Son Eklenen: İran Limanlarına Yönelik ABD Deniz Ablukası, ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından 13 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe konulan askeri deniz operasyonudur. Operasyon kapsamında, başta Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi olmak üzere Basra Körfezi’ndeki İran limanlarına giren ve bu limanlardan çıkan tüm ülkelerin gemilerine yönelik abluka uygulanmıştır.
Abluka, ABD ile İran arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda İslamabad’da yürütülen ve sonuçsuz kalan müzakerelerin ardından ilan edilmiştir. CENTCOM, ablukanın başlamasından sonraki ilk 36 saat içinde İran’ın deniz yoluyla gerçekleştirdiği ekonomik ticaretin tamamen durdurulduğunu iddia etmiştir.
İran, söz konusu ablukanın mevcut ateşkesi ihlal ettiğini belirtmiş ve buna karşılık olarak Basra Körfezi, Umman Denizi ve Kızıldeniz’de ihracat ve ithalat faaliyetlerine izin vermeyeceğini duyurmuştur.
Hürmüz Boğazı, dünya ham petrol ticaret hacminin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği stratejik bir deniz yoludur. Boğaz, 28 Şubat 2026 tarihinde başlayan ve ABD ile İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarıyla genişleyen çatışma süreci sonrasında İran tarafından fiilen kapatılmıştır.
Boğazın kapatılması, başta petrol ve gübre olmak üzere temel malların fiyatlarında küresel ölçekte artışlara yol açmış ve çeşitli ülkelerin ekonomilerini doğrudan etkilemiştir. İran, abluka öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmak isteyen bazı gemilerden geçiş ücreti talep etmeye başlamıştır.
ABD ile İran arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen doğrudan yüksek düzey müzakereler, 11 Nisan 2026 tarihinde Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yaklaşık 21 saat süren görüşmeler şeklinde yürütülmüştür. ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık etmiş, görüşmeler sonuçsuz kalmıştır.
Müzakerelerdeki temel anlaşmazlık konusunu İran’ın nükleer programı oluşturmuştur. ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin ardından İran’ın nükleer hedeflerinden vazgeçmediğini ifade etmiştir: “Nükleer emellerinden vazgeçmeyi reddetmeleri dışında, istediğimiz hemen her şeyi elde ettik. Ancak bu konu benim için açık ara en önemli nokta.”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasından ABD’yi sorumlu tutmuş ve tarafların anlaşmaya “birkaç adım” kala ABD’nin tutumunu değiştirdiğini belirtmiştir.
ABD Başkanı Donald Trump, İslamabad’da İran ile yürütülen müzakerelerin ardından yaptığı açıklamada, İran’ın nükleer hedeflerinden vazgeçmediğini belirterek, "ABD donanmasının, Hürmüz Boğazı'na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını" ifade etmiştir.
ABD Başkanı Donald Trump ve oğlu Eric Trump, 11 Nisan 2026 - (Anadolu Ajansı)
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada müzakerelerin sabahın erken saatlerinden geceye kadar yaklaşık 20 saat sürdüğünü belirtmiş ve İran’ın nükleer hedeflerinden vazgeçmeye isteksiz olduğunu vurgulamıştır. Bu çerçevede, "Birleşik Devletler Donanması, derhal Hürmüz Boğazı'na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacak." ifadelerini kullanmıştır.
Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açmaya söz verdiğini ancak bunu bilerek yerine getirmediğini savunmuş ve bu durumun uluslararası ticaret ve deniz güvenliği açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu ileri sürmüştür. Ayrıca, "Tüm donanmaları ve mayın bırakıcılarının çoğu tamamen havaya uçurulsa da suya mayın koyduklarını söylüyorlar. Bunu yapmış olabilirler ancak hangi gemi sahibi bunu riske atmak ister?" sözleriyle boğazdaki mayın riskine dikkat çekmiştir.
Trump, İran’ın uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmediğini savunarak, "Söz verdikleri gibi uluslararası su yolunu bir an önce açma sürecine başlasalar iyi olur. Kitaptaki tüm kanunları ihlal ediyorlar." ifadelerini kullanmıştır.
ABD Başkanı, bu çerçevede ABD donanmasına İran’a geçiş ücreti ödemiş olan gemileri tespit edip durdurma talimatı verdiğini açıklamış ve "Yasa dışı geçiş ücreti ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvenli geçiş hakkına sahip olmayacak." demiştir. Ayrıca, İran tarafından boğaza döşendiği öne sürülen mayınların imha edileceğini belirtmiştir.
Trump, ABD’ye ya da “barışçıl gemilere” ateş açılması durumunda sert karşılık verileceğini ifade ederek, İran’a yönelik askeri müdahale seçeneğinin masada olduğunu vurgulamıştır. Bu kapsamda, nükleer programın devam etmesine atıfla, "Ancak nükleer gücün böylesine dengesiz, zorlu ve öngörülemez kişilerin eline geçmesine izin vermekle karşılaştırıldığında, tüm bu hususların hiçbir önemi kalmaz." değerlendirmesinde bulunmuştur.
Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda mayın bulunduğu gerekçesiyle geçişlere izin vermemesini “şantaj” olarak nitelendirmiştir. Bu çerçevede, boğazın kontrollü biçimde açılabileceğini ancak İran’ın bu süreci engellediğini ileri sürmüştür.
Ayrıca, İran’ın nükleer programı nedeniyle ülke yönetiminde kayıplar yaşandığını savunarak, "nükleer hedefleri nedeniyle çoğu liderlerinin öldüğünü" ifade etmiştir. Trump, sürecin kısa sürede askeri boyuta taşınabileceğini belirterek, "Abluka yakında başlayacak. Diğer ülkeler de bu ablukanın bir parçası olacak." açıklamasında bulunmuştur.
ABD Başkanı, ABD’nin her türlü senaryoya hazır olduğunu belirterek, "İran'da kalanı bitireceklerini" savunmuş ve "İran hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacak." ifadesini yinelemiştir. Ayrıca Jared Kushner, JD Vance ve Steve Witkoff’un kendisini müzakere süreci hakkında bilgilendirdiğini ve Pakistan yönetiminin ABD’ye teşekkür ettiğini belirtmiştir.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 12 Nisan 2026 tarihinde yaptığı açıklamada ablukanın 13 Nisan 2026 saat 10.00’da (ABD Doğu Saati) yürürlüğe gireceğini duyurmuştur.
Açıklamada, ablukanın Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki İran limanları ile kıyı bölgelerine giren veya bu bölgelerden ayrılan tüm ülkelerin gemilerine karşı tarafsız şekilde uygulanacağı belirtilmiştir.
CENTCOM güçlerinin, Hürmüz Boğazı’ndan geçerek İran dışındaki limanlara giden veya bu limanlardan gelen gemilerin seyrüseferini engellemeyeceği ifade edilmiştir. Ayrıca, denizcilere “Notice to Mariners” yayınlarını takip etmeleri ve Umman Körfezi ile Hürmüz Boğazı yaklaşmalarında faaliyet gösterirken köprü üstü iletişim kanalı üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle temas kurmaları yönünde uyarıda bulunulmuştur.
ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı uygulamak üzere 12’den fazla savaş gemisi ve yaklaşık 10.000 personel görevlendirdiği bildirilmiştir. CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, 14 Nisan 2026 tarihinde yaptığı açıklamada ablukanın kapsamına ilişkin şu ifadeleri kullanmıştır: “Ablukaya 10 binden fazla ABD Donanma, Deniz Piyade ve Hava Kuvvetleri mensubu asker ile çok sayıda savaş gemisi ve savaş uçağı katılmaktadır. Bu güçler, İran limanlarına giren ve çıkan gemileri abluka altına alma görevini yürütmektedir.”
The Wall Street Journal'ın haberine göre ise 15'ten fazla savaş gemisi bölgeye konuşlandırılmıştır.
CENTCOM, ablukanın başlamasından bir gün önce, 12 Nisan 2026'da Hürmüz Boğazı'nda mayın temizleme çalışmalarına başladığını duyurmuştur. Bu operasyonda iki ABD Donanması güdümlü füze destroyeri görev almıştır. CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, ABD güçlerinin deniz sektörüyle paylaşılacak "yeni bir geçiş güzergahı" oluşturma sürecini başlattıklarını açıklamıştır.
CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, 15 Nisan 2026'da yaptığı açıklamada ablukanın uygulamaya girmesinden bu yana geçen sürenin sonuçlarını kamuoyuyla paylaşmıştır: "İran limanlarına yönelik tam bir abluka uygulanmış olup ABD kuvvetleri Orta Doğu'da deniz üstünlüğünü sürdürmektedir. İran ekonomisinin yaklaşık yüzde doksanı uluslararası deniz ticaretine dayanmaktadır. Ablukanın uygulanmasından bu yana geçen 36 saatten kısa bir sürede, ABD kuvvetleri deniz yoluyla İran'a giren ve İran'dan çıkan ekonomik ticareti tamamen durdurmuştur."
Aynı açıklamada, ilk 24 saat içinde hiçbir geminin ablukayı aşamadığı ve 6 ticaret gemisinin ABD kuvvetlerinin talimatına uyarak geri döndüğü ve İran'daki bir limana yeniden girdiği belirtilmiştir.
Resmi açıklamalar ve gemi takip verileri, ABD tarafından uygulanan deniz ablukasına rağmen bazı gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş gerçekleştirdiğini göstermiştir. BBC Verify tarafından analiz edilen gemi takip verileri, en az dört İran bağlantılı geminin ablukaya rağmen Hürmüz Boğazı'nı geçtiğini ortaya koymuştur.
Anadolu Ajansı'nın anlık gemi takip sistemi MarineTraffic verilerine dayanarak aktardığı bilgilere göre, ablukanın ilk 24 saatinde ikisi yaptırım listesinde olmak üzere toplam dört gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçmiştir:
1. Liberya bayraklı kuru yük gemisi Christianna – Türkiye saatiyle 20.16'da boğazı geçtikten sonra İran'ın İmam Humeyni Limanı'nda yük boşaltmıştır.
