Köken

İmsak kelimesi, Arapça imsāk (إمساك) sözcüğünden Türkçeye geçmiştir ve Arapçadaki msk köküyle ilişkilidir. Bu kökün temel fiili masaka (مسك) “tuttu” anlamındadır; imsāk ise bu fiilden ifˁāl kalıbıyla türetilen IV. bab masdar biçimidir. Türkçede kelime; “tutma, kendini tutma/tutumluluk” anlamlarını korurken, özellikle dinî bağlamda “oruç tutma” ve bunun başlangıç vaktini ifade eden kullanımlarıyla yerleşmiştir.

Kullanım Alanları

• Dini zaman ve takvim dili: Ramazan’da sahurun bittiği, oruca başlanılan vakti belirtmek için kullanılır (“imsak vakti”).
• Oruç ve ibadete dair metinler: Oruçla ilgili açıklamalarda “oruç tutma” eylemini ve bununla bağlantılı hükümleri ifade eder (“imsakla birlikte yeme içme kesilir”).
• Nefis terbiyesi ve kendini tutma anlamı: Daha genel bağlamda “el çekme, kendini alıkoyma” fikrini anlatan eski/klasik kullanımlarda yer alır.
• Tasarruf ve tutumluluk söylemi: Özdenetim ve tutumluluk vurgusu yapılan metinlerde mecazî bir zemin oluşturabilir (“imsak ve itidal”).