Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin Türkiye Ziyareti (Temmuz, 2026)

Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi'nin (Ali Zeydi), Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın davetine icabetle 28 Temmuz 2026 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti'ne gerçekleştirdiği resmi ziyarettir. Ziyaret kapsamında Zeydi, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde resmi törenle karşılanmış; taraflar arasında ikili ve heyetler arası görüşmeler yapılmış, görüşmelerin ardından iki ülke arasında 5 anlaşma imza altına alınmış ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Kerkük'teki BP Energy Company of Kirkuk Limited'in yüzde 15 hissesini satın almıştır. Görüşmelerin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başbakan Zeydi ortak basın toplantısı düzenlemiştir.

Ziyaret, ilk olarak 21 Temmuz 2026 tarihinde Irak Başbakanlık Basın Ofisi tarafından yapılan açıklamayla kamuoyuna yansımıştır. Söz konusu açıklamada, Zeydi'nin yakında gerçekleştirmesi planlanan Türkiye ziyaretinde ikili işbirliğini çeşitli stratejik alanlarda genişletecek çok sayıda mutabakat zaptının imzalanacağı belirtilmiştir.

Ziyaretin kesin tarihi, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran tarafından 27 Temmuz 2026 tarihinde NSosyal hesabından yapılan paylaşımla duyurulmuştur. Duran, paylaşımında “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın davetine icabetle Irak Başbakanı Ali Zeydi, 28 Temmuz 2026 tarihinde ülkemize resmi bir ziyaret gerçekleştirecektir. Ziyaret kapsamında güvenlik, ticaret, enerji, ulaştırma ve su yönetimi başta olmak üzere iki ülke arasındaki ilişkiler tüm boyutlarıyla gözden geçirilecek; bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunulacaktır.” ifadelerine yer vermiştir.

^{Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile birlikte Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde ikili ve heyetler arası görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenliyor, 28 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Irak Başbakanlığına ait açıklamalarda, ziyaret kapsamında ikili anlaşmaların ve mutabakat zabıtlarının uygulanma mekanizmalarının görüşüleceği, ortak altyapı projelerinin takip edileceği ve geliştirileceği; bu hususların iki komşu ülkenin çıkarlarına hizmet edecek şekilde ele alınacağı ifade edilmiştir.

Irak Başbakanı'nın mali danışmanı Mazhar Muhammed Salih, ziyaretten önce yaptığı açıklamada, Zeydi'nin Türkiye ziyaretinin üç temel dosya üzerinde yoğunlaşacağını belirtmiştir: Kalkınma Yolu, enerji ve su. Salih, bu yönelimin Irak-Türkiye ortaklığının ortak ekonomik ve kalkınma projelerine dönüştürülmesine ilişkin hükümet politikası çerçevesinde şekillendiğini ifade etmiştir. Salih'e göre, uzmanlar, Baniyas Limanı seçeneğinin petrol ihracatı için alternatif olarak gündeme getirilmesinin müzakere kartlarını yeniden çizdiğini ve Irak tarafına daha güçlü bir konum kazandırdığını değerlendirmektedir.

Kalkınma Yolu Projesi: Salih, Kalkınma Yolu Projesi'nin görüşmelerin ön sırasında yer alacağını, projenin Irak ekonomisinin felsefesinde bir dönüşümü temsil ettiğini belirtmiştir. Proje, Irak'ın coğrafi konumunun uluslararası ticaret için ana bir koridora dönüştürülmesini amaçlamakta; bu sayede gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve petrol gelirlerine bağımlılığın azaltılması hedeflenmektedir. Salih, projenin yalnızca ulaştırma altyapısının inşasıyla sınırlı olmadığını, lojistik hizmetlere, depolamaya ve ticaret hareketiyle bağlantılı sanayilere dayalı bir ekonomi oluşturmayı da hedeflediğini; Irak-Türkiye koridorunun başarısının iki ülkenin küresel değer zincirlerindeki konumunu güçlendireceğini ve yatırımlar için cazip bir ortam sağlayacağını ifade etmiştir.

