Irak'taki ABD-Suudi Arabistan Ortak Hava Operasyonu (Temmuz 2026)

Irak'taki ABD-Suudi Arabistan Ortak Hava Operasyonu (Temmuz 2026), 29 Temmuz 2026'da Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ile Suudi Arabistan Silahlı Kuvvetlerinin, Irak'ta İran yanlısı silahlı gruplara ait hedeflere düzenlediği ortak hava saldırısıdır. Operasyon, 27-28 Temmuz 2026 tarihlerinde Irak topraklarından Suudi Arabistan'ın Doğu Bölgesi ve Riyad'daki petrol tesislerine yönelik gerçekleştirilen insansız hava aracı (İHA) saldırılarının ardından düzenlenmiştir. Hava saldırılarında Irak'taki Haşdi Şabi (Halk Seferberlik Güçleri/PMF) bünyesindeki gruplara bağlı çok sayıda kişi hayatını kaybetmiş ve yaralanmıştır.

Operasyonu izleyen saatlerde İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Ürdün'deki ABD askeri tesislerini balistik füzelerle hedef almıştır. Söz konusu gelişmeler, Şubat 2026'da başlayan ABD-İsrail-İran savaşı kapsamında yaşanan bölgesel askeri tırmanmanın aşamalarından biri olarak değerlendirilmiştir.

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, 27 Temmuz 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin son saatlerde Irak topraklarından gelen ve ülkenin Doğu Bölgesi ile Riyad'daki petrol tesislerini hedef almaya çalışan çok sayıda İHA'yı tespit ederek engellediğini ve imha ettiğini bildirmiştir. Açıklamada, söz konusu saldırı girişimlerinin Irak topraklarından gerçekleştirildiği ve İran'a bağlı "terörist milisler" tarafından düzenlendiği iddia edilmiştirç

Aynı gün Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Irak'taki "İran destekli milisler" tarafından düzenlendiğini öne sürdüğü İHA saldırılarını en güçlü ifadelerle kınamıştır. Açıklamada, Riyad yönetiminin saldırıların kaynağına karşı meşru müdafaa hakkını kullanabileceği belirtilmiş, Irak hükümetine topraklarının saldırılar için üs olarak kullanılmasını önlemek amacıyla gerekli tüm tedbirleri alması çağrısında bulunulmuştur.

28 Temmuz 2026 tarihinde de Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, Irak'tan gönderilen ve ülkenin doğusundaki bazı petrol tesislerini hedef alan İHA'ların hava savunma sistemlerince engellendiğini bildirmiştir.

İran'ın devlet yayın kuruluşu IRIB'nin aktardığına göre, adı açıklanmayan bir İran askeri yetkilisi, Suudi Arabistan'a yönelik olarak diğer ülkelerden fırlatıldığı öne sürülen mermilerle herhangi bir bağlantılarının bulunmadığını belirtmiş, ABD çıkarlarına karşı düzenlenen her türlü eylemin İran'a atfedilmesinin "bölgenin durumuna ilişkin farkındalık eksikliğinden kaynaklanan büyük bir hesap hatası" olacağını ifade etmiştir.

Irak'taki İslami Direniş Örgütü, 28 Temmuz 2026 tarihinde yaptığı yazılı açıklamada, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad ve Yenbu kentinde ham petrol nakli ve tedariki sağlayan noktalara yönelik İHA saldırılarını kendilerinin düzenlediği yönündeki iddiaları yalanlamış, bu tür ithamlar yerine Yemen'e uygulanan ablukanın kaldırılması çağrısında bulunmuştur.

27 Temmuz 2026 akşamı Arap ülkeleri ve bölgesel kuruluşlar, Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine yönelik saldırıları kınayan açıklamalar yayımlamıştır. Katar Dışişleri Bakanlığı, Irak topraklarından fırlatılan bir İHA ile Suudi Arabistan petrol tesislerinin hedef alınmasının, Suudi Arabistan'ın egemenliğinin açık bir ihlali ve toprak bütünlüğüne yönelik bir tehdit olduğunu belirtmiştir. Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanlığı, saldırılara karşı Suudi Arabistan ile tam dayanışma içinde olunduğunu yinelemiştir.

