Ioanna Kuçuradi (4 Ekim 1936, İstanbul – 2 Ekim 2026, İstanbul), değer kuramı, etik ve insan hakları felsefesi alanlarında çalışmış felsefeci ve akademisyendir. Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümünün kurucusudur ve 1969–2003 yılları arasında bölüm başkanlığını yürütmüştür. Türkiye Felsefe Kurumu, Uluslararası Felsefe Dernekleri Federasyonu (Fédération Internationale des Sociétés de Philosophie, FISP) ve Uluslararası Felsefe Enstitüsü (Institut International de Philosophie, IIP) başkanlıklarında bulunmuş, UNESCO Felsefe ve İnsan Hakları Kürsüsünün yöneticiliğini üstlenmiştir.

Kuçuradi, İstanbul'un Beyoğlu semtinde Rum bir ailede dünyaya gelmiştir; babası eczacıdır. Ortaöğrenimini 1954'te Zapyon Kız Lisesinde tamamlamış, 1959'da İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünden mezun olmuştur. Doktora derecesini 1965'te "Schopenhauer ve Nietzsche'de İnsan Problemi" başlıklı teziyle almıştır.^【1】

Mezun olduğu 1959 yılında İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünde Takiyettin Mengüşoğlu'nun asistanı olarak çalışmaya başlamıştır. Doktorasını tamamladıktan sonra 1965–1968 yılları arasında Erzurum'daki Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde görev yapmıştır.

1968'de Hacettepe Üniversitesine atanan Kuçuradi, 1969'da üniversitenin Felsefe Bölümünü kurmuştur. 1970'te doçent, 1978'de profesör ünvanını almış; 2003'te emekli olana kadar bölüm başkanlığını sürdürmüştür. 1997'de kurulan İnsan Hakları ve Felsefesi Uygulama ve Araştırma Merkezinin kurucu müdürü olmuş, merkez bünyesindeki insan hakları yüksek lisans ve doktora programlarını yönetmiştir. 1998'de UNESCO Felsefe ve İnsan Hakları Kürsüsünü yönetmiştir.

2006'da Maltepe Üniversitesine felsefe profesörü olarak atanmış ve üniversitenin İnsan Hakları Uygulama ve Araştırma Merkezinin müdürlüğünü üstlenmiştir. UNESCO Felsefe ve İnsan Hakları Kürsüsü, UNESCO ile Maltepe Üniversitesi arasında 13 Mayıs 2009'da imzalanan anlaşmayla Kuçuradi'nin başkanlığında bu üniversitede kurulmuştur. Maltepe Üniversitesinde İnsan Hakları Bölümünün başkanlığını da yürütmüştür.

Kuçuradi, Türkiye Felsefe Kurumunun kurucu üyeleri arasındadır. Kurumda 1974–1980 yılları arasında genel sekreterlik, 1980'den itibaren başkanlık görevini yürütmüştür. Kurumun FISP ile iş birliği içinde 2003'te, İstanbul'da gerçekleştirdiği 21. Dünya Felsefe Kongresi'nin bildiri kitapları Kuçuradi, Stephen Voss ve Cemal Güzel'in editörlüğünde yayımlanmıştır.

1983'te FISP Yönetim Komitesine seçilmiştir. Federasyonda 1988–1998 yıllarında genel sekreter, 1998–2003 yıllarında başkan olarak görev yapmış; 2008'den itibaren onursal başkan ünvanını taşımıştır. Paris merkezli Uluslararası Felsefe Enstitüsüne 2014–2017 yıllarında başkanlık etmiş, bu görevin ardından enstitünün onursal başkanı olmuştur. 2010'dan itibaren Afro-Asya Felsefe Derneğinin (Afro-Asian Philosophy Association) başkanlığını yürütmüştür.

1994–1996 yıllarında Başbakanlık İnsan Hakları Yüksek Danışma Kurulunun, 1997–2005 yıllarında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Türkiye Ulusal Komitesinin başkanlığını yapmıştır. 2002–2005 yıllarında Türkiye İnsan Hakları Ulusal Danışma Kurulunda üye, 2004–2007 yıllarında Viyana'daki Avrupa Irkçılık ve Yabancı Düşmanlığı İzleme Merkezi'nde gözlemci olarak bulunmuştur. 2010'dan itibaren Uluslararası İdam Cezasına Karşı Komisyonun üyesi olmuştur.

