ORCID ID
0000-0002-0393-4509
İş gücü, sermaye ve doğa ile birlikte üretim faktörlerinden biri olarak kabul edilen girişimcilik, ülkelerin ekonomik kalkınması, sürdürülebilir ekonomik büyümesi için kritik öneme haizdir. İş gücü, sermaye ve doğa faktörlerini bir araya getirerek üretime yönlendiren ve bunu yaparken riski üstlenen kişiye girişimci denmektedir (Top, 2006: 7). Girişimciyi riski kabullenmeye ikna eden faktör fırsattır, zira girişimci büyük kazanç sağlama fırsatının peşindedir.İsrail’in saldırgan tavrı ve politikaları Filistin’in sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlamasını ve girişimciler için istikrarlı bir ortam sağlanmasını engellemiştir. Filistin sık sık İsrail’in saldırgan tavrı nedeniyle yıkıma uğramış, ekonomisini kalkındıracak altyapı eksikliklerini tamamlayamamıştır. Ekim 2023 itibarıyla tarımsal altyapının yüzde 80 ile yüzde 96’sı yok edilmiş【1】, 2024 yılı GSYİH’si 2022 yılının altıda birine kadar gerilemiştir (Eğri, 2024: 8). Filistin ekonomisinde en hareketli sektörün inşaat olduğu görülmektedir【2】. 2007 yılından 2022 yılına kadar ekonomide iş gücü dağılımında İnşaat sektörünün sürekli payını artırdığı görülmektedir. Alt sektörler arasında iş gücü dağılımı incelendiğinde ticaret, otel ve restoran sektörü ön plana çıkmaktadır (Güleç, 2024: 117-118). Elektrik altyapısının yetersizliği gibi çeşitli zorluklara rağmen başarılı olan kağıt atıklardan yumurta viyolü üreten Ekrem el-Umur veya mutfağında doğal sabun üreten İhlas Savalihe gibi girişimcilere rastlamak mümkündür (Aksoy, 2022; Abu Samra & Karyağdı, 2017).Filistin ekonomisini canlandırmak amacıyla çeşitli ülkelerin destek verdiği görülmektedir. Türkiye ve Filistin arasında serbest ticaret anlaşmaları imzalanmıştır【3】. Bu anlaşmalar Türkiye ile Filistin arasında ticaret ilişkilerini geliştirmiş ve Türk girişimciler için fırsatlar sunmuştur【4】 (Güler, 2024: 13-14). KOSGEB ile Filistin Girişimciliği Güçlendirme Bakanlığı arasında KOBİ’lerin gelişimi ile ilgili politika ve destek programlarına ait deneyim ve bilgi paylaşımını içeren bir mutabakat imzalanmıştır (KOSGEB, 2024). TİKA gibi Türk devlet kurumlarının da Filistin girişimcilerini desteklemeye yönelik çeşitli faaliyetleri bulunmaktadır (TİKA, 2024). Çin’in Filistin ile 2005 yılında yaptığı ticaret anlaşması, Gazze ve Batı Şeria’da kurduğu sanayi parkları, Filistin ekonomisi ve Filistin’de yatırım yapmak isteyen girişimciler için fırsattır (Alp, 2023: 157).Filistin’de girişimciler için fırsatların ortaya çıkması İsrail saldırganlığının sona ermesi ile mümkündür. Filistin ve İsrail arasında karşılıklı ekonomik bağımlılık tesis edilmesi ve bunun sonucunda kalıcı barışın sağlanması yönünde çeşitli çabalar olmuş ancak İsrail’in saldırgan politikalarının bu süreci tıkadığı görülmüştür (Selmi & Rakipoğlu, 2023: 2718-2720). Filistin ve İsrail arasında geniş halk kitlelerinin faydasına olacak biçimde ticaretin artırılması Filistin ekonomisinin canlanmasına, girişimcilerin önüne yeni kapıların açılmasına neden olacaktır (Şahin, 2024: 102-103). Filistin’de yatırım yapacak girişimciler açısından tehdit ise İsrail’in sürdürdüğü soykırım, insan hakları ihlalleri, kuşatma, vergisel ve ekonomik yaptırımlardır (Turna, 2025: 508). Ekim 2023 ile şiddetlenen İsrail saldırılarının telafisi uzun ve maliyetli bir süreç olarak görülmektedir (Eğri, 2024: 9).