Bahreyn Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı "terör" saldırısı olarak nitelendirmiş; bunu uluslararası hukukun ve BM Şartı'nın açık bir ihlali, bölgesel güvenlik ve istikrara ve enerji kaynaklarına yönelik bir tehdit olarak değerlendirmiştir. Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, saldırıların "Irak'taki İran destekli milisler" tarafından fırlatılan İHA'larla gerçekleştirildiğini vurgulayarak bunları kınamıştır. Umman Dışişleri Bakanlığı, Riyad yönetiminin egemenliğini, güvenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak için alacağı önlemleri desteklediğini bildirmiştir. Mısır Dışişleri Bakanlığı, saldırıları şiddetle kınayarak derhal durdurulmasını talep etmiştir. Ürdün Dışişleri Bakanlığı, saldırıları "kardeş Suudi Arabistan'ın egemenliğinin açık bir ihlali" olarak nitelendirmiştir. Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ve Libya Dışişleri Bakanlığı da saldırıları kınayan açıklamalar yapmıştır.

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Jasem Mohamed Albudaiwi, üye devletlerin Suudi Arabistan ile birlik içinde olduğunu ve Riyad'ın güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak için aldığı tüm tedbirleri desteklediğini belirtmiş, Irak'taki İran yanlısı milislerin saldırılarını bölge barışı ve güvenliğini tehdit eden tehlikeli bir tırmanma olarak nitelendirmiştir. Bahreyn, Suudi Arabistan'ın hava savunmalarının İHA'ları hedeflerine ulaşmadan önce tespit edip imha etmesini takdirle karşıladığını belirtmiştir.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan Al Suud, 29 Temmuz 2026'da Katar, Kuveyt ve Bahreyn'deki mevkidaşlarıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirmiştir. Görüşmelerde bakanlar, gerilimi azaltmaya yönelik çabaların sürdürülmesinin önemini vurgulamış; Hürmüz Boğazı ile Babülmendep Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin güvence altına alınmasının krizin güvenlik ve ekonomik etkilerinin hafifletilmesine katkı sağlayacağını belirtmiştir. Taraflar ayrıca İran'ın Irak ve Yemen'deki bağlantılı silahlı grupların saldırılarını kınamış ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) bünyesindeki koordinasyonun sürdürülmesinin önemine dikkat çekmiştir.

Pakistan'ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Asim Iftikhar Ahmad, BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada Ortadoğu'daki tırmanan gerilimden duyduğu endişeyi dile getirmiş, tüm tarafları geçtiğimiz ay İran ile ABD arasında imzalanan mutabakat zaptındaki taahhütlere uymaya çağırmıştır. Pakistan'ın ABD-İran görüşmelerinde arabuluculuk yaptığını hatırlatan Ahmad, Suudi Arabistan'ın Krallık'ın çatışmaya sürüklenmesi girişimlerinden derin endişe duyduklarını belirtmiş, Suudi Arabistan'ın güvenliği, egemenliği ve toprak bütünlüğüne destek ifade etmiştir.

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 27 Temmuz 2026 tarihinde Suudi Arabistan'ın İHA'larla Irak topraklarından hedef alındığı yönündeki iddianın soruşturulması talimatını vermiştir. Irak Başbakanlık Basın Ofisinin açıklamasına göre, Başbakan Zeydi güvenlik birimlerini Suudi Arabistan Savunma Bakanlığının açıklamasında yer alan bilgileri araştırmakla görevlendirmiştir. Açıklamada, Irak hükümetinin iyi komşuluk ilkelerine bağlı olduğu vurgulanmış, Irak topraklarının dost veya kardeş ülkelere yönelik saldırılarda geçiş güzergahı ya da çıkış noktası olarak kullanılmasına izin verilmeyeceği belirtilmiştir.

Zeydi'nin, 30 Temmuz 2026 (Perşembe) günü Suudi Arabistan'a resmi bir ziyaret gerçekleştirerek çeşitli alanlarda mutabakat muhtırası imzalaması ve güvenlik koordinasyonu ile bölgesel gelişmeleri ele alması beklenirken, bu ziyaret, 29 Temmuz'daki ABD-Suudi saldırılarının ardından ertelenmiştir.

28 Temmuz 2026 tarihinde ABD ordusu, Suudi Arabistan ordusuyla birlikte Irak'ta İran destekli gruplara ait hedeflere hava saldırıları düzenlediğini duyurmuştur.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yaptığı açıklamada, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ile Suudi Arabistan Silahlı Kuvvetlerinin, "İran İslam Devrim Muhafızları Ordusunun (IRGC) ABD güçlerine ve Suudi enerji altyapısına saldırmak üzere yönlendirdiğini öne sürdüğü İran yanlısı hedeflere karşı" Irak'ta hassas saldırılar düzenlediğini bildirmiştir.

