İçsel Motivasyonun Görevler Arası Performansa Etkisi

Motivasyon, belirli bir amaç doğrultusunda davranışın yönlendirilmesi olarak tanımlanabilir. İşgörenlerin görevlerindeki performanslarını doğrudan etkileyen bir araç olması nedeniyle motivasyon, örgütlerin başarıya ulaşmasında aktif bir rol alır. Halihazırda yapılan çalışmaların çok büyük bir kısmı içsel ve dışsal motivasyonun performansa olan etkisinden bahseder, fakat görevler arası performansa olan etkisini açıklayan çok az çalışma bulunmaktadır.

Motivasyon Tanımı

İngilizce "motive" kelimesi, Latince'de hareket etmek, kımıldamak anlamında kullanılan "movere" kelimesinden gelmektedir. Motivasyon, genel olarak insan organizmasını davranışa iten, bu davranışların şiddetini belirleyip yön veren, bu davranışların devamını sağlayan iç ve dış sebepleri belirleyen bir işleyiş mekanizmasıdır.

Motivasyon Türleri

İçsel Motivasyon

Kişinin kendi arzu ve isteklerini yerine getirmek amacıyla hareket etmesidir. İş yaşamında ise işgören için yapılan işin bir amacının olması, başarı hissi, tanınma ve değer görme düşüncesi gibi içsel motivasyon kaynaklarının varlığından bahsedilebilir.

Dışsal Motivasyon

Dış kaynakların etkisiyle motive olmak olarak tanımlanabilir. İş yaşamında maaş artışı, takdir alma, terfi, ek sosyal olanaklar gibi dışsal motivasyon kaynaklarının varlığından bahsedilebilir.

İçsel Motivasyon ve Performans İlişkisi

Örgütsel bilim insanları, onlarca yıldır içsel motivasyonu işyerindeki performansın temel itici gücü olarak kabul ettiler. Birçok alan çalışması, içsel motivasyonu daha iyi iş performansıyla ilişkilendirmiştir. Shin ve Grant'in çalışmasının bulguları, içsel motivasyon konusuna yeni bir bakış açısı getirmiştir. Çalışanların bir görevdeki sahip olduğu içsel motivasyon, diğer görevlerdeki performanslarını doğrudan arttırabilir ya da azaltabilir. Araştırmalar, keyif ne kadar yoğun olursa, ilgi alanındaki düşünce-eylem repertuarlarının o kadar genişlediğini ve dikkat kapsamını diğer alanlardan uzaklaştırdığını bulgulamıştır. Bir görevdeki yüksek içsel motivasyon, çalışanların en çok ilgi duyduğu görevlerde aşırı odaklanmaya neden olurken, daha az ilgi çekici olan görevlerde dikkat ve çaba düzeyinin azalmasına yol açmaktadır. Ayrıca, yüksek içsel motivasyon, çalışanların görevler arası performans dalgalanmalarını arttırarak bazı görevlerde yüksek, diğerlerinde ise düşük performans göstermelerine yol açmaktadır. Bununla birlikte, orta düzeyde motivasyon, sıkıcı görevlerde dahi daha yüksek performans sergilenmesini sağlamış ve motivasyon seviyelerinin dengelenmesinin önemini vurgulamıştır. Sonuç olarak, içsel motivasyon yalnızca olumlu etkileriyle değil, potansiyel dezavantajlarıyla da dikkate alınması gereken bir konudur.