Enerji Dosyası: Salih, enerji dosyasının ziyarette güçlü biçimde yer alacağını; Irak-Türkiye ham petrol boru hattının Ceyhan Limanı'na yönelik işbirliğinin yeniden düzenlenmesinin ele alınacağını, bunun yanı sıra doğal gaz, elektrik bağlantısı ve yenilenebilir enerji alanlarında işbirliğinin genişletilmesinin görüşüleceğini belirtmiştir.

Su Dosyası: Salih, su meselesinin ziyaret gündemindeki üçüncü stratejik dosyayı oluşturduğunu, bu konunun gıda güvenliği ve ekonomik istikrarla bağlantılı olması nedeniyle önem taşıdığını ifade etmiştir. Ona göre Bağdat, su depolama projeleri, sulama tekniklerinin güncellenmesi, suyun yeniden kullanımı, atık suların arıtılması ve tarım arazilerinin ıslahı alanlarında Ankara ile işbirliğinin geliştirilmesini amaçlamaktadır.

Salih, ziyaretin küresel ticaret, enerji ve tedarik zinciri önceliklerini yeniden şekillendiren ekonomik dönüşümler bağlamında gerçekleştiğini; Irak'ın coğrafi konumunu, başta Türkiye olmak üzere komşu ülkelerle stratejik ortaklıklar kurmak için kullanılabilecek bir ekonomik kaynak olarak değerlendirdiğini belirtmiştir.^【1】

Irak Başbakanı'nın mali danışmanı Mazhar Muhammed Salih'in açıklamalarına göre, Irak ile Türkiye arasındaki ekonomik ilişkiler sürekli bir büyüme göstermektedir. İki ülke arasındaki ticaret hacmi yıllık 20 milyar doları aşmakta; Türkiye'nin Irak'a yönelik ihracatı 2024 yılında yaklaşık 13,1 milyar dolara ulaşmıştır. Bu durum Irak'ı, Türk ürünleri için en büyük dış pazarlardan biri hâline getirmektedir. Salih ayrıca, Türk şirketlerinin Irak'ta değeri 35 milyar doları aşan altyapı projeleri gerçekleştirdiğini; bu durumun söz konusu şirketlere Irak hükûmetinin gerçekleştirmeyi planladığı Kalkınma Yolu projeleri, sanayi şehirleri ve ekonomik bölgelerdeki projelere katılım imkânı sağladığını belirtmiştir.^【2】

Ziyaretten önce, 21 Temmuz 2026 tarihinde Bağdat'ta Irak Başbakanı Zeydi, Türkiye Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ve beraberindeki heyeti kabul etmiştir. Görüşmede Zeydi, Irak ile Türkiye arasındaki köklü ilişkilere ve ortak çıkarlara dikkat çekerek iki dost ülke arasındaki ekonomik ve yatırım alanlarındaki işbirliğinin güçlendirilmesinin önemini vurgulamıştır. Zeydi ayrıca, Irak, Türkiye ve bölge açısından stratejik öneme sahip Kalkınma Yolu Projesi'ndeki son gelişmelerin değerlendirildiğini belirtmiş; projenin finansmanı ve uygulanmasına yönelik net bir mekanizma oluşturulması talimatını vermiş ve belirlenen takvim çerçevesinde somut adımların atılmasını istemiştir.

Açıklamaya göre, Bakan Uraloğlu, Türkiye'nin Kalkınma Yolu Projesi'ne büyük önem verdiğini ve projenin hayata geçirilmesini desteklediğini ifade etmiş; iki ülkenin, projenin temel altyapı çalışmalarına bir an önce başlanması gerektiği konusunda ortak görüşe sahip olduğunu kaydetmiştir.

