sb-image
Halil el-Hayye
Halil İsmail el-Hayye Filistinli siyasetçi ve Hamas'ın önde gelen liderlerinden biridir.
Alıntıla
kure star outline

Halil el-Hayye

Tam Adı:

Halil İsmail el-Hayye

Doğum Tarihi

5 Kasım 1960

Doğum Yeri:

Gazze, Gazze Şeridi

Uyruğu:

Filistin

Mesleği:

Siyasetçi, akademisyen

Görevi:

Hamas Siyasi Büro Başkanı (20 Temmuz 2026'dan itibaren)

Eğitimi:

Gazze İslam Üniversitesi (Lisans)

Ürdün Üniversitesi (Yüksek Lisans)

ur'an-ı Kerim ve İslami İlimler Üniversitesi, Sudan (Doktora)

Yerine Geçtiği İsim:

Yahya Sinvar

Halil İsmail el-Hayye (Arapça: خليل إسماعيل الحية; d. 5 Kasım 1960, Gazze), Filistinli siyasetçi ve Hamas'ın üst düzey yöneticilerinden biridir. Hamas'ın kuruluş sürecinden itibaren hareketin siyasi ve örgütsel yapısında çeşitli görevlerde bulunmuştur. Filistin Yasama Konseyi üyeliği yapmış, Hamas'ın Gazze yapılanmasında üst düzey yöneticilik görevlerini yürütmüş, İsrail ile gerçekleştirilen dolaylı ateşkes ve esir değişimi müzakerelerinde Hamas heyetine başkanlık etmiştir. Temmuz 2026 tarihinde Hamas Siyasi Büro Başkanlığı görevine seçilmiştir.

İlk Yılları ve Eğitimi

Halil İsmail el-Hayye, 5 Kasım 1960 tarihinde Gazze'de doğmuştur. İlk ve orta öğrenimini Gazze'de tamamlamıştır. Yükseköğrenimini Gazze İslam Üniversitesi Temel Din Bilimleri Bölümünde sürdürmüş ve 1983 yılında lisans eğitimini tamamlamıştır. Akademik çalışmalarına Ürdün Üniversitesinde devam etmiş, 1986 yılında Sünnet ve Hadis Bilimleri alanında yüksek lisans derecesi almıştır. Doktora eğitimini Sudan'daki Kur'an-ı Kerim ve İslami İlimler Üniversitesinde tamamlamış ve 1997 yılında aynı alanda doktora unvanı elde etmiştir.

Akademik Kariyeri

Hayye, akademik kariyerine Gazze İslam Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak başlamıştır. Üniversitenin çeşitli akademik ve idari birimlerinde görev yapmıştır. 2001 yılında Öğrenci İşleri Dekanlığı görevine atanmıştır. Aynı dönemde Gazze İslam Üniversitesi Çalışanları Sendikası başkanlığını yürütmüş ve üniversitenin akademik ile idari yapılanmasına ilişkin çalışmalarda bulunmuştur.

Hamas İçerisindeki Siyasi Kariyeri

Halil Hayye'nin siyasi faaliyetleri 1980'li yılların başında Müslüman Kardeşler hareketi içerisinde başlamıştır. Hamas'ın kurucusu Şeyh Ahmed Yasin ile bu dönemde tanışmış ve üniversite bünyesinde faaliyet gösteren İslami Blok içerisinde yer almıştır. Hamas'ın 1987 yılında kurulmasının ardından hareketin kuruluş sürecinde görev almış ve Birinci İntifada sırasında örgütsel faaliyetlerde bulunmuştur.


Hamas bünyesinde çeşitli siyasi ve idari görevler üstlenmiştir. Arap ve İslam Dünyası İlişkileri Ofisinde ve Merkezi Medya Ofisinde yöneticilik görevlerinde bulunmuştur. Hareketin Gazze'deki siyasi yapılanması içerisinde farklı kademelerde görev yapmış ve karar alma mekanizmalarında yer almıştır.


2006 yılında gerçekleştirilen Filistin Yasama Konseyi seçimlerinde Hamas'ın Değişim ve Reform Listesinden milletvekili seçilmiştir. Yasama Konseyindeki görev süresince Hamas parlamento grubunda görev yapmış ve hareketin siyasi faaliyetlerinin yürütülmesine katkıda bulunmuştur.


Gazze'deki Hamas yapılanmasında uzun yıllar Yahya Sinvar'ın yardımcılığı görevini yürütmüştür. Yahya Sinvar'ın Ekim 2024'te İsrail tarafından düzenlenen saldırıda öldürülmesinin ardından Hamas'ın Gazze sorumluluğunu üstlenmiştir. Aynı dönemde hareketin beş üyeden oluşan geçici liderlik konseyinde görev almıştır.