İş gücü, sermaye ve doğa ile birlikte üretim faktörlerinden biri olarak kabul edilen girişimcilik, ülkelerin ekonomik kalkınması, sürdürülebilir ekonomik büyümesi için kritik öneme haizdir. İş gücü, sermaye ve doğa faktörlerini bir araya getirerek üretime yönlendiren ve bunu yaparken riski üstlenen kişiye girişimci denmektedir (Top, 2006: 7). Girişimciyi riski kabullenmeye ikna eden faktör fırsattır, zira girişimci büyük kazanç sağlama fırsatının peşindedir.
İsrail’in saldırgan tavrı ve politikaları Filistin’in sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlamasını ve girişimciler için istikrarlı bir ortam sağlanmasını engellemiştir. Filistin sık sık İsrail’in saldırgan tavrı nedeniyle yıkıma uğramış, ekonomisini kalkındıracak altyapı eksikliklerini tamamlayamamıştır. Ekim 2023 itibarıyla tarımsal altyapının yüzde 80 ile yüzde 96’sı yok edilmiş【1】, 2024 yılı GSYİH’si 2022 yılının altıda birine kadar gerilemiştir (Eğri, 2024: 8). Filistin ekonomisinde en hareketli sektörün inşaat olduğu görülmektedir【2】. 2007 yılından 2022 yılına kadar ekonomide iş gücü dağılımında İnşaat sektörünün sürekli payını artırdığı görülmektedir. Alt sektörler arasında iş gücü dağılımı incelendiğinde ticaret, otel ve restoran sektörü ön plana çıkmaktadır (Güleç, 2024: 117-118). Elektrik altyapısının yetersizliği gibi çeşitli zorluklara rağmen başarılı olan kağıt atıklardan yumurta viyolü üreten Ekrem el-Umur veya mutfağında doğal sabun üreten İhlas Savalihe gibi girişimcilere rastlamak mümkündür (Aksoy, 2022; Abu Samra & Karyağdı, 2017).
Filistin ekonomisini canlandırmak amacıyla çeşitli ülkelerin destek verdiği görülmektedir. Türkiye ve Filistin arasında serbest ticaret anlaşmaları imzalanmıştır【3】. Bu anlaşmalar Türkiye ile Filistin arasında ticaret ilişkilerini geliştirmiş ve Türk girişimciler için fırsatlar sunmuştur【4】 (Güler, 2024: 13-14). KOSGEB ile Filistin Girişimciliği Güçlendirme Bakanlığı arasında KOBİ’lerin gelişimi ile ilgili politika ve destek programlarına ait deneyim ve bilgi paylaşımını içeren bir mutabakat imzalanmıştır (KOSGEB, 2024). TİKA gibi Türk devlet kurumlarının da Filistin girişimcilerini desteklemeye yönelik çeşitli faaliyetleri bulunmaktadır (TİKA, 2024). Çin’in Filistin ile 2005 yılında yaptığı ticaret anlaşması, Gazze ve Batı Şeria’da kurduğu sanayi parkları, Filistin ekonomisi ve Filistin’de yatırım yapmak isteyen girişimciler için fırsattır (Alp, 2023: 157).
Filistin’de girişimciler için fırsatların ortaya çıkması İsrail saldırganlığının sona ermesi ile mümkündür. Filistin ve İsrail arasında karşılıklı ekonomik bağımlılık tesis edilmesi ve bunun sonucunda kalıcı barışın sağlanması yönünde çeşitli çabalar olmuş ancak İsrail’in saldırgan politikalarının bu süreci tıkadığı görülmüştür (Selmi & Rakipoğlu, 2023: 2718-2720). Filistin ve İsrail arasında geniş halk kitlelerinin faydasına olacak biçimde ticaretin artırılması Filistin ekonomisinin canlanmasına, girişimcilerin önüne yeni kapıların açılmasına neden olacaktır (Şahin, 2024: 102-103). Filistin’de yatırım yapacak girişimciler açısından tehdit ise İsrail’in sürdürdüğü soykırım, insan hakları ihlalleri, kuşatma, vergisel ve ekonomik yaptırımlardır (Turna, 2025: 508). Ekim 2023 ile şiddetlenen İsrail saldırılarının telafisi uzun ve maliyetli bir süreç olarak görülmektedir (Eğri, 2024: 9).
