin serbest bırakılmasıyla ilgili teknik ayrıntıları kesinleştireceğini ve kalıcı barış anlaşmasını görüşeceklerini” aktarmıştır.

Trump, 5 Ekim’de sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Bu görüşmeler çok başarılı bir şekilde ilerliyor, teknik ekipler pazartesi günü Mısır’da tekrar bir araya gelecek. İlk aşamanın bu hafta tamamlanması gerekiyor, herkes hızlı hareket etmeli.” ifadelerini kullanmıştır.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise, CBS kanalına yaptığı açıklamada, “Rehinelerin serbest bırakılması süreci devam eden bombardıman altında yürütülemez, bu nedenle İsrail’in saldırıları durdurması gerekir.” demiştir.

Mısır’ın Arabuluculuk Rolü

Mısır Dışişleri Bakanlığı, 5 Ekim 2025 tarihinde yaptığı yazılı açıklamada, Kahire’nin ve Şarm eş-Şeyh’in Hamas ile İsrail heyetleri arasındaki dolaylı müzakerelere ev sahipliği yapacağını duyurmuştur. Açıklamada, görüşmelerin “Gazze Şeridi’ndeki (savaşın) sona erdirilmesi, insani koşulların iyileştirilmesi ve kalıcı barışın sağlanması” amacıyla düzenlendiği belirtilmiştir.

Mısır yönetimi, arabuluculuk faaliyetlerini ABD ve Katar ile koordinasyon içinde yürütmektedir. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, “Bu görüşmelerin bölgesel istikrarın yeniden tesis edilmesi ve Gazze halkının maruz kaldığı insani krizin hafifletilmesi açısından kritik öneme sahip olduğunu” ifade etmiştir. Açıklamada, müzakerelerin dolaylı yürütüleceği, tarafların aynı masada oturmayacağı, iletişimin arabulucular üzerinden sağlanacağı vurgulanmıştır.

Mısır güvenlik kaynakları, Kahire’de oluşturulan üç aşamalı arabuluculuk planının ilk etabında tarafların pozisyonlarının netleştirileceğini, ikinci aşamada teknik heyetlerin sahadaki uygulama koşullarını ele alacağını, üçüncü aşamada ise ateşkesin uluslararası onay sürecinin değerlendirileceğini belirtmiştir.

Ayrıca Mısır Dışişleri Bakanı, 6 Ekim sabahı yaptığı açıklamada, “Bu sürecin hem savaşın sona erdirilmesine hem de Filistin halkının çektiği acıların hafiflemesine katkı sağlamasını umuyoruz.” ifadelerini kullanmıştır.

Hamas ve İsrail Heyetlerinin Mısır’daki Esir Takası Müzakereleri Başlaması

Mısır merkezli Kahire News kanalı, Hamas ve İsrail’den heyetlerin ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planı çerçevesinde 6 Ekim 2025’te Mısır’da esir takasıyla ilgili dolaylı müzakerelere başlayacağını duyurmuştur. Kanalın haberinin ardından, konuya ilişkin resmi açıklama Mısır Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılmıştır.

Hamas Heyetinin Mısır’a Ulaşması

Hamas, 6 Ekim 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, hareketin Gazze’deki lideri Halil el-Hayye başkanlığındaki bir heyetin, ateşkes müzakerelerine başlamak üzere Mısır’ın Şarm El-Şeyh kentine ulaştığını duyurmuştur. Açıklamada, müzakerelerde “ateşkes, İsrail güçlerinin çekilmesi ve esir değişimi” konularının ele alınacağı belirtilmiştir.

Mısır Dışişleri Bakanlığı, aynı gün yaptığı açıklamada, İsrail ve Hamas heyetlerini ağırlayacağını, dolaylı yürütülecek görüşmelerin ABD Başkanı Trump’ın planı çerçevesinde gerçekleştirileceğini bildirmiştir. Hamas, sürecin “Filistin halkının çektiği acıların hafiflemesine katkı sağlamasını umduklarını” açıklamıştır.

ABD ve Uluslararası Katılım

ABD’nin Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner, 8 Ekim 2025 sabahı Şarm El-Şeyh’e ulaşarak müzakerelere katılmıştır. Trump, temsilcilerin Mısır’a hareketinden önce üst düzey ulusal güvenlik ekibiyle bir toplantı gerçekleştirmiş ve “Bu hafta anlaşmaya varılması mümkün görünüyor.” değerlendirmesinde bulunmuştur. ABD’li yetkililer, Witkoff ve Kushner’ın “esirlerin serbest bırakılması ve savaşın bitirilmesi anlaşması sağlanmadan Mısır’dan ayrılmayacağını” ifade etmiştir. Aynı gün Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani de müzakerelere katılmak üzere Şarm El-Şeyh’e hareket etmiştir.

^{İsrail'in saldırılarından kaçan Filistinlilerin kuzeyden güneye göç ediyor - (Anadolu Ajansı)}

Müzakerelerin Seyri

Gazze ateşkes müzakereleri 6 Ekim 2025 tarihinde Mısır’ın Şarm El-Şeyh kentinde başlamıştır. Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty, 7 Ekim 2025’te Slovenya Dışişleri Bakanı ile düzenlediği ortak basın toplantısında, müzakerelerde “İsrail’in tamamen çekilmesini ve Gazze’ye insani yardımın engelsiz biçimde ulaşmasını garanti edecek bir mekanizma” üzerinde çalışıldığını açıklamıştır. Abdelatty, “önemli ilerleme kaydedildiğini” belirterek görüşmelerin Gazze’de savaşın ve kıtlığın sona ermesiyle sonuçlanmasını temenni ettiğini ifade etmiştir.

Mısır devlet televizyonu Al-Qahera News’a göre, müzakerelerin ilk günü “olumlu bir atmosferde” tamamlanmıştır. Aynı gün İsrail kamu yayıncısı KAN, İsrail ve ABD tarafında “iyimserlik” bulunduğunu ve pazar gününe kadar bir anlaşmaya varılmasının mümkün göründüğünü bildirmiştir.

8 Ekim 2025 tarihinde Hamas Siyasi Büro Başkanının medya danışmanı Tahir en-Nunu, yaptığı yazılı açıklamada “anlaşma sürecinde olumlu gelişmeler yaşandığını” bildirmiştir. Nunu, Hamas heyetinin müzakerelerde “gereken sorumluluk ve yapıcı tutumu sergileyerek anlaşmanın tamamlanması yönünde ilerleme sağladığını” belirtmiştir.

