Irak Başbakanı Ali Ez-Zeydi'nin Washington Ziyareti (2026)

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin Washington Ziyareti, Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi'nin, Mayıs 2026'da parlamento tarafından hükümetinin onaylanmasının ardından gerçekleştirdiği ilk yurt dışı ziyareti olarak 13-18 Temmuz 2026 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleştirdiği resmi ziyarettir. Ziyaret kapsamında Başbakan ez-Zeydi, 14 Temmuz 2026 tarihinde Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump ile Oval Ofis'te bir araya gelmiş, ardından ABD Savunma Bakanlığı'nı (Pentagon) ziyaret ederek Savaş Bakanı Pete Hegseth ile görüşmüştür. Ziyaret süresince iki ülke arasında enerji, ticaret, yatırım ve teknoloji alanlarında çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalanmış; görüşmelerde Irak'taki devlet dışı silahlı grupların silahsızlandırılması, İran'ın Irak'taki etkisi ve ABD askerî varlığının Irak'tan çekilmesi konuları da ele alınmıştır.

^{ABD Başkanı Donald Trump, Washington'u ziyaret eden Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile Beyaz Saray'da bir arada, 14 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Ali ez-Zeydi, geçmişte siyasi tecrübesi bulunmayan bir işadamı olup, Irak parlamentosunun 2025 yılı sonundaki genel seçimlerinin ardından aylar süren siyasi istikrarsızlığın sonunda başbakanlığa getirilmiştir. ABD Başkanı Donald Trump, eski Başbakan Nuri el-Maliki'nin İran'a yakınlığı gerekçesiyle adaylığına açıkça karşı çıkmış ve el-Maliki'nin başbakan olması halinde ABD'nin Irak'a desteğini keseceğini belirtmiştir; el-Maliki adaylıktan Nisan 2026'da çekilmiştir.

Ziyaretin hazırlık sürecinde, 15 Haziran 2026 tarihinde Başbakan ez-Zeydi ile ABD Başkanlık Özel Temsilcisi Tom Barrack arasında bir görüşme gerçekleştirilmiş; bu görüşmenin ardından ABD Bağdat Büyükelçiliği tarafından bir ortak bildiri yayımlanmıştır. Bildiride, Özel Temsilci Barrack'ın Başkan Trump'ın ez-Zeydi'yi Temmuz ayı ortasında Beyaz Saray'da ağırlamayı beklediğini ilettiği belirtilmiştir. Aynı görüşmede taraflar, Irak'taki devlet otoritesi dışında faaliyet gösteren silahlı grup ve oluşumların tamamen silahsızlandırılması ve dağıtılması hedefine yönelik ortak vizyonu ele almış; bu çabaların tamamlanmasındaki aciliyetin altı çizilmiştir.^【1】

Aynı ortak bildiride, iki ülke arasında ticaret ve yatırım ilişkilerinin derinleştirilmesine yönelik taahhütler de yer almış; Starlink'in Irak'ta işletme lisansının nihai hale getirilmesi, Chevron ile West Qurna-2 ve Nasiriye petrol sahalarının geliştirilmesine yönelik müzakerelerin başlatılması, HKN, Western Zagros ve Hunt şirketlerinin tam güvenlik garantileriyle faaliyetlerine yeniden başlaması ve TI Capital ile Kürkük-Baniyas Petrol Boru Hattı'nın rehabilitasyonuna dair bir mutabakat zaptının ilerletilmesi hususları memnuniyetle karşılanmıştır. Ayrıca Excelerate Energy'in Hor ez-Zübeyr'de entegre bir LNG ithalat terminali geliştirme projesi aracılığıyla Irak'ın elektrik ihtiyaçlarının desteklenmesi konusunda iş birliğinin artırılması yönündeki ortak taahhüt yinelenmiştir.^【2】