Açıklamaya göre ABD ve Suudi savaş uçakları, İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından son 72 saat içinde yönlendirilen 30'dan fazla İHA saldırısına karşılık olarak, Irak'ın doğusundaki çeşitli bölgelerde birden fazla lojistik ve silah deposu tesisini hedef almıştır. CENTCOM açıklamasında, "ABD güçlerine yönelik haksız saldırılar başarısız olmuştur" ifadesine yer verilmiştir. Açıklamada ayrıca, Şubat-Nisan 2026 döneminde Irak'taki İran yanlısı grupların ABD vatandaşlarına ve tesislerine yönelik 600'den fazla saldırı girişiminde bulunduğu öne sürülmüş, IRGC ve bağlı grupların söz konusu saldırıları durdurmaması halinde yeni bir ABD askeri müdahalesiyle karşılaşabilecekleri uyarısında bulunulmuştur.

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Turki al-Maliki, Suudi hava savunma sistemlerinin 27 Temmuz'da ve bir önceki gün ülkenin Doğu Bölgesi ile Riyad'daki petrol tesislerini hedef almaya çalışan çok sayıda İHA'yı engelleyerek imha ettiğini belirtmiştir. Maliki, söz konusu saldırıların Irak topraklarından ve İran yanlısı milisler tarafından düzenlendiğini iddia ederek, Suudi Arabistan'ın kendini ve sahip olduğu imkanları savunma konusunda asli hakkı bulunduğunu, Riyad yönetiminin "uygun zaman ve yerde karşılık verme hakkını saklı tuttuğunu" ifade etmiştir.

Maliki, BM Şartı'nın 51. maddesinde güvence altına alınan meşru müdafaa hakkı kapsamında, Suudi Arabistan Silahlı Kuvvetlerinin CENTCOM ile koordinasyon hâlinde, Suudi petrol tesislerine yönelik saldırılarla bağlantılı İran yanlısı milislere ait Irak'taki hedeflere yönelik "belirli ve nokta atışı saldırılar" düzenlediğini belirtmiştir. Maliki, Suudi Arabistan'ın tırmanma peşinde olmadığını, ancak ülkesine yönelik her türlü saldırıya karşılık vereceğini vurgulamıştır.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, ayrı bir açıklamasında, güvenlik ve istikrarının korunması ile bölgedeki gerilimin sona erdirilmesi için çaba gösterdiği bir dönemde Irak'taki İran yanlısı milislerin saldırılarının hedefi olduklarını söylemiştir. Açıklamada, bu saldırıların "sorumsuz bir tırmanma politikası" olduğu ve uluslararası hukukun ihlal edildiği; İran yanlısı milislerin "sorumsuz bir gerilimi tırmandırma yolunu seçtiği, uluslararası hukuku ihlal ettiği ve iyi komşuluk ilkelerine bağlı kalmayı gerektiren İslami kardeşliği göz ardı ettiği" savunulmuştur.

ABD-Suudi ortak hava saldırılarının ardından Irak basınında çıkan haberlere göre, Basra vilayetinin ed-Deyr bölgesinde Haşdi Şabi'ye ait, mühimmat depolarının da bulunduğu bir operasyon merkezinde patlama meydana gelmiştir. Vasit vilayetinin Suveyre ilçesinde ise İran yanlısı Nuceba Hareketi'ne ait El-Feth el-Mubin Kampı hedef alınmıştır.

Haşdi Şabi Ninova Operasyonlar Komutanlığı yayımladığı ilk açıklamada, Irak'ın kuzeyindeki Ninova vilayetindeki Haşdi Şabi mevzilerine düzenlenen saldırılarda 8 kişinin öldüğünü, 4 kişinin yaralandığını bildirmiştir. İlerleyen saatlerde yapılan güncellenmiş ve ayrıntılı açıklamada ise Haşdi Şabi, ABD-Suudi Arabistan ortak saldırılarında en az 20 mensubunun öldüğünü, 32 mensubunun yaralandığını duyurmuştur. Açıklamada, saldırıların Bağdat, Vasıt, Ninova, Basra, Kerkük, Kerbela ve Diyala vilayetlerindeki örgüte ait resmi merkezleri hedef aldığı, bu merkezlerde bazı bina, araç ve askeri teçhizatta hasar meydana geldiği belirtilmiştir. Açıklamada hasar tespit çalışmalarının ve olaylara ilişkin bilgi doğrulama sürecinin sürdüğü, verilen rakamların ilk belirlemelere dayandığı kaydedilmiştir.

Haşdi Şabi Medya Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, saldırılar "Irak'ın egemenliğinin ihlali ve resmi güvenlik kurumlarının hedef alınması" olarak nitelendirilmiş, saldırıların "son derece tehlikeli bir tırmanış" olduğu ifade edilmiştir. Örgüt, saldırıları ayrıca Telegram üzerinden yaptığı açıklamada "Suudi Arabistan ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından düzenlenen hain terör saldırısı" olarak tanımlamış, birimlerinin tam alarm durumunda olduğunu belirtmiştir.