Salih'e göre, Zeydi'nin ziyareti, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Nisan 2024'te Bağdat'a gerçekleştirdiği ziyaretin ardından başlayan sürecin devamı niteliğindedir. Söz konusu ziyaret, stratejik çerçeve mutabakat zaptının yanı sıra ulaştırma, enerji, su, yatırım ve ekonomik işbirliği sektörlerini kapsayan 26 anlaşma ve mutabakat zaptının imzalanmasıyla sonuçlanmıştır.^【3】

Irak Başbakanı Zeydi'yi taşıyan uçak 28 Temmuz 2026 tarihinde Ankara'ya ulaşmıştır. Zeydi, Ankara'da Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından karşılanmıştır. Irak Başbakanlık Medya Ofisi tarafından yapılan paylaşıma göre, Zeydi, Ticaret Bakanı Bolat'ın da yer aldığı heyetle Anıtkabir'i ziyaret etmiş; Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün mozolesine çelenk bırakarak saygı duruşunda bulunmuştur.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zeydi'yi Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin ana giriş kapısında karşılamıştır. Zeydi'nin makam aracını Külliye önündeki caddede süvariler karşılamış ve araca protokol kapısına kadar eşlik etmiştir. Erdoğan ve Zeydi'nin tören alanındaki yerlerini almasının ardından bando iki ülkenin milli marşlarını çalmıştır.

Törende tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerlere yer verilmiş, 21 pare top atışı yapılmıştır. Zeydi, Muhafız Alayı Tören Kıtası'nı “Merhaba asker” diyerek selamlamıştır. İki lider birbirlerine heyetlerini takdim etmiş; merdivenlerde Türk ve Irak bayrakları önünde tokalaşarak basın mensuplarına poz vermiştir.

Törende Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Anıl Bora İnan ve Ankara Valisi Yakup Canbolat yer almıştır.

^{Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile birlikte Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde ikili ve heyetler arası görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenliyor, 28 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

İkili ve heyetler arası görüşmeye geçen Erdoğan ve Zeydi, görüşmelerin ardından anlaşmaların imza törenine ve ortak basın toplantısına katılmıştır.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Zeydi'yi kabulünden önce, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında bir imza töreni düzenlenmiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın refakat ettiği törende imzaları TPAO Genel Müdürü Cem Erdem ile BP Upstream İş Geliştirmeden Sorumlu Başkan Yardımcısı Andrew McAuslan atmıştır.

Bayraktar, tören sonrası yaptığı konuşmada “Bu anlaşmalarımızın BP ile olan kısmının somut çıktılarından bir tanesinin imzasını attık. Bu anlaşmayla Türkiye, BP ile beraber Kerkük'teki sahalara ortak oldu. Bu aslında üzerinde uzun süredir çalıştığımız bir proje ve Türkiye Petrollerini günde 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üretimi yapan bir şirket yapma yolundaki en önemli adımlarımızdan bir tanesi.” demiştir. Bayraktar, anlaşmayla TPAO'nun yüzde 15'lik bir hisseye sahip olacağını belirterek şunları aktarmıştır: "ConocoPhillips, BP ve Türkiye Petrolleri ortaklığında bir konsorsiyum oluşturulmuş olacak ve bu konsorsiyum orada yaklaşık 3 milyar varil olduğunu tahmin ettiğimiz rezervi geliştirmek, üretmek, oradaki üretimi artırmak için birlikte çalışacak.”

Proje, Irak'ın Kerkük'teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarını kapsamaktadır. Sözleşme alanının ilk aşamada 3 milyar varil petrol eşdeğerinin üzerinde hidrokarbon kaynağı içerdiği değerlendirilmekte, alanın önemli ilave arama potansiyeli barındırdığı öngörülmektedir.

Bayraktar ayrıca, Zeydi'nin heyetinde yer alan Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve Irak Elektrik Bakanı Ali Saadi Vehib ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde görüşmüştür. Bayraktar, bu görüşmeye ilişkin NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda petrol, doğal gaz ve elektrik iletim hatları başta olmak üzere işbirliğini güçlendirecek somut projeler üzerinde durduklarını belirtmiştir.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Zeydi'nin Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki baş başa görüşmelerinin ve heyetler arası görüşmeye başkanlık etmelerinin ardından, iki ülke arasında aşağıdaki beş anlaşma imza altına alınmıştır:

1. Eğitim ve Akademik İşbirliği Mutabakat Muhtırası: Polis Akademisi Başkanı Murat Balcı ile Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Komutanı Özel Kalem Müdürü General Abdulemir Şammari tarafından imzalanmıştır.

2. Gençlik ve Spor Alanlarında Mutabakat Zaptı: Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak ile Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin tarafından imza edilmiştir.