^{ABD Başkanı Donald Trump, Washington'u ziyaret eden Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile Beyaz Saray'da bir arada, 14 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Irak Başbakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, ziyaretin amacı ekonomik ve kalkınma ortaklıklarının güçlendirilmesi, yatırımların çekilmesi ve ABD şirketlerinin altyapı projelerindeki rolünün genişletilmesi olarak tanımlanmıştır. Washington'a giden Irak heyetinin 70 kişiyi aşkın bir katılımla bakanlar, Merkez Bankası başkanı, ulusal güvenlik danışmanı, milletvekilleri ve iş insanlarından oluştuğu bildirilmiştir. Ayrıca Irak'ın Uluslararası Para Fonu (IMF) ile de temaslarda bulunarak 8 milyar dolara kadar bir kredi arayışında olduğu belirtilmiştir.^【3】

14 Temmuz 2026 tarihinde ABD Başkanı Donald Trump, Başbakan Ali ez-Zeydi'yi Beyaz Saray'da Oval Ofis'te kabul etmiştir. Görüşmenin ardından iki lider arasında bir basın toplantısı düzenlenmiştir. Trump, görüşmeyi "iyi bir görüşme" olarak nitelendirmiş ve iki lider arasında "olağanüstü bir kimya" olduğunu belirterek ez-Zeydi'yi hazırlıksız bir öğle yemeğine davet etmiştir.^【4】

Trump görüşmenin ardından düzenlediği basın toplantısında, ABD'nin Irak'ı 2003 yılında işgal etmesine ilişkin "Hep şunu söylüyordum, Irak'a girmeyin. Irak'a saldırmayın. Açıkçası, yanlış ülkeye saldırdılar ve büyük hasara yol açtılar." demiştir. ABD askerlerinin Irak'tan çekilmesine ilişkin bir soru üzerine Trump, artık bölgede orduya ihtiyaç duyulmadığını, petrol şirketlerinin Irak'la ortaklıklar kurduğunu ve gerekmesi halinde Irak'ı korumak için bölgede bulunacaklarını ancak bunun gerekli olacağını düşünmediklerini belirtmiştir.^【5】

Aynı görüşmede Trump, İran'ın bölgede "zorbalık" yaptığını ifade etmiş, İran'ın askeri kapasitesinin "yerle bir edildiğini" ve artık bölgede eskisi gibi bir korku ortamının bulunmadığını öne sürmüştür. Ayrıca iki gün önce İran ile bir anlaşmaya varıldığını, ancak İran'ın anlaşmadan vazgeçerek ilk ateşi açtığını iddia etmiştir.

^{ABD Başkanı Donald Trump, Washington'u ziyaret eden Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile Beyaz Saray'da bir arada, 14 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Başbakan ez-Zeydi ise görüşmede, Irak'ın DEAŞ terör örgütüyle mücadelesinin ülkeye 400 milyar dolardan fazla bir maliyete mal olduğunu vurgulamış, bazı Irak şehirlerinin bugün hala büyük ölçüde harap durumda bulunduğunu ve halkın kamplarda yaşadığını belirterek Irak'ın Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) bünyesinde "adil bir pay" talep ettiğini ifade etmiştir.^【6】

Trump, ez-Zeydi'yi "muhteşem bir şampiyon, yeni bir şampiyon" olarak nitelendirmiş; Irak'ın petrol kaynakları nedeniyle büyük bir potansiyele sahip olduğunu, iki ülke için çok sayıda anlaşma yapılacağını ve çok sayıda istihdam yaratılacağını belirtmiştir. Başbakan ez-Zeydi de ziyaretin "başka hiçbir ziyarete benzemediğini" ve bunun bir "ekonomik ortaklığın" başlangıcı olduğunu, ABD-Irak ilişkilerinin askeri eksenden ekonomik eksene kaydığını ifade etmiştir.

Başbakan ez-Zeydi 14 Temmuz günü Pentagon'u ziyaret etmiş ve ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth tarafından karşılanmıştır. Görüşmede DEAŞ'a Karşı Küresel Koalisyon, Kararlı Azim Operasyonu'nun (Operation Inherent Resolve) sona ermesi ve ABD-Irak ilişkisinin geleceği ele alınmıştır.^【7】

Hegseth, 2005-2006 yılları arasında ABD Ordusu'nun 101. Hava İndirme Tümeni'ne bağlı 187. Piyade Alayı 3. Taburu bünyesinde Irak'ta görev yapmış bir Irak Savaşı (Operation Iraqi Freedom) gazisidir. Görüşmede Hegseth, ABD askeri varlığının 30 Eylül'e kadar Irak'tan tamamen çekilmesinin planlandığını yinelemiş; bunun daha önce aynı gün Beyaz Saray'daki görüşmede Trump ve ez-Zeydi tarafından da teyit edildiğini belirtmiştir. Hegseth ayrıca İran ve bölgedeki vekillerinin Irak için tehdit oluşturmaya devam ettiğini ancak ABD'nin Irak'ın yanında duracağını ifade etmiştir.