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, ABD ve Suudi Arabistan'ın gece saatlerinde düzenlediği saldırıların ardından Ulusal Güvenlik Bakanlar Kurulunu acil toplantıya çağırmıştır. Irak resmi haber ajansı INA'nın haberine göre, toplantı sonrasında ayrıntılı bir açıklama yapılacağı bildirilmiştir.

Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, Suudi-Amerikan saldırısını "kabul edilemez" ve "uluslararası hukuku ve Birleşmiş Milletler Şartı'nı ihlal eden, Irak'ın egemenliğinin açık bir ihlali" olarak nitelendirmiş, Irak topraklarının komşu ülkelere yönelik saldırılar için bir üs veya bölgesel ve uluslararası hesaplaşmaların arenası olarak kullanılmaması gerektiğini yinelemiştir.

Eski Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, saldırıyı "Irak egemenliğinin açık bir ihlali" ve uluslararası hukukun ve BM Şartı'nın ihlali olarak nitelendirmiştir. Es-Sudani, saldırının zamanlamasının, Iraklı hükümetin Suudi petrol tesislerine yönelik İHA saldırılarının Irak topraklarından yapıldığı iddialarını araştırmak üzere komiteler kurmasının ardından gerçekleşmesinin çok sayıda soru işareti yarattığını belirtmiştir.

Iraklı din adamı Mukteda es-Sadr, İran Devrim Muhafızları Ordusu ve bağlı milisleri, Irak topraklarından saldırı düzenlemekten kaçınmaya ve ülkeyi başka bir savaşa sürüklememeye çağırmıştır. Es-Sadr, "Asi milisler, Körfez'deki kardeşlerimize kutsal topraklarımızı hedef almaları için bir bahane vermemelidir" ifadesini kullanmıştır.

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD ve Suudi Arabistan'ın Irak'taki Tahran destekli gruplara ait hedeflere düzenlediği hava saldırılarını kınamıştır. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, söz konusu saldırıların Irak'ın egemenliği ile toprak bütünlüğünü ihlal ettiği ve Birleşmiş Milletler Şartı'na aykırı olduğu belirtilmiş, İran'ın Irak hükümeti ve halkıyla dayanışma içinde olduğu vurgulanmış, ABD ile bölgedeki müttefiklerinin Irak'a yönelik saldırıların doğuracağı sonuçlardan sorumlu olduğu ifade edilmiştir.

İran Dışişleri Bakanlığı ayrıca, saldırıların "Irak'ın ulusal egemenliğine ve toprak bütünlüğüne karşı açık bir saldırganlık" olduğunu belirtmiş, ölümcül saldırıların uluslararası hukukun "ağır bir ihlali" olduğunu ve "Amerika Birleşik Devletleri ile Siyonist rejimin savaşın kapsamını genişletme emellerine" uygun düştüğünü ifade etmiştir. Açıklamada, saldırılarda hayatını kaybeden Iraklı kişilere taziye dileklerini sunan Bakanlık, İran'ın Irak hükümeti ve halkıyla tam dayanışma ve desteğini vurgulamış, savaş kışkırtıcısı olarak nitelendirdiği ABD rejimini ve bölgedeki suç ortaklarını bu "suç, insanlık dışı ve provokatif eylemlerin" tehlikeli sonuçlarından sorumlu tutmuştur.

29 Temmuz 2026 sabahı erken saatlerde İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Ürdün'deki ABD askeri tesislerini balistik füzelerle hedef aldığını açıklamıştır. İran devlet televizyonu IRIB'in aktardığı açıklamada, Ürdün'deki bir ABD hava üssü ile ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığına (CENTCOM) ait bir komuta merkezine çok sayıda balistik füze fırlatıldığı belirtilmiş; İran'a yönelik tehditler ve ABD'nin "yasadışı ve kötü niyetli eylemleri" sürdüğü sürece karşılık vermeye devam edileceği ifade edilmiştir.

Ürdün Silahlı Kuvvetleri, hava savunma sistemlerinin ülke topraklarını hedef alan İran kaynaklı beş balistik füzeyi tespit ederek etkisiz hale getirdiğini açıklamıştır. CENTCOM da Ortadoğu'daki ABD üslerine yönelik sürpriz bir saldırı girişimi olarak değerlendirdiği tüm füzelerin engellendiğini doğrulamış ancak saldırının Irak'taki ABD-Suudi Arabistan ortak hava operasyonundan önce mi yoksa sonra mı gerçekleştiğine ilişkin bilgi paylaşmamıştır.