3. Sınai Mülkiyet Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı: Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Irak Maliye Bakanı Falih Sari tarafından imza altına alınmıştır.

4. Fişhabur-Ovaköy Sınır Kapısı Üzerinden Demiryolu ve Karayolu Taşımacılığına İlişkin Mutabakat Zaptı: Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ve Irak Ulaştırma Bakanı Veheb Selman Muhammed tarafından imzalanmıştır.

5. Doğal Kaynaklar Karşılığında Irak Cumhuriyeti İçerisinde Ulaştırma Altyapısının Geliştirilmesine İlişkin Çerçeve Mutabakat Zaptı: Aynı şekilde Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu ve Irak Ulaştırma Bakanı Veheb Selman Muhammed tarafından imzalanmıştır.

Anlaşmaların imza töreninin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zeydi'yi bölgenin içinden geçtiği zorlu dönemde üstlendiği görev için tekrar tebrik etmiştir. Erdoğan, eski Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ile de ilişkileri kurumsal temelde güçlendirmeye matuf stratejik adımlar attıklarını hatırlatarak, yakaladıkları ivmeyi Zeydi ile daha ileri noktalara taşıyacaklarına inandıklarını belirtmiş; Türkiye olarak Zeydi'ye ihtiyaç duyduğu her alanda destek vermeye hazır olduklarını bildirmiştir.

Erdoğan, “İran, Suriye ve Filistin başta olmak üzere bölgesel gelişmeler hakkında fikir teatisinde bulunduk. İlişkilerimizi daha da ileri taşıyacak belgeleri huzurlarımızda az önce imzaladık.” diye konuşmuştur. Görüşmelerde güvenlik, terörle mücadele, enerji ve ulaştırma konularının bir hayli yer tuttuğunu ifade ederek şunları kaydetmiştir: “Komşumuz Irak, maalesef bu savaş ve istikrarsızlık ortamından en çok etkilenen ülkelerden biridir. Biz, geçmişten bu yana Irak'ın huzur ve istikrarını ülkemizin durumundan ayrı tutmadık, tutmayız. Bölgemizin artık savaş, terör ve çatışmayla değil, kalkınma, refah, huzur ve istikrarla anılması için çaba gösteriyoruz. Terörsüz Türkiye sürecimizin ve terörsüz bölge vizyonumuzun gerçeğe dönüşmesi için Iraklı kardeşlerimizle yakın diyalog halindeyiz. İnşallah her iki ülkeye de ağır bedeller ödeten bu meseleyi kalıcı olarak gündemimizden çıkartacağız. Öte yandan, Irak'ın ihtiyaç duyduğu savunma sanayi ürünlerinin tedariki noktasında da üzerimize düşeni yapmaya hazırız.”

Erdoğan, Kalkınma Yolu Projesi'nin Körfez bölgesinin dünya ile bağlantısını Irak üzerinden sağlamayı esas aldığını, mevcut gelişmeler karşısında projenin her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirtmiştir. Enerji alanına ilişkin şu değerlendirmede bulunmuştur: “Bu konuda Sayın Başbakan'ın da güçlü bir iradeye sahip olduğunu memnuniyetle müşahede ettim. İşbirliğimizin bir diğer önemli başlığı enerjidir. Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması dün itibarıyla sona erdi. Şimdi hedefimiz, en yakın zamanda iki tarafın da faydasına olacak kapsamlı enerji işbirliği anlaşması imzalanmasıdır. British Petrol'ün operatörlüğünü yürüttüğü Kerkük üretim sahasında Türkiye Petrollerine ortaklık verilmiştir. Bugün imzalanan anlaşma, enerji alanındaki ortaklık açısından tarihi bir adım olmuştur.”

Erdoğan, iklim değişikliğinden etkilenen iki komşu ülke olarak suyun sürdürülebilir kullanımına yönelik işbirliğinin ilerletilmesi yönündeki iradelerinin tam olduğunu, su konusunu akılcı, bilimsel ve insani temelde daimi bir işbirliği alanı olarak gördüklerini belirtmiştir ve şunları kaydetmiştir: “Irak ile geçtiğimiz yıl 17 milyar dolara yaklaşan ticaret hacmimizi çok daha ileri seviyelere taşımayı istiyoruz. Bu çerçevede Sayın Başbakan'ın heyetindeki bakanların, iş insanlarımız, müteahhitlerimiz ve yatırımcılarımızdan oluşan geniş bir heyetle bir araya gelmesini de son derece önemli bulduğumu ifade etmek istiyorum.”

