Köken

Hakkaniyet sözcüğü Arapça ḥaḳḳ (حقّ) kökünden gelir. Bu kök, “doğruluk, adalet, hakikat” anlamlarını taşır. ḥaḳḳan biçimi “gerçekten, hakikaten” anlamındaki zarf iken, buna eklenen -iyyet (−iyet) mastar ekiyle “hakka uygun olma, adaletli davranma” anlamı oluşmuştur. Türkçede sözcük, hem “adil olma” hem de “hak gözetme” anlamlarını koruyarak kullanılagelmiştir.

Kullanım Alanları

• Hukuk: Karar ve uygulamalarda adaletin ve tarafsızlığın gözetilmesi anlamında kullanılır.
• Edebiyat: Ahlaki doğruluk, vicdan ve adalet temalarını işleyen eserlerde soyut bir kavram olarak yer alır.
• Günlük dil: “Eşit davranma” veya “adil olma” anlamında, genellikle toplumsal veya kişisel ilişkilerde kullanılır.