Ateşkes Müzakereleri ve Diplomatik Faaliyetleri

Halil Hayye, 7 Ekim 2023 sonrasında başlayan Gazze Savaşı sürecinde Hamas'ın uluslararası düzeydeki siyasi temsilcileri arasında yer almıştır. İsrail ile yürütülen dolaylı ateşkes müzakerelerinde Hamas heyetine başkanlık etmiş, Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen görüşmelerde hareketi temsil etmiştir. Aynı süreçte esir değişimi müzakerelerinin koordinasyonunu yürütmüş ve Hamas adına gerçekleştirilen diplomatik temaslarda görev almıştır.


Müzakere süreci boyunca yaptığı açıklamalarda, herhangi bir ateşkes anlaşmasının İsrail'in askeri operasyonlarının sona erdirilmesini, Gazze Şeridi üzerindeki ablukanın kaldırılmasını ve kalıcı ateşkesin tesis edilmesini içermesi gerektiğini ifade etmiştir. Bu kapsamda Hamas'ın siyasi tutumunun uluslararası kamuoyuna aktarılmasına yönelik diplomatik faaliyetlerde bulunmuştur.


Hayye, savaş süreci boyunca Katar, Mısır ve diğer bölgesel aktörlerle gerçekleştirilen diplomatik temaslarda Hamas adına görüşmeler yürütmüştür. Hareketin siyasi müzakere heyetine başkanlık etmiş ve ateşkes ile esir değişimi süreçlerinin yönetilmesinden sorumlu isimlerden biri olmuştur.

Hamas Siyasi Büro Başkanlığı

Halil Hayye, 20 Temmuz 2026 tarihinde Hamas Siyasi Büro Başkanlığı görevine seçilmiştir. Böylece Temmuz 2024'te öldürülen İsmail Heniyye ile Ekim 2024'te öldürülen Yahya Sinvar'ın ardından hareketin en üst düzey siyasi liderliği görevini üstlenmiştir.


Hayye'nin seçilmesiyle birlikte, Yahya Sinvar'ın ölümünün ardından hareketi yöneten beş üyeli geçici liderlik konseyi görevini tamamlamıştır. Hamas tarafından yapılan açıklamada, hareketin yeni yönetim yapısının oluşturulması amacıyla Siyasi Büro'nun yeniden yapılandırılacağı ve çeşitli komitelerin oluşturulacağı bildirilmiştir.


Hayye'nin Hamas Siyasi Büro Başkanlığına seçilmesi, hareketin Gazze merkezli siyasi kadrolarının karar alma mekanizmasındaki ağırlığını sürdürdüğü yönünde değerlendirilmiştir. Ateşkes müzakerelerinde üstlendiği görevler nedeniyle Hamas'ın uluslararası diplomatik temaslarının yürütülmesinde başlıca sorumluluğu üstlenen isimlerden biri olmuştur.

İsrail Tarafından Gözaltına Alınması ve Suikast Girişimleri

Halil Hayye, siyasi faaliyetleri nedeniyle İsrail güvenlik güçleri tarafından çeşitli dönemlerde gözaltına alınmıştır. Bu gözaltılar arasında en uzun süreli olanı 1991 yılında gerçekleşmiş, yaklaşık üç yıl İsrail hapishanelerinde tutuklu kalmıştır. Filistin kaynaklarında, ilk gözaltı sürecinde işkenceye maruz kaldığı belirtilmiştir.


Hayye, ilerleyen yıllarda İsrail tarafından düzenlenen çeşitli suikast girişimlerinin hedefi olmuştur. 2007 yılında Gazze'deki aile evine düzenlenen saldırıda yedi yakını hayatını kaybetmiştir. 2008 yılında Kassam Tugayları mensubu olan oğlu Hamza, İsrail tarafından gerçekleştirilen hava saldırısında öldürülmüştür.


2014 yılında Gazze'de yaşanan çatışmalar sırasında büyük oğlu Usame, gelini ve üç torunu İsrail bombardımanında hayatını kaybetmiştir. Eylül 2025'te Katar'ın başkenti Doha'da Hamas müzakere heyetini hedef alan saldırıda oğlu Hümam öldürülmüştür. Mayıs 2026'da ise diğer oğlu Azzam, Gazze kentinin doğusundaki ed-Derec Mahallesi'ne düzenlenen İsrail saldırısında aldığı yaralar nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Bu gelişmeler nedeniyle Hayye, Filistin kamuoyunda zaman zaman "dört şehit babası" olarak anılmıştır.