Erdoğan, Zeydi ile güncel bölgesel gelişmeler hakkındaki görüşlerinin büyük ölçüde benzer olduğunu belirterek, Irak'ın bölgesiyle bütünleşmesine yönelik çabalarını ve özellikle Suriye ile temaslarını yapıcı adımlar olarak değerlendirdiklerini ifade etmiştir. Erdoğan, Zeydi'nin heyetinde Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı ve Kerkük Valisi Selman Ağaoğlu'na yer verilmesini özellikle anlamlı bulduğunu belirtmiştir.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zeydi'nin konuşmasında “Türkiye'ye günde 1 milyon varil biz petrol verebiliriz.” dediğini aktararak, “Başka yere diyor muhtaç olmayın. 1 milyon varil. Evet Sayın Bakan, sağa sola muhtaç olmaya gerek yok. Hemen komşumuz Irak'tan inşallah 1 milyon varil petrolü buraya transfer ettik mi ihtiyacımızı karşılar.” değerlendirmesinde bulunmuştur.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bir araya gelmekten ve Türkiye ziyaretinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Zeydi, “Bizim bu ziyaretimiz protokol icabı değil, asırlar öncesine dayanan ilişkilerimizin pekiştirilmesinin bir nişanesidir.” demiştir.

Zeydi, iki ülkenin aynı coğrafyayı, uygarlığı ve su kaynaklarını paylaştığına işaret ederek görüşmelerde enerji, ulaştırma, eğitim, su ve diğer birçok konunun ele alındığını belirtmiştir. Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilere dair “Bu ilişkilerin daha da yüceltilmesi, güçlendirilmesi için çalışıyoruz. Kardeşlik içerisinde bir ortaklık arzu ediyoruz ve özellikle Kalkınma Yolu Projesi üzerinde çalışıyoruz. Sayın Cumhurbaşkanı'yla (görüşmede) dedim ki: 'Bize aslında coğrafya doğal olarak iki nehir vermiş. Biz üçüncü nehrin de artık ekonomi nehri olmasını istiyoruz.' Ve bu da tabii ki Kalkınma Yolu'dur.” demiştir.

Zeydi, Türkiye ve Irak'ın Doğu ile Batı'nın birbirine bağlanmasını sağlayacağına dikkati çekerek “Irak ile Türkiye arasındaki ilişkiler daha da ileri gidecektir. Ekonomik kaynaklarımızı da yücelteceğiz, büyüteceğiz, enerji alanında da daha fazla petrol pompalayacağız.” ifadelerini kullanmıştır. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın “Yani günde 1 milyon varil biz Türkiye'ye petrol verebiliriz diyor” ifadeleri üzerine Zeydi, “Evet doğru, 1 milyon.” demiştir.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ankara'da Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ile bir araya gelmiştir. Fidan, görüşmeye ilişkin NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, görüşmelerinde enerji, ticaret, ulaştırma ile güvenlik alanları başta olmak üzere çok boyutlu işbirliğini ve ortak projeleri ele aldıklarını belirtmiştir.

Fidan, iki ülke arasındaki sınırları bölgesel işbirliği ve ortak kalkınmanın alanı hâline getirme hedefi doğrultusunda çalıştıklarını aktararak, “Bu çerçevede, Kalkınma Yolu Projesi'ni Türkiye ile Irak'ı bölgesel bağlantısallığın ve refahın merkezine yerleştirecek stratejik bir vizyon olarak görüyoruz.” ifadesini kullanmıştır. Bölgesel ve uluslararası gelişmeler hakkında da kapsamlı görüş alışverişinde bulunduklarını belirterek, “Kardeş Irak'ın istikrarını ve güvenliğini kendi istikrarımızdan ve güvenliğimizden ayrı görmüyoruz. İlişkilerimizi karşılıklı güven temelinde her alanda daha da ileri taşımaya devam edeceğiz.” demiştir.