İçgüdü

Köken

Eski Türkçe iç “dış karşıtı, dahil” anlamındaki sözcükten türetilmiştir. “Güdü” kısmı ise Türkiye Türkçesi güt- fiilinden, yani “izlemek, yönelmek, peşinden gitmek” anlamına gelen kökten Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir. Bu birleşimle oluşan içgüdü, “içten gelen yönelim, doğuştan gelen davranış itkisi” anlamında kullanılmaya başlanmıştır.

Kullanım Alanları

• Psikoloji: İnsan ve hayvan davranışlarında, bilinçli düşünceye dayanmayan otomatik tepkileri açıklamak için “içgüdü” terimi kullanılır.
• Edebiyat: Karakterlerin sezgisel tepkilerini anlatmak için “kahramanın içgüdüsüyle hareket etmesi” gibi anlatımlara başvurulur.
• Biyoloji: Canlıların türsel olarak kodlanmış bazı davranış kalıpları “içgüdüsel davranış” şeklinde tanımlanır.
• Gündelik dil: “İçgüdüsel olarak uzak durdum” gibi ifadelerde, rasyonel açıklaması olmayan sezgisel tutumları tanımlamak amacıyla kullanılır.