Aynı açıklamada, arabulucuların ateşkesin uygulanması önündeki tüm engelleri kaldırmak için yoğun çaba gösterdiği, görüşmelerde saldırıların tamamen durdurulması, İsrail güçlerinin çekilmesi ve esir takasının uygulanma mekanizmalarının müzakere edildiği ifade edilmiştir. Hamas heyeti ayrıca, “üzerinde mutabık kalınan kriter ve sayılara göre serbest bırakılacak esirlerin listelerinin karşılıklı olarak incelendiğini” bildirmiştir.

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, 8 Ekim 2025 tarihinde Şarm El-Şeyh’teki müzakerelere katılmak üzere Mısır’a gitmiştir. Güvenlik kaynaklarına göre, Kalın’ın katıldığı görüşmelerin ana gündem maddeleri ateşkesin sağlanması, esir takasının uygulanması ve insani yardımların bölgeye ulaştırılması olmuştur.

Kalın, Mısır’daki toplantılara katılmadan önce ABD, Katar, Mısır ve Hamas yetkilileriyle ikili temaslarda bulunmuştur. Türkiye, daha önce Doha’da yürütülen temaslar sonrasında Mısır’da başlatılan dolaylı müzakere sürecine doğrudan dâhil olmuştur.

Ateşkes Planının İlk Aşamasının Onaylanması

Gazze için yürütülen dolaylı müzakereler, 9 Ekim 2025 tarihinde ateşkes planının ilk aşamasının onaylanmasıyla sonuçlanmıştır. ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı duyuruda “İsrail ve Hamas’ın, barış planımızın ilk aşamasını onayladığını duyurmaktan büyük gurur duyuyorum.” ifadelerini kullanmıştır. Trump, anlaşmayla “tüm esirlerin serbest bırakılacağını” ve “İsrail’in daha önce belirlenen hatta çekileceğini” açıklamıştır.

Donald Trump’ın Resmi Açıklaması

ABD Başkanı Donald Trump, 9 Ekim 2025 sabahı sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “İsrail ve Hamas’ın, barış planımızın ilk aşamasını onayladığını duyurmaktan büyük gurur duyuyorum.” ifadelerini kullanmıştır. Trump, bu anlaşmayla birlikte tüm esirlerin kısa süre içinde serbest bırakılacağını ve İsrail’in üzerinde mutabakata varılan hatta çekileceğini belirtmiştir. Açıklamasında, bunun “İsrail’in güçlü, kalıcı ve sonsuz bir barışa doğru attığı ilk adım” olduğunu vurgulamıştır.

Trump, paylaşımında ayrıca ateşkes sürecine katkı sağlayan ülkelere teşekkür ederek, “Bu tarihi ve benzeri görülmemiş olayın gerçekleşmesi için bizimle birlikte çalışan Katar, Mısır ve Türkiye'den arabuluculara teşekkür ediyoruz.” demiştir. ABD Başkanı, anlaşmanın yalnızca taraflar için değil, Arap ve Müslüman dünyası, İsrail, ABD ve bölge ülkeleri için çok önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etmiştir.

Trump, aynı gün Fox News’e yaptığı açıklamada, “Bu sadece Gazze değil, Orta Doğu’da barış.” değerlendirmesinde bulunmuş ve ateşkes planının başarısının uluslararası dayanışmaya bağlı olduğunu vurgulamıştır. Ayrıca “Tüm dünya bu plan etrafında birleşti; bu olmadan plan başarılı olamazdı.” sözlerini kullanmıştır.

Trump, esirlerin 13 Ekim 2025’te serbest bırakılmasının planlandığını açıklamış ve kısa süre önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesini anlatarak, “Netanyahu bana, buna inanamadığını söyledi. Ben de kendisine ‘İsrail tüm dünyayla savaşamaz, bunu çok iyi biliyorsun’ dedim.” ifadelerini aktarmıştır.

Barış Konseyi

Ateşkes planının geleceğine ilişkin konuşan Trump, “Gazze’nin yeniden inşası ve denetimi için ‘Barış Konseyi’ adıyla bir yapı oluşturuldu. İnsanlar gözetilecek, bambaşka bir dünya olacak.” açıklamasını yapmıştır. Bu konseyin, uluslararası ortaklarla birlikte Gazze’de güvenliği ve yeniden yapılanmayı koordine edeceğini bildirmiştir.

Trump, “Gazze çok daha güvenli bir yer haline gelecek.” diyerek yeni dönemin insani ve ekonomik boyutuna işaret etmiştir. Ayrıca, “Göreve geldiğimden bu yana birçok ülke arasındaki barış anlaşmasına aracılık ettim; bu başarılar tarifeler sayesinde geldi. Tarifeler dünyaya barış getirdi.” ifadelerini kullanmıştır.

İran’a İlişkin Açıklamalar

Trump, röportajında İran’a ilişkin de değerlendirmelerde bulunmuştur. ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırıları hatırlatarak, bu operasyonların İran’ın kısa sürede nükleer silah elde etmesini engellediğini söylemiştir. “Eğer bu saldırılar olmasaydı, İran bir ya da iki ay içinde nükleer silaha sahip olurdu.” ifadelerini kullanmıştır.

Trump, İran’la yeni bir diplomatik sürecin başladığını belirterek, “Artık barışın mümkün olduğuna inanıyorum; İran da bu barışın bir parçası olacak.” açıklamasında bulunmuştur. Bu ifadeler, Gazze anlaşmasının yalnızca bölgesel değil, Orta Doğu genelinde diplomatik bir denge kurma girişimi olduğunu göstermiştir.

Hamas’ın Resmi Duyurusu

Hamas, 9 Ekim 2025 tarihinde yayımladığı yazılı açıklamayla Gazze’de ateşkes anlaşmasına varıldığını resmen doğrulamıştır. Açıklamada, “Gazze’ye yönelik savaşın sona erdirilmesini, işgalcilerin çekilmesini, yardımların girişini ve esir takasını öngören bir anlaşmaya varılmıştır.” ifadeleri yer almıştır.

Hamas, yapılan anlaşmanın Filistin halkı için tarihi bir dönüm noktası olduğunu vurgulamış ve “Katar, Mısır ve Türkiye'deki arabulucu kardeşlerimizin çabalarını büyük bir takdirle karşılıyoruz. Ayrıca savaşın nihai olarak sona erdirilmesini ve işgalci İsrail'in Gazze Şeridi'nden tamamen çekilmesini hedefleyen ABD Başkanı Donald Trump’ın çabalarını da takdir ediyoruz.” açıklamasında bulunmuştur.

