Gordion Müzesi

Gordion Müzesi, 1963 yılında Ankara’nın Polatlı ilçesine bağlı, o dönemde 500 nüfuslu küçük bir köy olan Yassıhöyük’ün yanında kurulmuştur. Frigya Krallığı’nın başkenti Gordion’un kalıntılarının bulunduğu bu bölge, Sakarya (Sangarios) ve Porsuk Nehirlerinin birleştiği noktaya yakın bir konumda, Ankara-Eskişehir karayolu üzerinde, Polatlı’nın 18 km kuzeybatısında yer alır. Müze, 1990’lı yıllarda eklenen depolar, laboratuvar, görüntü ve bilgilendirme salonu ile açık ve kapalı teşhir alanlarıyla zenginleştirilmiş, 2000 yılında Avrupa’da Yılın Müzesi yarışmasında finale kalarak Türkiye’nin önemli müzelerinden biri haline gelmiştir.

Gordion Müzesi (turkishmuseums)

Tarihçe ve Konum

Gordion, Erken Tunç Çağı’ndan (MÖ 3000) itibaren yerleşim görmüş bir antik kenttir. En parlak dönemini MÖ 750-700 yılları arasında yaşayan kent, MÖ 7. yüzyılın başlarında Kimmerler tarafından tahrip edilmiştir. Pers yönetimi altında MÖ 6. yüzyılın ilk yarısına kadar varlığını sürdüren Gordion, MÖ 333’te Büyük İskender tarafından fethedilmiş ve ünlü Gordion Düğümü burada kesilmiştir. Helenistik Dönem (MÖ 300-100), Roma Dönemi (MÖ 1. yüzyıl – MS 4. yüzyıl) ve Selçuklu Dönemi (MS 11.-13. yüzyıl) ile birlikte 4000 yılı aşkın bir tarihe tanıklık etmiştir.

Müze, 1963’te kurulduğunda Gordion kazılarından elde edilen eserleri sergilemek amacıyla tasarlanmıştır. Bugün kronolojik bir sergileme sunan müze, her dönemi karakteristik örneklerle temsil etmektedir.

Gordion Müzesi (turkishmuseums)

Müze Sergileri

Gordion Müzesi’nde sergilenen eserler, Eski Tunç Çağı’ndan başlayarak Orta ve Geç Tunç Çağı, Erken Frig Çağı, Helenistik Çağ ve Roma Dönemi’ne uzanır. Başlıca sergiler şunlardır:

• Eski Tunç Çağı ve Erken Frig Dönemi: Eski Tunç Çağı’na ait eserler ile Kral Midas ile son bulan Erken Frig Dönemi’ne (MÖ 750-700) ait el yapımı çanak-çömlekler, demir aletler ve tekstil üretim aletleri (ağırşaklar) sergilenir. Ayrıca Frig yazıtlı ve baskılı çanak-çömlekler ile mimari terrakotta parçaları dikkat çeker.
• Erken Demir Çağı: Kabartmalı ortostatlar ve el yapımı seramikler bu dönemi temsil eder.
• Yeni Sergi Salonu: Panoramik vitrinde MÖ 700’lere tarihlenen tahrip katına ait tipik bir Frig yapısı yer alır. Salonun geri kalanında MÖ 6. yüzyıl – MS 4. yüzyıl arasında ithal edilmiş eski Yunan seramikleri, Helenistik Çağ ve Roma Dönemi’ne ait malzemeler sergilenir.
• Son Bölüm: Gordion’da bulunan mühürler, mühür baskıları ve sikkeler (örneğin, MÖ 4. ve 2. yüzyıllara tarihlenen İskender sikkeleri) ziyaretçilere sunulur.
• Özel Eserler: Lidya Dönemi’ne ait eserler, Kibele kabartmaları ve figürler, Polatlı Höyük’ten getirilen Hatti mezarları (Anadolu’nun en eski halklarından birine ait ölü gömme örnekleri) ile Frig ve Roma mozaikleri müzenin öne çıkan parçalarıdır.

Fibulalar

Frigler tarafından Anadolu’da ilk kez kullanılan fibulalar, giysileri tutturmak için tasarlanmış metal süs iğneleridir. Günümüzdeki çengelli iğnelerle benzer bir prensipte çalışan bu eşyalar, büyük beceri gerektiren imalatlarıyla soyluların saygınlık sembolü olmuştur. Genellikle tunçtan yapılan fibulaların altın, gümüş ve pirinç örnekleri de bulunur. Giysilerde kullanıldığı gibi mezarlarda ölü hediyesi olarak da bırakılmıştır.

Frig Tümülüsleri

Gordion çevresi, MÖ 8. yüzyılın son çeyreği ile MÖ 6. yüzyılın ortalarına kadar uzanan bir zaman diliminde inşa edilmiş çeşitli büyüklükteki tümülüslerle kaplıdır. Frig soyluları ve ileri gelenlerin mezarları olan bu yapılar arasında Büyük Tümülüs öne çıkar. 300 metre çapı ve 55 metre yüksekliğiyle Türkiye’nin ikinci büyük tümülüsü olan Büyük Tümülüs, 1957’de kazılmış ve 1960’lı yıllarda Türk mühendisliğinin eseri beton destek konstrüksiyonuyla halka açılmıştır.

Galat Mezarı “Tümülüs O”

1954’te kaçak kazılarla ortaya çıkan ve Gordion kazı ekibi tarafından “Tümülüs O” olarak adlandırılan Galat Mezarı, yarım yüzyıl boyunca insan ve doğa tahribatına maruz kalmıştır. Kültür Bakanlığı’nın müdahalesiyle kurtarılan mezarın taş blokları numaralandırılarak Gordion Müzesi’nin bahçesine taşınmış ve 1999’da yeniden inşa edilerek ziyarete açılmıştır.

Gordion Müzesi, Frigya Krallığı’nın başkenti Gordion’un zengin tarihini ve kültürel mirasını yansıtan eşsiz bir kurumdur. Kronolojik sergilemesi, tümülüsleri ve özel eserleriyle ziyaretçilere 4000 yıllık bir yolculuk sunar. Ankara’ya 90 km mesafede bulunan bu müze, arkeoloji meraklıları için önemli bir duraktır.