Abu Samra, Qays & Karyağdı, Zeynep Hilal (2017). “Filistinli Girişimci Kadının Mutfaktan Fabrikaya Uzanan Başarı Hikâyesi”. AA. Erişim Tarihi: 27.04.2025, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/filistinli-girisimci-kadinin-mutfaktan-fabrikaya-uzanan-basari-hik%C3%A2yesi/977333.Aksoy, Halime Afra (2022). “Gazze’deki Filistinli Girişimci Topladığı Kâğıt Atıklardan Yumurta Viyolü Yaprak Kendi İşini Kurdu”. AA. Erişim Tarihi: 27.04.2025, https://www.aa.com.tr/tr/yesilhat/sifir-atik/gazzedeki-filistinli-girisimci-topladigi-kagit-atiklardan-yumurta-viyolu-yaparak-kendi-isini-kurdu/1818299.Alp, Emine (2023). “İsrail-Filistin Çatışmasına Yönelik Çin Dış Politikası: Filistin Yanlısı Söylemden Ara Buluculuk Diplomasisine”. Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi, 11 (2), 148-185. Eğri, Tahra (2024). “7 Ekim Sonrası Filistin Ekonomisinin Çöküşü ve İsrail Saldırılarının Ekonomi Politiği”. SETA. Erişim Tarihi: 27.04.2025, https://www.setav.org/7-ekim-sonrasi-filistin-ekonomisinin-cokusu-ve-israil-saldirilarinin-ekonomi-politigi.Güleç, Okan (2024). “Filistin-İsrail Sorununun Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi: Sektörel Dağılım Üzerine Bir İnceleme”. Toplum, Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 5 (Filistin), 109-127. Güler, Fatih (2024). “Türkiye-Filistin İlişkilerinin Uluslararası Anlaşmalar Çerçevesinde İncelenmesi: Eğitim İş birliği Üzerinden Nicel Bir Analiz”. Filistin Araştırmaları Dergisi, 15, 1-30. KOSGEB (2024). “Filistin ile İlişkiler Güçleniyor.” Erişim Tarihi: 26.04.2025, https://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/detay/8230/filistin-ile-iliskiler-gucleniyor.Selmi, J. T. & Rakipoğlu, M. (2023). “İsrail-Filistin Çatışması, Karşılıklı Ekonomik Bağımlılık ve Barış Tesisi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12 (5), 2708-2724. Şahin, Kadriye (2024). “Uluslararası Hukuk Bağlamında Filistin-İsrail Anlaşmazlığı, Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Toplumun Rolü”. Toplum, Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 5 (Filistin), 82-108” TİKA (2024). TİKA Filistin’de Üreten Kadınları Destekliyor. Erişim Tarihi: 11.10.2025, https://tika.gov.tr/tika-filistinde-ureten-kadinlari-destekliyor/.Top, Seyfi (2006). Girişimcilik Keşif Süreci. İstanbul: Beta Yayınları. Turna, F. (2025). “Filistin- İsrail Savaşı: Vergisel ve Ekonomik Yaptırımlar”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11 (Özel Sayı), 497-516.
[1]
Bkz. Tarım Ekonomisi ; Tarım Kooperatifleri ; Tarımsal Kalkınma
[2]
Bkz. İnşaat Sektörü
[3]
Türkiye ile Filistin arasında dört adet serbest ticaret anlaşması imzalanmıştır (bkz. Güler, 2024: 13,14)
[4]
Ayrıca bkz. Ticaret Borsası ; Ticaret Odası ; Ticari Anlaşma ; Ticari Ürünler
| apa | Dilek, S. (2026). Girişimcilik. H. Y. Başdemir & M. Uçar (Ed.), Filistin Sözlüğü. (ss. 639-641) Anadolu Ajansı - AA Kitap. |
|---|---|
| isnad | Dilek, Serkan. “Girişimcilik”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 639-641. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026. |
Filistin Sözlüğü AA Kitap ve Filistin Akademik Düşünce Platformu tarafından hazırlanmıştır.
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Girişimcilik" maddesi için tartışma başlatın