Açıklamada ayrıca, “Bu anlaşma, halkımızın fedakârlıklarının bir sonucu olarak elde edilmiştir. Bu fedakârlıklar işgalcinin planlarını başarısızlığa uğratmıştır.” denilmiştir. Hamas, Filistin halkının “özgürlük, bağımsızlık ve kendi kaderini tayin etme hakkından asla vazgeçmeyeceğini” ifade etmiştir.

Hamas’ın açıklamasında, ateşkes anlaşmasının uygulanmasına ilişkin ilk adımların esir takası üzerine şekilleneceği belirtilmiştir. Hareket, “Serbest bırakılması planlanan Filistinlilerin listesini teslim ettik.” bilgisini paylaşmıştır.

Açıklamaya göre, mutabık kalınan kriterler çerçevesinde esir takasıyla serbest bırakılması planlanan Filistinlilerin isimleri üzerinde nihai mutabakatın kısa sürede sağlanması beklenmektedir. Hamas, gerekli prosedürlerin tamamlanmasının ardından serbest bırakılacak kişilerin isimlerinin açıklanacağını bildirmiştir.

Ayrıca, Hamas tarafından yapılan açıklamada “İsrail hapishanelerinde tutulan Filistinlilerin serbest bırakılması, hareketin birincil önceliğidir. Son Filistinli esir serbest kalana kadar çabalarımız sürecek.” ifadeleri yer almıştır. Hamas, anlaşmanın sadece Gazze Şeridi için değil, Kudüs, Batı Şeria ve tüm Filistin topraklarındaki direnişin meşruiyeti açısından da bir kazanım olduğunu vurgulamış; bu sürecin, işgalin tamamen sona erdirilmesine giden bir adım olarak değerlendirildiğini bildirmiştir.

İsrail Tarafının Tepkileri ve Uygulama Planı

Hükümet Onay Süreci

İsrail Başbakanlık Ofisi, 9 Ekim 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, tarafların üzerinde mutabakata vardığı Gazze’deki ateşkes anlaşmasının İsrail hükümetinin onayının ardından yürürlüğe gireceğini bildirmiştir. Açıklamada, kabinenin aynı gün akşam saatlerinde “esirlerin serbest bırakılması taslağı” gündemiyle toplanacağı belirtilmiştir.

İsrail basını, daha önce saat 17.00’de yapılması planlanan toplantının, 18.00’e ertelendiğini ve kabinenin anlaşmanın onaylanmasıyla birlikte ateşkes sürecini resmen başlatacağını duyurmuştur. İsrail hükümet kaynaklarına göre, ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte Gazze’de tutulan İsrailli esirlerin serbest bırakılması süreci hızla devreye sokulacaktır.

Netanyahu’nun Açıklamaları

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, anlaşmanın ardından yayımladığı yazılı açıklamada, “Tanrı’nın izniyle tüm hepsini (esirleri) geri getireceğiz.” ifadelerini kullanmıştır. Başbakanlık Basın Ofisi, aynı gün yaptığı ikinci açıklamada Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump ile telefonda görüştüğünü, kendisine “esir takası ve ateşkes anlaşmasına varılması için gösterdiği çabadan dolayı teşekkür ettiğini” bildirmiştir. Ayrıca Netanyahu’nun Trump’ı İsrail Meclisi Knesset’e hitap etmeye davet ettiği belirtilmiştir.

İsrail basınında yer alan haberlere göre, Yedioth Ahronoth gazetesi Trump’ın pazar günü İsrail’i ziyaret etmesinin beklendiğini, ziyaret kapsamında hem Knesset’te konuşma yapacağını hem de “fiziksel ve ruhsal durumu elverişli olan İsrailli esirlerle görüşmek istediğini” yazmıştır.

İsrail hükümeti, anlaşmanın onaylanmasının ardından Gazze’deki ateşkes hükümlerinin hemen uygulanacağını bildirmiştir. Bu çerçevede, esir değişimi ve çekilme sürecinin uluslararası arabulucuların gözetiminde yürütüleceği açıklanmıştır.

Bölgesel Arabulucular ve Uluslararası Tepkiler

Katar Dışişleri Bakanlığı’nın Açıklaması

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, 9 Ekim 2025 gecesi Amerikan X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, Hamas ile İsrail arasında yürütülen Mısır merkezli müzakerelerde ilk aşama ateşkes anlaşmasının tüm hükümleri üzerinde mutabakata varıldığını duyurmuştur. Ensari, “Arabulucular, Gazze'de savaşın sona ermesini, İsrailli rehinelerin ve Filistinli tutukluların serbest bırakılmasını ve yardımların girişini sağlayacak ilk aşamanın tüm uygulama mekanizmaları konusunda anlaşmaya varıldığını” belirtmiştir. Açıklamasında ayrıca, uygulama detaylarının ilerleyen günlerde paylaşılacağı ifade edilmiştir.

Katar, sürecin başından itibaren Mısır ve ABD ile koordineli biçimde çalışmış, özellikle esir takası listeleri ve insani yardım koridorlarının güvenliği konusunda teknik destek sağlamıştır. Doha yönetimi, ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte yardım sevkiyatının hızlandırılacağını açıklamıştır.

Mısır ve Türkiye’nin Açıklamaları

Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty, ateşkes anlaşmasının onaylanmasının ardından yaptığı açıklamada, “İsrail’in tamamen çekilmesini ve Gazze’ye insani yardımın koşulsuz geçişini garanti edecek mekanizmaların devreye alındığını” bildirmiştir.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Şarm El Şeyh'de yürütülen ve Türkiye olarak bizim de katkı sağladığımız Hamas-İsrail görüşmelerinin Gazze'de ateşkesle sonuçlanmasından büyük memnuniyet duyuyorum." ifadelerini kullanmıştır. Erdoğan, "İsrail hükümetinin ateşkese teşvik edilmesinde gerekli siyasi iradeyi ortaya koyan ABD Başkanı Sayın Trump başta olmak üzere, anlaşmaya varılmasında önemli destekleri olan kardeş ülkeler Katar ve Mısır'a hassaten teşekkür ediyorum. Türkiye olarak anlaşmanın harfiyen uygulanmasının yakın takipçisi olacak ve sürece katkı sunmaya devam edeceğiz. Aynı şekilde Filistin'de 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan, bağımsız, egemen ve coğrafi bütünlüğü haiz bir Filistin Devleti kurulana dek mücadelemizi sürdüreceğiz.