Başbakan ez-Zeydi burada yaptığı konuşmasında, ABD ordusuna DEAŞ'a karşı mücadeledeki desteği için teşekkür etmiş ve ABD askeri misyonunun sona ermesinin ardından bölgede Amerikan ticaretinin artmasını beklediğini belirtmiştir. ABD Ticaret Temsilciliği verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla ABD ile Irak arasındaki mal ve hizmet ticaretinin toplam değeri yaklaşık 12 milyar dolar olarak kaydedilmiştir.^【8】

Başbakan ez-Zeydi, Washington ziyareti sırasında hükümetinin, ülkedeki tüm silahlı grupların silahlarını 30 Eylül 2026 tarihine kadar devlete teslim etmesine ilişkin taahhüdünü yinelemiştir. Ez-Zeydi, "Hükümetin programı, silah bulundurmayı devletle sınırlamaktır. Silahlarını teslim edenlerle iş birliği yapacağız" ifadesini kullanmış; 30 Eylül'den sonra devlet dışında hiçbir kuruluşun silah taşımasına izin verilmeyeceğini belirtmiştir.^【9】

Washington yönetimi, savunma ve ekonomik iş birliğinin artırılmasını milis güçlerin silahsızlandırılmasındaki ilerlemeye bağlı kılmış ve Irak hükümetinde İran bağlantılı grupların rol almasına karşı çıktığını belirtmiştir.

Ez-Zeydi'nin ziyaretinin ardından, İran destekli Nuceba Hareketi Genel Sekreteri Akrem el-Kaabi, Trump'ın açıklamalarını kınamış ve Irak üzerinde Amerikan hakimiyeti kurulmasına yönelik çabalar olarak nitelendirdiği girişimleri reddetmiştir. El-Kaabi ayrıca Irak hükümetini, elektrik sektöründeki Amerikan şirketlerinin faaliyetlerine son vererek yerlerine başka firmaları getirmeye çağırmıştır.^【10】

^{ABD Başkanı Donald Trump, Washington'u ziyaret eden Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile Beyaz Saray'da bir arada, 14 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Reuters'ın haberine göre, Başbakan ez-Zeydi'nin Washington ziyaretinin temel amaçlarından biri, İran ile yaşanan savaşın Irak'ın petrol üretimi ve devlet maliyesine verdiği zararın ardından ülkenin petrol, doğal gaz ve elektrik sektörlerine büyük ölçekli ABD yatırımı çekmek olmuştur. Bu kapsamda Chevron ile büyük yukarı akış (upstream) projeleri üzerine müzakereler, ABD destekli enerji ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) projelerine destek, Irak'ın yarı özerk Kürdistan Bölgesi'nde faaliyet gösteren Amerikan operatörler için güvenlik garantileri ve Irak'ı Akdeniz pazarlarına bağlayacak stratejik ihracat boru hatlarına ilişkin planların yeniden canlandırılması yer almıştır.^【11】

Ez-Zeydi hükümetinin kabinesi tarafından onaylanan girişimler arasında, ABD merkezli HKN Energy ile kuzey Irak'taki Hemrin petrol sahasının geliştirilmesine yönelik bir anlaşma ile Irak Elektrik Bakanlığı'nın General Electric ile Irak'ın elektrik üretim ve iletim altyapısının genişletilmesine yönelik kapsamlı bir iş birliği anlaşmasını nihai hâle getirmesine ilişkin yetkilendirme yer almıştır. Ez-Zeydi, hükümetin önümüzdeki üç yıl içinde petrol üretimini "önemli ölçüde" artırmayı planladığını, mevcut günlük yaklaşık 4,5 milyon varil olan üretimin 7 milyon varile çıkarılmasının hedeflendiğini belirtmiştir.

