Ana YazarDelila ELÇE13 Temmuz 2026 13:49

ORCID ID

0000-0001-5688-8350

Gazze, çoğunluğu Müslüman olan bir şehir olmakla birlikte 3-4 bin civarında Hristiyana da ev sahipliği yaptığı bilinmektedir. Bu Hristiyan grup çoğunlukla Zeytun bölgesinde yaşamaktadır ve Ortodoks, Katolik ve Baptist kiliselerine bağlıdırlar (BBC News, 2008).Roma döneminde bir kültür merkezine dönüşen Gazze’nin, Bizans hakimiyetinde adı Konstantine olarak değişmiştir. Önceden tapınak olan yere bir kilise yapılmış ve daha sonra bu ibadethanelere yenileri eklenmiştir. Dünyanın en eski 3. kilisesi (Akkaş, 2023) olarak kabul edilen Aziz Porphyrios Kilisesi de Gazze’dedir. 4. yüzyılda yapıldığı tahmin edilen kilise, Aziz Porphyrios’un öldüğü ve defnedildiği yerdir. Günümüzde Ortodokslar tarafından kullanılmaktadır. Bunlara ek olarak Zeytun mahallesinde bir Protestan ve bir de Katolik kilisesi yer almaktadır. Aziz Hilarion’un doğduğu ve bir manastır kurduğu Um Amir Tepesi de bu bağlamda ele alınabilir. Ancak manastır 614’te yıkılmıştır. Kalıntılar arasında 2 kilise, 1 mezar yeri, 1 vaftiz salonu, genel mezarlık alanı, yemek odası, su sarnıçları ve çamur fırınları bulunmaktadır. Bu manastırın o dönemlerde Mısır’dan el-Halîl bölgesine geçen hacı ve tüccarlara hamam imkânı sağladığı anlaşılmaktadır (Filistin Rehberi, 2016: 66-71).Gazze’de tek Evanjelik kilise olan Gazze Baptist Kilisesi de yaklaşık iki yüz kişiye hizmet vermektedir (Jansezian, 2007). Gazze’de bulunan St. Joseph Kilisesi, Rum Ortodoks Kilisesi ve Latin Manastır Kilisesi İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarında sivil halk için sığınak görevi yapmıştır. İsrail saldırıları sırasında çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan yaklaşık 650 kişi içinde bir okulun da bulunduğu Latin Manastır Kilisesi’ne, 450 kişi de Rum Ortodoks Kilisesi’ne sığınmıştır (Ebu Ayşe, 2023). İsrail saldırıları sonucunda yerinden edilmiş Filistinlilerin【1】 sığındığı Aziz Porphyrius Kilisesi de zarar görmüştür (Nedim & Karabacak, 2024).Gazze’de Hristiyanların aktif olarak ibadet ettiği on kilise bulunmaktadır. Çoğunluğu Ortodoks, Katolik ve Baptist kiliselerine mensup Gazzeli Hristiyanlar Müslüman çoğunlukla barış içinde yaşamaktadır. İsrail saldırıları sonucunda kiliseler de zarar görmüş, bu kiliselere sığınan siviller yaralanmış ya da hayatlarını kaybetmişlerdir. İsrail, 19 Ekim 2023 tarihinde Gazze’de sivillerin sığındığı Aziz Porphyrius Kilisesi’ni bombaladı. Bu saldırıda aralarında çocuk ve kadınların da bulunduğu 16 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Aziz Porphyrius Rum Ortodoks Kilisesi Papazı Aleksios saldırı sonrası yaptığı açıklamada “İsrail ordusu dün akşam saat 20.00 sıralarında Gazze’deki kilise binasını vurdu. Çok sayıda insanı öldürdü. Biz de şu anda ölenleri çıkarmaya çalışıyoruz. Soru şu: Masum insanları ne diye öldürdüler? Korunmak için kiliseye gelen çocukları, bebekleri, tüm insanları, hastaları. Biz 2000 yıldır buradayız. Hristiyan toplumu olarak Gazze’deki yaşamımızı sürdürmek zorundayız” ifadeleri ile İsrail saldırılarını kınadı (Küçükaksu, 2023).İsrail’in Gazze’deki Hristiyan nüfusa ve dini yapılara yönelik saldırıları incelendiğinde, hedef alınan kesimin yalnızca Müslüman Filistinlilerle sınırlı olmadığı, aynı zamanda diğer dinî gruplara mensup Filistinlileri de kapsadığı görülmektedir. Bu durum, İsrail’in şiddet eylemlerinin dinî ayrım gözetmeksizin tüm Filistinlilere yönelik olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bu saldırıların, İsrail’in uyguladığı soykırımın bir parçassı olarak, Filistin’in kültürel ve dinî mirasını tahrip etme amacı taşıdığı da anlaşılmaktadır. Söz konusu siyonist politikalar, bölgenin çok-kültürlü yapısını yok etmeye yönelik emellerin bir parçası olarak değerlendirilebilir.