Bu vesileyle, 2 yıldır tarifsiz acılar çeken, gayriinsani koşullar altında hayat ve haysiyet mücadelesi veren, evladını, anasını, babasını, akrabasını, arkadaşını kaybeden, yaşadıkları tüm trajedilere rağmen izzetli duruşlarından taviz vermeyen Filistinli kardeşlerimi en kalbi muhabbetlerimle selamlıyorum. Rabb'im Filistinli kardeşlerimizin yar ve yardımcısı olsun, Rabb'im şehitlerimizin ruhlarını şad, mekanlarını cennet eylesin." demiştir.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da yaptığı açıklamada, Türkiye’nin sürecin hem diplomatik hem insani boyutuna katkı sunduğunu ve Gazze’deki ateşkesin uygulanmasını yakından izleyeceğini belirtmiştir. Yılmaz, “Gazze’nin yeniden inşa süreciyle farklı bir döneme gireceğini ve iki yıldır süren saldırıların sona ermesinin insanlık adına bir kazanım olduğunu” ifade etmiştir.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, anlaşmaya ilişkin değerlendirmesinde, “Bu aşamadan sonra tarafların anlaşma koşullarına uyması, Gazze’ye acil yardımların ulaştırılması ve iki yıldır yaşanan insani tablonun sona erdirilmesi gerekmektedir.” demiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı ise yayımladığı yazılı açıklamada, “Gazze’de ateşkes sağlanmasını memnuniyetle karşılıyor, bu ateşkesin iki yıldır devam eden soykırımı sona erdirmesini temenni ediyoruz.” ifadelerine yer vermiştir. Açıklamada, ateşkesin tam olarak uygulanmasının beklendiği, Gazze’ye insani yardım ulaştırılması ve yeniden imar çalışmalarının ivedilikle başlatılması gerektiği vurgulanmıştır.

Ateşkesin İsrail Hükümeti Tarafından Onaylanması

İsrail Başbakanlık Ofisi, 9 Ekim’de yapılan kabine toplantısında anlaşmanın onaylandığını duyurmuş, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki hükümet “Gazze’deki savaşı sona erdirme ve tüm İsrailli esirleri geri getirme” kararını kabul etmiştir. Toplantıya ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile danışmanı Jared Kushner de katılmıştır. Oylamada beş aşırı sağcı bakan “hayır” oyu kullanmış, ancak anlaşma çoğunlukla kabul edilmiştir.

İsrail resmi yayın kurumu KAN’ın haberine göre, hükümetteki bakanların çoğunluğu anlaşmayı onaylarken, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich dâhil 5 bakan karşı oy kullanmıştır. Karşı oy kullanan tüm bakanların Ben-Gvir ve Smotrich’in liderliğindeki partilere mensup olduğu aktarılmıştır.

Ayrıca KAN’a göre, anlaşma sonrasında İsrail ordusu “ayarlanmış konuşlanma hatlarına” çekilmeye başlamıştır. Ordu Radyosu, bazı tugayların Gazze’den çekildiğini, kısmi çekilmenin ardından Gazze sınırında tank ve zırhlı araç hareketliliği yaşandığını bildirmiştir.

Anlaşma Metni

Trump’ın 20 maddelik Gazze barış planının tamamı şu şekildedir:

1. Gazze, komşuları için tehdit oluşturmayan, radikalleşmeden arındırılmış ve terörden arınmış bir bölge olacaktır.
2. Gazze, fazlasıyla acı çekmiş olan Gazze halkının yararı için yeniden geliştirilecektir.
3. Her iki taraf da bu teklifi kabul ederse, savaş derhal sona erecektir. İsrail güçleri, rehine serbest bırakılmasına hazırlanmak üzere üzerinde mutabık kalınan hatta çekilecektir. Bu süre zarfında, hava ve topçu bombardımanı da dâhil olmak üzere tüm askerî operasyonlar askıya alınacak ve tam aşamalı çekilme için gerekli koşullar sağlanana kadar cephe hatları dondurulmuş olarak kalacaktır.
4. İsrail’in bu anlaşmayı kamuoyuna açık biçimde kabul etmesinden itibaren 72 saat içinde, canlı veya hayatını kaybetmiş tüm rehineler iade edilecektir.
5. Tüm rehineler serbest bırakıldıktan sonra, İsrail müebbet hapis cezası almış 250 mahkûmu ve 7 Ekim 2023’ten sonra gözaltına alınmış 1.700 Gazzeliyi, bu kapsamda gözaltına alınan tüm kadınlar ve çocuklar dâhil olmak üzere, serbest bırakacaktır. Kalıntıları teslim edilen her bir İsrailli rehine için İsrail, hayatını kaybetmiş 15 Gazzelinin naaşını iade edecektir.
6. Tüm rehineler geri döndükten sonra, barışçıl bir birlikte yaşama taahhüdünde bulunan ve silahlarını devre dışı bırakmayı kabul eden Hamas üyelerine af verilecektir. Gazze’den ayrılmak isteyen Hamas üyelerine, kabul eden ülkelere güvenli geçiş sağlanacaktır.
7. Bu anlaşmanın kabul edilmesiyle birlikte, Gazze Şeridi’ne derhal tam kapsamlı yardım gönderilecektir. Asgari olarak, yardım miktarları, insani yardıma ilişkin 19 Ocak 2025 tarihli anlaşmada yer alanlarla uyumlu olacaktır; buna altyapının (su, elektrik, kanalizasyon) rehabilitasyonu, hastaneler ve fırınların rehabilitasyonu ile molozların kaldırılması ve yolların açılması için gerekli ekipmanların girişi dâhildir.
8. Gazze Şeridi’ndeki dağıtım ve yardım faaliyetleri, Birleşmiş Milletler ve kuruluşları ile Kızılay ve ayrıca her iki tarafla da hiçbir şekilde bağlantısı olmayan diğer uluslararası kurumlar aracılığıyla, iki tarafın müdahalesi olmaksızın yürütülecektir. Refah Sınır Kapısı’nın her iki yönde açılması, 19 Ocak 2025 tarihli anlaşma kapsamında uygulanan mekanizmaya tabi olacaktır.
9. Gazze, Gazze halkı için kamu hizmetlerinin ve belediyelerin günlük işleyişini yürütmekten sorumlu, teknokratik ve apolitik bir Filistin komitesinin geçici geçiş yönetimi altında yönetilecektir. Bu komite, nitelikli Filistinlilerden ve uluslararası uzmanlardan oluşacak; denetim ve gözetim ise, başkanlığını ve başkanlığını Başkan Donald J. Trump’ın üstleneceği, diğer üyeleri ve devlet başkanları daha sonra açıklanacak olan (Eski Başbakan Tony Blair dâhil) yeni bir uluslararası geçiş organı olan “Barış Kurulu” tarafından sağlanacaktır. Bu organ, Gazze’nin yeniden geliştirilmesi için çerçeveyi belirleyecek ve finansmanı yönetecektir; Filistin Yönetimi, Başkan Trump’ın 2020 barış planı ve Suudi-Fransız önerisi dâhil çeşitli tekliflerde ana hatları çizilen reform programını tamamlayıp Gazze’nin kontrolünü güvenli ve etkili biçimde yeniden devralana kadar bu süreç devam edecektir. Bu organ, Gazze halkına hizmet eden ve yatırımı çekmeye elverişli modern ve etkin bir yönetişim oluşturmak için en iyi uluslararası standartlara başvuracaktır.
10. Gazze’yi yeniden inşa etmek ve canlandırmak için, Orta Doğu’daki bazı modern mucize şehirlerin doğuşuna katkı sağlamış uzmanlardan oluşan bir panel toplanarak bir Trump ekonomik kalkınma planı oluşturulacaktır. İyi niyetli uluslararası gruplar tarafından hazırlanmış çok sayıda düşünülmüş yatırım teklifi ve heyecan verici kalkınma fikri mevcuttur ve bu yatırımları çekip kolaylaştıracak güvenlik ve yönetişim çerçevelerini sentezlemek üzere değerlendirilecektir; bu yatırımlar istihdam, fırsat ve geleceğin Gazze’si için umut yaratacaktır.
11. Katılımcı ülkelerle müzakere edilecek tercihli tarife ve erişim oranlarına sahip özel bir ekonomik bölge kurulacaktır.
12. Hiç kimse Gazze’den ayrılmaya zorlanmayacak; ayrılmak isteyenler bunu yapmakta ve geri dönmekte özgür olacaktır. İnsanların kalmasını teşvik edeceğiz ve onlara daha iyi bir Gazze inşa etme fırsatı sunacağız.
13. Hamas ve diğer gruplar, Gazze’nin yönetiminde doğrudan, dolaylı ya da herhangi bir biçimde hiçbir role sahip olmamayı kabul edecektir. Tüneller ve silah üretim tesisleri dâhil olmak üzere tüm askerî, terör ve saldırı altyapısı yok edilecek ve yeniden inşa edilmeyecektir. Gazze’nin silahsızlandırılmasına yönelik, bağımsız gözlemcilerin denetimi altında bir süreç yürütülecek; bu süreç, silahların üzerinde mutabık kalınmış bir devre dışı bırakma süreciyle kalıcı olarak kullanılamaz hâle getirilmesini ve uluslararası fonlarla desteklenen bir geri satın alma ve yeniden entegrasyon programını içerecek, tümü bağımsız gözlemciler tarafından doğrulanacaktır. Yeni Gazze, müreffeh bir ekonomi inşa etmeye ve komşularıyla barışçıl bir birlikte yaşama tam bağlılık gösterecektir.
14. Hamas’ın ve grupların yükümlülüklerine uymasını ve Yeni Gazze’nin komşuları ya da kendi halkı için herhangi bir tehdit oluşturmamasını sağlamak üzere bölgesel ortaklar tarafından bir garanti verilecektir.
15. Amerika Birleşik Devletleri, Gazze’ye derhal konuşlandırılacak geçici bir Uluslararası İstikrar Gücü’nü (ISF) geliştirmek için Arap ve uluslararası ortaklarla birlikte çalışacaktır. ISF, Gazze’de güvenlik soruşturmasından geçirilmiş Filistin polis güçlerini eğitecek ve destekleyecek; bu alanda geniş deneyime sahip olan Ürdün ve Mısır ile istişarelerde bulunacaktır. Bu güç, uzun vadeli iç güvenlik çözümü olacaktır. ISF, yeni eğitilmiş Filistin polis güçleriyle birlikte sınır bölgelerinin güvenliğini sağlamaya yardımcı olmak için İsrail ve Mısır ile çalışacaktır. Gazze’ye mühimmat girişini önlemek ve Gazze’nin yeniden inşası ve canlandırılması için malların hızlı ve güvenli akışını kolaylaştırmak kritik önemdedir. Taraflar arasında bir çatışmasızlık mekanizması üzerinde mutabık kalınacaktır.
16. İsrail, Gazze’yi işgal etmeyecek veya ilhak etmeyecektir. ISF kontrol ve istikrarı tesis ettikçe, İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), silahsızlandırmaya bağlı olarak belirlenecek standartlar, kilometre taşları ve zaman çizelgeleri temelinde; IDF, ISF, garantörler ve Amerika Birleşik Devletleri arasında üzerinde mutabık kalınacak şekilde çekilecektir. Amaç, İsrail, Mısır ya da vatandaşları için artık tehdit oluşturmayan güvenli bir Gazze’dir. Pratikte, IDF, tamamen çekilene kadar, işgal ettiği Gazze topraklarını geçiş otoritesiyle yapacağı bir anlaşma uyarınca kademeli olarak ISF’ye devredecek; Gazze’nin yeniden canlanan herhangi bir terör tehdidinden uygun biçimde güvence altına alınmasına kadar sürecek bir güvenlik çevresi varlığı bunun istisnası olacaktır.
17. Hamas’ın bu teklifi geciktirmesi veya reddetmesi hâlinde, artırılmış yardım operasyonu dâhil olmak üzere yukarıdakiler, IDF’den ISF’ye devredilen terörden arındırılmış alanlarda uygulanmaya devam edecektir.
18. Hoşgörü ve barışçıl birlikte yaşama değerlerine dayalı, Filistinliler ve İsraillilerin zihniyetlerini ve anlatılarını barıştan elde edilebilecek faydaları vurgulayarak değiştirmeyi amaçlayan bir dinler arası diyalog süreci oluşturulacaktır.
19. Gazze’nin yeniden geliştirilmesi ilerlerken ve Filistin Yönetimi’nin reform programı sadakatle uygulandığında, Filistin halkının özlemi olarak tanıdığımız Filistinlilerin kendi kaderini tayini ve devletliğine yönelik güvenilir bir yol için nihayet koşullar oluşabilir.
20. Amerika Birleşik Devletleri, barışçıl ve müreffeh bir birlikte yaşamaya yönelik siyasi bir ufuk üzerinde mutabakata varılması için İsrail ile Filistinliler arasında bir diyalog başlatacaktır.

İsrail'in "Sarı Hat" Noktalarına Çekilmesi

İsrail ordusu tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, Gazze’de ateşkes 10 Ekim 2025 tarihinde yerel saatle 12.00’de yürürlüğe girmiştir. Açıklamada, İsrail askerlerinin “sarı hat” olarak tanımlanan noktalara doğru kısmi çekilmesinin tamamlandığı belirtilmiş; çekilmenin ardından Gazze’de herhangi bir saldırı veya patlama yaşanmadığı aktarılmıştır.