Kuçuradi, değeri insanın bir tür olarak sahip olduğu varoluşsal imkânlarla ilişkili bir kavram olarak temellendirir.^【2】"Değer" ile "değerler" arasında ayrım yapar: Değer bir şeyi ayırt eden niteliktir, değerler ise insanın ortaya koyduğu imkânlardır.^【3】

Değerlendirmeyi değer atfetme, değerleme ve doğru değerlendirme olmak üzere üç türe ayırır. Edebî bir eser örneğinde doğru değerlendirme üç aşamadan oluşur: eserin anlaşılması, eserin kendi alanı içindeki yerinin ve ayırt edici niteliğinin belirlenmesi, son olarak da eserin dünyamız ve etik değerler bakımından taşıdığı anlamın gösterilmesi.^【4】

Kuçuradi'ye göre etik, öğrenilebilir ve geliştirilebilir bir alandır ve bilgisel bir yöne sahiptir. Etik, değerleri ırklardan, milletlerden, mezheplerden, kültürlerden, dillerden ve dinlerden bağımsız kabul eder.^【5】Temel insan hakları düşüncesinin kaynağını, insanın bir tür olarak sahip olduğu belirli yapısal imkânların değerine ilişkin bilgide görür. İnsan haklarını hukuk kuralları olarak değil, etik ilkeler olarak tanımlamıştır.^【6】

İnsan haklarını akıl temelinde savunan bu anlayış, kültürel göreceliğin varlığı dikkate alındığında farklı toplumlarda ve siyasi yapılarda felsefi bir tartışma alanı oluşturabilir.^【7】

Kuçuradi'nin başlıca telif eserleri ve ilk baskı yerleri ile yılları şunlardır: Perdenin Arkası (şiirler, İstanbul, 1962), Max Scheler ve Nietzsche'de Trajik (İstanbul, 1965), Nietzsche ve İnsan (İstanbul, 1966), Schopenhauer ve İnsan (İstanbul, 1967), İnsan ve Değerleri (İstanbul, 1971), Etik (Ankara, 1977), Sanata Felsefeyle Bakmak (Ankara, 1980), Çağın Olayları Arasında (Ankara, 1981) ve Uludağ Konuşmaları (Ankara, 1988). Perdenin Arkası, Max Scheler ve Nietzsche'de Trajik ve Schopenhauer ve İnsan dışındaki eserler sonraki yıllarda yeniden basılmıştır.

İnsan Hakları: Kavramları ve Sorunları (Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 2011), Kuçuradi'nin 1980'den itibaren insan haklarıyla ilgili kaleme aldığı makalelerin ve verdiği konferansların derlemesidir.

Immanuel Kant'ın üç eserini Türkçeye çevirmiştir: Ülker Gökberk ve Füsun Akatlı ile birlikte Pratik Aklın Eleştirisi (1980), Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi (1981) ve Yusuf Örnek ile birlikte Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena (1983). Çeviriler ilk olarak Hacettepe Üniversitesi Yayınları, sonraki baskılarda Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları tarafından yayımlanmıştır.

1994–1995 ve 1995–1996 akademik yıllarında Hacettepe Üniversitesi Bilimde Başarı Ödülü'nü, 1996'da Goethe Madalyası'nı ve Türkiye Bilimler Akademisi Ödülü'nü almıştır. 1998'de Dünya Vatandaşlık Birliği Mevlâna Yüce Vakfı Ödülü ve Mimoza dergisinin 75 Cumhuriyet Kadını Ödülü, 2000'de Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Özgürlüğü Ödülü kendisine verilmiştir.

2001'de Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı Büyük Hizmet Haçı (Grosses Verdienstkreuz), 2002'de UNESCO İnsan Hakları Eğitimi Ödülü onur mansiyonu, 2003'te UNESCO Aristoteles Madalyası almıştır. 2005'te Laik Hümanizm Konseyi (Council for Secular Humanism) tarafından kendisine Gezegensel Hümanist Filozof Ödülü (Planetary Humanist Philosopher's Award) verilmiştir.

Girit Üniversitesi 1996'da, Lima'daki Ricardo Palma Üniversitesi 2000'de Kuçuradi'ye fahri doktora ünvanı vermiştir.

25 Mayıs 2023'te Atina Ulusal ve Kapodistrias Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından kendisine onursal doktora ünvanı verilmiştir. Aynı yıl Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği'nin (ÇYDD) 17. Cumhuriyet Ödülü'ne layık görülmüştür. Sağlık durumu nedeniyle Maltepe Prof. Dr. Türkan Saylan Kültür Merkezi'nde düzenlenen törene katılamamış, konuşmasını uzaktan bağlanarak yapmıştır. Ödülü onun adına Maltepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Oktay Yalın teslim almıştır. Türkiye'de felsefe eğitimi ve araştırmalarının gelişimine katkıları gerekçesiyle kendisine 28. Aydın Doğan Ödülü verilmiş, ödül 2 Aralık 2024'te İstanbul'da düzenlenen törenle sunulmuştur.

Kuçuradi, tedavi gördüğü Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 2 Ekim 2026'da hayatını kaybetmiştir. 4 Ekim 2026'da Maltepe Üniversitesi Mimar Vedat Çakırca Konferans Salonu'nda tören düzenlenmiş; cenazesi Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı'na defnedilmiştir. Mezarlıktaki Metamorfosis Kilisesi'nde yapılan dinî törene Fener Rum Patriği Bartholomeos başkanlık etmiştir.