Iraklı yetkililere göre, Irak, Chevron ve TI Capital ile Katar merkezli UCC şirketi arasında güney Irak'taki Basra'yı batı Irak'taki Haditha'ya, oradan da Türkiye'deki Ceyhan Limanı ile Suriye kıyısındaki Baniyas Limanı'na bağlayacak bir petrol boru hattı inşasına ilişkin bir anlaşmanın imzalanmasının beklendiği bildirilmiştir. Söz konusu boru hattının günde yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip olması öngörülmüştür.^【12】

Irak'ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ının, günlük 3,4 milyon varillik toplam ihracat hacmi içinde Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiği; ABD-İsrail-İran savaşı sürecinde bu boğazdaki aksamaların Irak ekonomisini ciddi biçimde etkilediği kaydedilmiştir.

^{ABD Başkanı Donald Trump, Washington'u ziyaret eden Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile Beyaz Saray'da bir arada, 14 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Irak resmi haber ajansı INA'nın 18 Temmuz 2026 tarihli duyurusuna göre, Başbakan Ali Falih ez-Zeydi'nin Washington ziyareti kapsamında Irak ile ABD arasında toplam değeri 60 milyar dolar olan 50 anlaşma ve mutabakat zaptının imzalanacağı bildirilmiştir. Irak Başbakanlık Basın Ofisi'nden yapılan yazılı açıklamaya göre, Başbakan ez-Zeydi, Amerikan Ticaret Odası tarafından onuruna düzenlenen geniş katılımlı iş konferansına katılmıştır. Konferansa çok sayıda iş insanı ve tüccarın yanı sıra ABD'li şirketlerin, bankaların, finans kuruluşlarının, yatırım şirketlerinin ve çeşitli sanayi ile teknoloji sektörlerinin temsilcileri iştirak etmiştir.^【13】

Konferansta konuşan Başbakan ez-Zeydi, Amerikan Ticaret Odası'nın ekonomik kararların alındığı önemli merkezlerden biri olduğunu belirterek, hükümetinin bu kurumla iletişim, diyalog ve iş birliğine önem verdiğini ifade etmiştir. Ez-Zeydi, Irak ekonomisinin yalnızca proje uygulayacak veya malzeme tedarik edecek yüklenicileri değil, kalkınma ve gelişme ortaklarını aradığını vurgulamış; hükümetin ülkenin doğal ve madeni kaynaklarını refahı ve ekonomik büyümeyi destekleyecek istihdam olanaklarına dönüştürmek için çalıştığını aktarmıştır.

Aynı gün Irak Başbakanlık Basın Ofisi, Irak ile ABD'nin kamu ve özel sektör kuruluşları arasında petrol, enerji, teknoloji, finans, tarım, eğitim ve ilaç başta olmak üzere çeşitli alanlarda 48 anlaşma, mutabakat zaptı ve ortaklık deklarasyonu imzalandığını bildirmiştir. Bu kapsamda Irak Petrol ve Elektrik Bakanlıkları ile bağlı şirketlerinin ExxonMobil, KBR, GE Vernova, Shell ve Halliburton gibi ABD'li şirketlerle çeşitli iş birliği ve ortaklık anlaşmaları imzaladığı; ayrıca Starlink ile Irak İletişim ve Medya Komisyonu (CMC) arasında bir iş birliği anlaşması yapıldığı belirtilmiştir.^【14】

Paket kapsamında teknoloji şirketi Keysight Technology ile Irak özel sektörü arasında bir mutabakat zaptı, PepsiCo ile bir iş birliği anlaşması, eğitim alanında ortaklıklar ve ilaç üretimi ile tedarikine yönelik özel sektör anlaşmalarının da yer aldığı bildirilmiştir. Bunun yanı sıra KBR, UOP, Polaris, Enerji Mühendisleri Birliği (AEE) ve elektronik ağ çözümleri alanında faaliyet gösteren PPTA ile mutabakat zabıtları imzalanmış; Frito-Lay ile tarım sektörünün geliştirilmesine yönelik iki ayrı anlaşmaya da imza atılmıştır. Tarım, ticaret ve sanayi alanlarında faaliyet gösteren çeşitli şirketlerle de ortaklık anlaşmaları gerçekleştirilmiştir.