Aynı açıklamada, ordunun çekilme hattı dışında kalan bölgelerde “acil tehdit” olarak nitelendirilen hedeflere yönelik operasyonların devam edebileceği ifade edilmiştir. Sınırın İsrail tarafındaki Anadolu Ajansı muhabirine göre, ateşkesin devreye girmesinin ardından bölgede çatışma sesleri kesilmiş, ancak İsrail’e ait insansız hava araçlarının uçuşları sürmüştür.

İsrail ordusu, anlaşma hükümlerine göre kısmi çekilmenin tamamlanmasının ardından Gazze’de tutulan İsrailli esirlerin 72 saat içinde serbest bırakılmasının planlandığını bildirmiştir. Esirlerin teslim sürecinin 13 Ekim 2025 Pazartesi öğle saatlerine kadar tamamlanması beklenmektedir.

İsrail’in Ateşkese Rağmen Devam Eden Saldırıları

Ateşkesin yürürlüğe girmesinin ardından, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden “sarı hat” olarak adlandırılan konuşlanma hatlarına kademeli olarak çekilmeye başladığı bildirilmiştir. Ancak bu süreçte ordunun bazı bölgelerde saldırılarını sürdürdüğü tespit edilmiştir.

Görgü tanıklarının ifadelerine göre, İsrail savaş uçakları ve topçu birlikleri ateşkes onayının ardından sabah saatlerinde Gazze kentinin doğusunu hedef almıştır. Ayrıca tank birliklerinin, Gazze’nin kuzeyini ve güneyini birbirinden ayıran Netzarim Koridoru çevresine ateş açtığı bildirilmiştir.

Refah kentinin kuzeybatısındaki Şakuş bölgesinde, yerinden edilen sivillerin barındığı çadır ve evlerin çevresi de ateş altına alınmıştır. Han Yunus kentinin kuzeydoğusuna sis bombaları atılmış, ardından kent merkezine hava saldırısı düzenlenmiştir.

Gazze sınırında bulunan Anadolu Ajansı muhabirlerinin aktardığına göre, ateşkes yürürlüğe girmesine rağmen İsrail’e ait savaş uçakları ve helikopterler bölgede uçuşlarını sürdürmektedir. Gazze’nin kuzeyinde topçu atışları ve silah sesleri duyulmaktadır.

Times of Israel gazetesinde yer alan bilgilere göre, İsrail ordusunun “kısmi çekilmeleri” topçu ateşi ve hava saldırıları eşliğinde gerçekleştirdiği belirtilmiştir. Gazze’deki Sağlık Bakanlığı, son saldırılarda can kaybına ilişkin henüz açıklama yapmamıştır.

İsrail ordusunun basın ofisi, ateşkese rağmen patlamaların sürmesinin nedenine ilişkin soruları yanıtsız bırakmıştır. Bu durum, ateşkesin ilk gününde bile sahadaki uygulama sürecinde ihlallerin yaşandığı yönünde diplomatik tepkilere yol açmıştır.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Açıklamaları

ABD Başkanı Donald Trump, 9 Ekim 2025 tarihinde Beyaz Saray’da düzenlenen kabine toplantısında Gazze’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını değerlendirmiştir. Trump, anlaşmayı “Orta Doğu barışı için tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirmiş ve sürecin başarıyla tamamlanmasında Türkiye, Katar ve Mısır’ın “çok önemli roller üstlendiğini” belirtmiştir.

Trump, “Türkiye, Katar ve Mısır liderlerine bu inanılmaz sonuca ulaşmamıza yardım ettikleri ve yanımızda oldukları için büyük minnettarlığımı ifade etmek istiyorum.” sözleriyle üç ülkenin katkılarına teşekkür etmiştir. Özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ayrı bir paragraf açan Trump, “Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hamas ve diğer bazı gruplar konusunda bizzat ilgilendi ve harika bir iş çıkardı.”demiştir.

ABD Başkanı, ateşkesin yalnızca bir çatışma durdurma adımı olmadığını, bölgeye kalıcı barışın kapısını aralayacak bir anlaşma olduğunu ifade etmiştir. “Bence bu barış kalıcı olacak, umarım sonsuza kadar sürer.” değerlendirmesini yapmıştır. Trump, “Gazze’de savaşı sona erdirdik” ifadesini kullanarak, “Bölge halklarının geleceği için yeni bir sayfa açıldı.” açıklamasında bulunmuştur.

Trump ayrıca, “Gazze yavaş yavaş yeniden inşa edilecek. Bölgedeki bazı ülkelerin muazzam servetleri var ve bu servetin yalnızca küçük bir kısmı Gazze’de mucizeler yaratacak.” sözleriyle anlaşmanın ekonomik boyutuna değinmiştir. ABD Başkanı, Gazze’nin yeniden inşasının “uluslararası iş birliği”yle yürütüleceğini belirtmiş ve “Bu harika bir plan; herkesin desteklediği bir barış planı.” ifadesini yinelemiştir.

Gazze halkının yeniden inşa sürecinde zorla yerlerinden edilmeyeceğini vurgulayan Trump, “Kimse zorla yerinden edilmeyecek. Böyle bir şey yapmayı hiç düşünmüyoruz. Bu plan, Filistinlilerin kendi topraklarında kalmasını garanti altına alıyor.” açıklamasını yapmıştır.

Ayrıca, Trump’ın “Barışın kalıcı olacağına inanıyorum. Orta Doğu’da barış, herkesin bir araya gelmesiyle mümkün hale geldi.” ifadeleri dikkat çekmiştir. Esir takası sürecine değinen Trump, “Tüm esirler pazartesi veya salı günü serbest bırakılacak. Muhtemelen o gün orada olacağım. Pazar günü yola çıkmayı planlıyoruz.” açıklamasında bulunmuştur.

Trump, ziyaret kapsamında Mısır’a giderek resmi anlaşma imza törenine katılacağını ve İsrail’de Knesset’te konuşma yapabileceğini belirtmiştir. “Benden orada konuşmamı istediler. Eğer isterlerse gidip konuşurum. İlk kez bir ABD başkanı bunu yapacak. Bu yüzden çok ilginç olacak.” demiştir.

ABD Başkanı ayrıca, iki devletli çözüm hakkındaki sorulara, “Bu konuda bir görüşüm yok. Onlar (İsrail ve Filistin) nasıl uzlaşırsa ona uyacağım.” yanıtını vermiştir. Trump, barış sürecinin temel hedefinin “savaşın sona ermesi, yeniden inşa ve halkların güvenliği” olduğunu vurgulamıştır.

Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, aynı toplantıda yaptığı değerlendirmede, “Son 24 saatte Gazze’de gördüklerimizden dolayı sizi tebrik etmek istiyorum. Bu gerçekten tarihi bir anlaşma.” ifadeleriyle ABD Başkanı Trump’a teşekkür etmiştir.

Ateşkesin Yürürlüğe Girmesi

İsrail ordusu tarafından yapılan resmî açıklamaya göre, Gazze’de ateşkes 10 Ekim 2025 tarihinde yerel saatle 12.00’de yürürlüğe girmiştir. Açıklamada, İsrail askerlerinin “sarı hat” olarak tanımlanan noktalara doğru kısmi çekilmesinin tamamlandığı belirtilmiş; çekilmenin ardından Gazze’de herhangi bir saldırı veya patlama yaşanmadığı aktarılmıştır.

Aynı açıklamada, ordunun çekilme hattı dışında kalan bölgelerde “acil tehdit” olarak nitelendirilen hedeflere yönelik operasyonların devam edebileceği ifade edilmiştir. Sınırın İsrail tarafındaki Anadolu Ajansı muhabirine göre, ateşkesin devreye girmesinin ardından bölgede çatışma sesleri kesilmiş, ancak İsrail’e ait insansız hava araçlarının uçuşları sürmüştür.

İsrail ordusu, anlaşma hükümlerine göre kısmi çekilmenin tamamlanmasının ardından Gazze’de tutulan İsrailli esirlerin 72 saat içinde serbest bırakılmasının planlandığını bildirmiştir. Esirlerin teslim sürecinin 13 Ekim 2025 Pazartesi öğle saatlerine kadar tamamlanması beklenmektedir.

Filistinlilerin Dönüşü ve Ateşkes Sonrası Durum

Ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte Gazze Şeridi’nin güneyinden kuzeyine doğru geniş çaplı bir geri dönüş hareketi başlamıştır. Anadolu Ajansı’na göre binlerce Filistinli, iki yıldır süren saldırılar nedeniyle terk ettikleri evlerine dönmek üzere yola çıkmıştır.

İsrail ordusunun ateşkesin yürürlüğe girdiğini duyurmasının ardından, Gazze’nin orta ve güney bölgelerinden kuzeyine geçişi sağlayan Reşid Caddesi, geri dönen siviller tarafından yoğun biçimde kullanılmaya başlanmıştır. İsrail ordusunun çekilmesinin ardından birçok aile, yanlarına alabildikleri eşyalarla birlikte kuzeydeki evlerine doğru hareket etmiştir.

Ateşkesin Yürürlüğe Girmesinin Ardından Uluslararası Tepkiler

10 Ekim 2025 tarihinde Gazze’de ateşkesin yürürlüğe girmesinin ardından, hükümetler, uluslararası kuruluşlar ve insani yardım örgütleri, iki yıldır süren saldırıların durdurulmasını “insani bir dönüm noktası” olarak nitelendirmiştir.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, yaptığı açıklamada Gazze’deki ateşkesin sağlanmasını “Orta Doğu ve ötesi için iyi bir haber” olarak nitelendirmiştir. Merz, arabuluculuk sürecinde rol üstlenen Türkiye, Katar ve Mısır’a teşekkür ederek, “Gazze'de 2 yılı aşkın süren savaşın ardından ateşkes anlaşması imzalanması başarıldı.” ifadelerini kullanmıştır.

Başbakan Merz, ABD Başkanı Donald Trump’a da barış girişimi için teşekkür etmiş; ateşkesin hızlı şekilde uygulanması gerektiğini, “Alman vatandaşları da dahil olmak üzere tüm esirlerin ailelerine kavuşmasının” öncelikli hedef olduğunu vurgulamıştır. “Ateşkes yürürlüğe girmeli ve önümüzdeki haftalarda istikrar kazanmalıdır. İnsani yardım Gazze halkına hızlı şekilde ulaşmalıdır.” açıklamasını yapmıştır.

Merz, ateşkesin ardından barışa giden adımların başarıyla sürdürülmesinin önemine dikkat çekmiş; Gazze’nin yeniden inşası, Hamas’ın silahsızlandırılması ve sivil halka insani yardım ulaştırılması gereğini vurgulamıştır. Almanya’nın Mısır ile birlikte “Gazze için uluslararası yeniden inşa konferansı” düzenleyeceğini bildirmiştir.

Ayrıca Merz, Trump’ın önerdiği “Barış Konseyi” yapısında Almanya’nın sorumluluk almaya hazır olduğunu belirtmiş; Filistin Özerk Yönetimi’nde reform sürecini destekleyeceklerini açıklamıştır. Ülkesinin AB misyonları EUBAM ve EUPOL COPPS aracılığıyla Filistin güvenlik ve yargı kurumlarına destek vereceğini kaydetmiştir.

Askerî katılımın gündemde olmadığını vurgulayan Merz, Almanya’nın yalnızca diplomatik ve hukuki çerçevede sürece katkı sunacağını bildirmiştir. Ayrıca Almanya’nın, bölgedeki gelişmeler ışığında silah ihracat izinlerini yeniden gözden geçireceğini ve bunun “tarihsel sorumluluğun bir gereği” olduğunu ifade etmiştir. Merz, konuşmasını “İki devletli çözüm, kalıcı barışın tek umududur.” sözleriyle tamamlamıştır.

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) Başkanı Mirjana Spoljaric Egger, yazılı açıklamasında, “İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, iki yıl süren akıl almaz dehşetin ardından bir dönüm noktası olmalı.” ifadesini kullanmıştır. Egger, ateşkesin “hayat kurtarmak ve acıları dindirmek için hayati fırsat sunduğunu” vurgulamıştır.

ICRC’nin Gazze, İsrail ve Batı Şeria’daki ekiplerinin, esirlerin ve tutukluların ailelerine iade sürecinde aktif rol alacağını açıklamıştır. Ayrıca, “insan kalıntılarının iadesine yardımcı olarak ailelerin yaslarını onurlu biçimde tutmalarını sağlama” taahhüdünde bulunmuştur.

Egger, Gazze’ye daha fazla insani yardım ulaştırılacağını belirterek, “Önümüzdeki günler kritik öneme sahip. Tarafları taahhütlerine sadık kalmaya çağırıyorum. Tahliye operasyonları güvenli yürütülmeli, yardımlar tam kapasiteyle yeniden başlamalı ve insanlara güvenli biçimde ulaştırılmalıdır. Hayatlar, ateşkesin sürdürülmesine bağlı.” ifadelerini kullanmıştır.