Bölgesel Diplomatik Faaliyetleri

Halil Hayye, Hamas'ın dış ilişkilerinin yürütülmesinde görev yapan üst düzey yöneticiler arasında yer almıştır. 2022 yılında Hamas ile Suriye yönetimi arasındaki ilişkilerin yeniden tesis edilmesi amacıyla Şam'a giden Hamas heyetine başkanlık etmiştir. Kasım 2023'te Lübnan'da Hizbullah yönetimiyle gerçekleştirilen temaslarda Hamas heyetini temsil etmiştir.


Katar'da sürdürdüğü siyasi faaliyetleri kapsamında Hamas'ın bölgesel diplomatik ilişkilerinin yürütülmesinde görev almıştır. Ateşkes müzakereleri, esir değişimi görüşmeleri ve bölgesel diplomatik temaslarda hareket adına temsil yetkisi bulunan yöneticiler arasında yer almıştır.

Siyasi Yaklaşımı

Halil Hayye, Hamas'ın siyasi ve örgütsel yapısı içerisinde uzun yıllar görev yapmış yöneticilerden biri olarak kabul edilmektedir. Hareketin siyasi karar alma mekanizmalarında görev almış, dış ilişkilerinin yürütülmesine katkıda bulunmuş ve İsrail ile gerçekleştirilen dolaylı müzakerelerde Hamas heyetini temsil etmiştir.


Hayye'nin siyasi faaliyetleri; Hamas'ın Gazze'deki yönetim yapısı, bölgesel diplomatik ilişkileri ve ateşkes müzakereleri çerçevesinde şekillenmiştir. Bu kapsamda hareketin siyasi temsilcileri arasında yer almış ve Hamas'ın uluslararası diplomatik girişimlerinde görev yapmıştır.

Kaynakça

Al Jazeera. “What Does Khalil al-Hayya’s Election Win Mean for Gaza?” Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2026. https://www.aljazeera.com/news/2026/7/20/what-does-khalil-al-hayyas-election-win-mean-for-gaza

Al-Monitor. “Hamas Names Khalil al-Hayya New Overall Leader.” Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2026. https://www.al-monitor.com/originals/2026/07/hamas-names-khalil-al-hayya-new-overall-leader

Al-Monitor. “Who Is Hamas’ New Leader Khalil al-Hayya?” Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2026. https://www.al-monitor.com/originals/2026/07/who-hamas-new-leader-khalil-al-hayya

Anadolu Ajansı. “Profile: Khalil al-Hayya Takes Reins of Hamas Amid Israeli War on Gaza.” Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2026. https://www.aa.com.tr/en/features/profile-khalil-al-hayya-takes-reins-of-hamas-amid-israeli-war-on-gaza/4004117

BBC News. “Who Is Khalil al-Hayya, Hamas's New Leader?” Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2026. https://www.bbc.com/news/articles/cx25nzkyj50o

DW Türkçe. “Hamas Yeni Liderini Seçti: Halil Hayye Kimdir?” Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2026. https://www.dw.com/tr/hamas-yeni-liderini-seçti-halil-hayye-kimdir/a-78039637

France 24. “Who Is Khalil al-Hayya, Hamas’s New Leader?” Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2026. https://www.france24.com/en/middle-east/20260720-who-is-khalil-al-hayya-hamas-s-new-leader

Middle East Monitor. “Hamas Names Khalil al-Hayya as Head of Its Political Bureau.” Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2026. https://www.middleeastmonitor.com/20260720-hamas-names-khalil-al-hayya-as-head-of-its-political-bureau/

Qods News Agency. “Khalil al-Hayya the Newly Elected Leader of Hamas.” Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2026. https://qodsna.com/en/419508

Reuters. “Hamas Names Khalil al-Hayya New Leader, Statement Says.” Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2026. https://www.reuters.com/world/middle-east/hamas-names-khalil-al-hayya-new-leader-statement-says-2026-07-20/

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

Avatar
YazarZeynep Gül21 Temmuz 2026 09:07

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Halil el-Hayye" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

İçindekiler

  • İlk Yılları ve Eğitimi

  • Akademik Kariyeri

  • Hamas İçerisindeki Siyasi Kariyeri

  • Ateşkes Müzakereleri ve Diplomatik Faaliyetleri

  • Hamas Siyasi Büro Başkanlığı

  • İsrail Tarafından Gözaltına Alınması ve Suikast Girişimleri

  • Bölgesel Diplomatik Faaliyetleri

  • Siyasi Yaklaşımı

KÜRE'ye Sor