Gökçeada (İlçe)

Gökçeada, Türkiye’nin en büyük adası olup, Çanakkale iline bağlı bir ilçedir. Ege Denizi’nin kuzeydoğusunda, Saros Körfezi girişinde konumlanmıştır. Adanın yüzölçümü 279 km²’dir ve Türkiye’nin en batı noktası olan İnce Burun (Avlaka Burnu) bu adadadır.

Tarihçe

Gökçeada’nın bilinen en eski adı İmroz’dur. Antik çağlarda İmbrasos Dağı civarında kurulan yerleşim, uzun tarihi boyunca çeşitli uygarlıkların egemenliğine girmiştir. Ada, önce Atina ve Pers hâkimiyetine girmiş; daha sonra Roma ve Bizans dönemlerinde önem kazanmıştır. 15. yüzyılın sonlarında Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedilen Gökçeada, Gelibolu Sancağı’na bağlı bir nahiye olarak yönetilmiştir. Osmanlı döneminde ada, Rum nüfusunun ağırlıkta olduğu bir yerleşim merkeziydi. Bu dönemde inşa edilen birçok kilise, manastır ve taş yapı günümüze ulaşmıştır.

Cumhuriyetin ilanından sonra Gökçeada, Ezine ilçesine bağlı bir bucak olarak yönetilmiş; 1959 yılında ilçe statüsü kazanmıştır. 1970 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla adanın adı resmen “Gökçeada” olarak değiştirilmiştir.

Coğrafya ve Doğal Yapı

Gökçeada, volkanik kökenli kayalardan oluşan engebeli bir arazi yapısına sahiptir. Doğal kaynak suları, göletleri, koyları ve verimli topraklarıyla dikkat çeker. Kıyılarındaki koylar, erozyon ve dalga etkisiyle şekillenmiştir. Adanın çevresi zengin bitki örtüsüne sahiptir ve doğal ekosistemi korunmuştur. Kefalos Plajı, Aydıncık Tuz Gölü, Marmaros Şelalesi gibi doğal oluşumlar coğrafi çeşitliliği yansıtmaktadır.

Nüfus ve Yerleşim

Gökçeada’da şehir merkezi dışında Dereköy, Zeytinli, Kaleköy, Tepeköy, Şirinköy, Uğurlu gibi köy yerleşimleri bulunmaktadır. Adada hem Türk hem de Rum kökenli vatandaşlar yaşamaktadır. 2000’li yıllardan itibaren Rum kökenli bazı ailelerin adaya geri döndüğü ve terk edilmiş yapıların restore edilerek yeniden kullanıma açıldığı belirtilmektedir.

Ulaşım

Adaya ulaşım deniz ve hava yolu ile sağlanmaktadır. Kabatepe Limanı’ndan düzenli arabalı vapur seferleri yapılmaktadır. Ayrıca 2010 yılında faaliyete geçen Gökçeada Havalimanı üzerinden İstanbul bağlantılı uçuşlar yaz aylarında gerçekleşmektedir.

İdari Yapı

Gökçeada, 1959’dan bu yana Çanakkale iline bağlı bir ilçe olarak yönetilmektedir. İlçe belediyesi ve kaymakamlık aracılığıyla yerel yönetim hizmetleri sağlanmaktadır. Kamu kurumları merkezde toplanmış olup eğitim ve sağlık hizmetleri de ilçede mevcuttur.

Turizm

Gökçeada, Türkiye’nin turizm merkezlerinden biridir. 2011 yılında “Cittaslow” (Sakin Şehir) unvanı almış; sürdürülebilir turizm, organik tarım ve doğal yaşam dengesi açısından örnek gösterilen yerleşimlerden biri olmuştur. Adaya gelen turistler genellikle yaz aylarında artmakta; doğa turizmi, dalış, kampçılık, gastronomi ve kültürel miras temelli geziler öne çıkmaktadır.

Zeytinli ve Tepeköy gibi eski Rum köylerinde geleneksel kahvehaneler, taş evler ve tarihi kiliseler yer almaktadır. Kaleköy, deniz kenarındaki konumu ve sur kalıntılarıyla dikkat çeker. Marmaros Şelalesi ve Aydıncık Tuz Gölü doğa yürüyüşü rotaları arasında yer alır. Ayrıca Gökçeada’nın sualtı zenginlikleri nedeniyle dalış turizmine yönelik işletmeler de faaliyet göstermektedir.