Güney Afrika, Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla yaptığı yazılı açıklamada, ateşkesin kalıcı barışa giden yolda “önemli bir adım” olduğunu belirtmiştir. Açıklamada, tüm taraflara “müzakerelerde mutabık kalınan adımlara bağlı kalma” çağrısı yapılmıştır.

Güney Afrika hükümeti, “trajik insani felaketin sona erdirilmesi ve daha fazla can kaybının önlenmesi için güvenilir bir siyasi süreç” gerektiğini vurgulamış; garantör devletlerin (Türkiye, Katar, Mısır, ABD) rollerini takdirle karşılamıştır. Açıklamada ayrıca, “kuşatma altındaki Gazze’ye acil ve engelsiz insani yardım ulaştırılması” çağrısı yapılmıştır. Güney Afrika, barış inşası ve geçiş adaleti alanındaki tecrübelerini paylaşmaya hazır olduğunu da duyurmuştur.

Somali Dışişleri ve Uluslararası İşbirliği Bakanlığı da yayımladığı açıklamada, “Bu anlaşmanın Filistin halkının acılarını sona erdirecek ve bölgede güvenliği pekiştirecek adil bir barışa giden samimi bir adım olmasını ümit ediyoruz.” ifadelerini kullanmıştır. Somali, Filistin halkının bağımsız ve egemen bir devlet kurma hakkına verdiği desteği yinelemiş ve uluslararası hukuka bağlılık vurgusu yapmıştır.

Sudan Egemenlik Konseyi tarafından yapılan açıklamada ise ateşkesin “akan kanın durdurulması ve kardeş Filistin halkının çektiği acıların hafifletilmesi” yönünde önemli bir adım olduğu belirtilmiştir. Açıklamada, ateşkesin “adalet ve insanlık değerlerinin bir zaferi” olduğu, bölgeye “güvenlik ve istikrarın yeniden tesis edilmesi için gerçek bir fırsat sunduğu” ifade edilmiştir.

Gazze Barış Planı – Ateşkesin Birinci Aşamasının Bilançosu (10 Ekim 2025 – 15 Ocak 2026)

Gazze’ye ilişkin barış planının birinci aşamasının onaylanmasının ardından, ateşkes sürecinin uygulanmasına ve sahadaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunmak üzere uluslararası katılımlı bir barış zirvesi düzenlenmiştir. Bu kapsamda 13 Ekim'de gerçekleştirilen Sharm el-Şeyh Barış Zirvesi, ateşkesin uygulanma durumu, güvenlik gelişmeleri ve insani yardım sürecinin ele alındığı diplomatik toplantı olarak kayda geçmiştir.

Gazze’de 10 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının birinci aşaması, 15 Ocak 2026 tarihinde ikinci aşamaya geçilmesiyle tamamlanmıştır. Bu süre boyunca ateşkes resmen yürürlükte olmasına rağmen, İsrail ateşkesi ihlal etmeye ve Gazze'ye saldırı düzenlemeye devam etmiştir.

Sharm el-Şeyh’te düzenlenen zirve, 2025–2026 döneminde İsrail tarafından Gazze'ye yönelik gerçekleştirilen saldırıların detayları şu şekildedir: 

1- Şarm el-Şeyh Barış Zirvesi

2- Gazze Ateşkes Anlaşması, İhlaller ve Saldırılar (2025)

3- İsrail’in Gazze’ye Yönelik Saldırıları ve Gazze’ye İlişkin Gelişmeler (2026)

Gazze’deki Filistin hükümetine bağlı Medya Ofisi tarafından 15 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan açıklamada, söz konusu 95 günlük süreye ilişkin askeri, insani ve altyapısal veriler kamuoyuyla paylaşılmıştır. Gazze’deki Filistin hükümetinin verilerine göre, ateşkesin birinci aşamasında İsrail tarafından toplam 1.244 ihlal tespit edilmiştir. Bu ihlallerin dağılımı şu şekilde kaydedilmiştir:

• 402 kez doğrudan sivillere ateş açılması
• 66 kez yerleşim alanlarına askeri araçlarla girilmesi
• 581 kez sivil konutlara ve vatandaşlara yönelik bombalı saldırı düzenlenmesi
• 195 ev ve kamu binasının patlayıcılarla yıkılması

Aynı dönemde gerçekleşen saldırılar sonucunda 449 Filistinli hayatını kaybetmiş, 1.246 kişi yaralanmış ve 50 kişi gözaltına alınmıştır.

Ateşkes anlaşması kapsamında Gazze’ye girmesi öngörülen 57 bin insani yardım tırı yerine, birinci aşama boyunca yalnızca 24.611 tırın bölgeye giriş yaptığı bildirilmiştir. Günlük ortalama 600 tır girişinin öngörüldüğü süreçte, fiili giriş ortalamasının 259 tır olduğu ve ateşkese uyum oranının bu başlıkta yüzde 43 seviyesinde kaldığı belirtilmiştir. Gazze’ye ulaşan yardımların yetersizliği nedeniyle gıda, ilaç, su ve yakıt alanlarında ciddi eksiklikler yaşandığı; girişine izin verilen gıda maddelerinin önemli bir kısmının düşük besin değerine sahip olduğu ifade edilmiştir.

Yakıt sevkiyatına ilişkin verilerde, anlaşma kapsamında öngörülen 4.750 tır yerine yalnızca 601 tırın Gazze’ye girebildiği bildirilmiştir. Günlük 50 tır yerine 6 tır ortalamasıyla gerçekleşen yakıt girişinin, bu başlıkta ateşkese bağlılık oranını yüzde 12 seviyesine düşürdüğü aktarılmıştır. Yakıt yetersizliği nedeniyle hastaneler, fırınlar ve su arıtma tesislerinin faaliyetlerinin durma noktasına geldiği kaydedilmiştir.

Ateşkes sürecine rağmen sınır kapılarındaki kısıtlamalar nedeniyle prefabrik yapılar ve barınma malzemelerinin Gazze’ye giriş görülemediği, bunun da kış şartlarında barınma krizini derinleştirdiği bildirilmiştir. Soğuk hava dalgaları sırasında 50’den fazla hasarlı bina ve evin çöktüğü, çadırlarda soğuk kaynaklı ölümler yaşandığı belirtilmiştir. Açıklamada, 127 binden fazla çadırın kullanılamaz hale geldiği ve 1 milyon 500 binden fazla yerinden edilmiş kişi için asgari barınma koşullarının dahi sağlanamadığı ifade edilmiştir.