2. Rich Starry – ABD'nin yaptırım listesinde yer alan ve Shanghai Xuanrun Shipping Co Ltd şirketine ait olan bu petrol/kimyasal ürün tankeri boğazdan geçmiş ancak ardından U dönüşü yapmıştır.
3. Murlikishan – Yaptırım listesindeki bir diğer tanker olup Cook Adaları bayraklı asfalt/bitümen tankeri, Umman Körfezi'nden Basra Körfezi'ne geçiş yaparak Irak'a ilerlemiştir.
4. Peace Gulf – Panama bayraklı orta menzilli petrol/kimyasal ürün tankeri, Umman Körfezi tarafından Hürmüz Boğazı'na giriş yapmış ve BAE'deki Hamriyah Limanı'na ilerlemiştir.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), ablukanın ilan edilmesinin ardından uyarı niteliğinde açıklamalarda bulunmuştur. IRGC tarafından yapılan açıklamada, “hesaba katılmamış herhangi bir hareketin düşmanı bu kritik su yolunun ölümcül anaforlarında mahsur bırakacağı” ifade edilmiştir.
Ayrıca IRGC, Hürmüz Boğazı’na yaklaşacak askeri unsurların sert şekilde karşılanacağını belirtmiş, buna karşılık boğazın sivil deniz trafiğine açık olmaya devam ettiğini vurgulamıştır.
İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaş yönetiminden sorumlu birimi olan Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Komutanı Tümgeneral Ali Abdullahi, ABD tarafından uygulanan deniz ablukasının sürdürülmesi halinde bunun ateşkesin ihlali anlamına geleceğini belirtmiştir.
Abdullahi, İran’ın bölgedeki ticaret faaliyetlerine yönelik kapsamlı bir karşılık vereceğini şu ifadelerle dile getirmiştir: “ABD yasa dışı eylemlerine devam etmek ve İran’a ait ticari gemiler ile petrol tankerleri için güvensizlik oluşturmak istiyorsa İran’ın güçlü Silahlı Kuvvetleri, Basra Körfezi, Umman Denizi ve Kızıldeniz’de herhangi bir ihracat ve ithalatın devam etmesine izin vermeyecektir.”
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin deniz ablukası girişimine tepki göstermiş ve söz konusu adımın küresel ekonomi üzerinde olumsuz sonuçlar doğuracağını ifade etmiştir.
Bekayi, açıklamasında şu ifadeleri kullanmıştır: “Yasadışı bir tercih savaşını, küresel ekonomiye karşı bir tercih intikamı ile kazanmak mümkün mü? Kendi yüzüne inat olsun diye burnunu kesmek hiç mantıklı olur mu?”
İran Meclis Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, abluka girişimini "gerçeklikten uzak ve bir blöf" olarak nitelendirerek kararlı bir karşılık verileceğini açıklamıştır: "Bu girişim savaş olarak sayılır ve biz buna karşılık vereceğiz. Ayrıca biz de henüz oyuna sokmadığımız diğer kartlarımızı ortaya koyabiliriz."
Abluka devam ederken ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamalarda müzakerelerin kısa süre içinde yeniden başlayabileceğine işaret etmiştir. Trump, New York Post’a verdiği röportajda şu ifadeleri kullanmıştır: “Orada kalın (İslamabad’da), çünkü önümüzdeki iki gün içinde bir şeyler olabilir ve gitmeye daha çok meyilliyiz.”
ABD tarafının açıklamalarında, görüşmelerin yeniden başlatılmasına yönelik bir eğilim bulunduğu belirtilmiş ancak ikinci tur müzakerelere ilişkin kesin bir tarih açıklanmamıştır. Başkan Yardımcısı JD Vance’in olası yeni görüşmelere başkanlık edebileceği ifade edilmiş ancak bu konuda resmi bir takvim duyurulmamıştır.
15 Nisan 2026 tarihinde Donald Trump, Fox News’e verdiği mülakatta İran’daki mevcut duruma ve ABD’nin yürüttüğü askeri ve diplomatik sürece ilişkin açıklamalarda bulunmuştur. Trump, İran’da yeni bir “rejimin oluştuğunu” savunduğunu belirterek, bu yapının önceki yönetime kıyasla “daha makul” olduğunu ifade etmiş ve “gerçekten yeni bir rejim ve bence çok iyi gidiyoruz” demiştir.
Trump, aynı açıklamada İran’daki askeri kapasiteye ilişkin olarak, “Her şey yok edilmiş durumda. Hava savunma ekipmanları yok, radarları yok, liderleri yok.” ifadelerini kullanmış; mevcut liderliği “yeni bir rejim” olarak nitelendirmiştir.
İran’ın nükleer programına ilişkin değerlendirmesinde Trump, nükleer silah üretme girişimi sürdüğü sürece herhangi bir anlaşmanın mümkün olmayacağını belirtmiş; “Bu bütün mesele, nükleerin olmamasıyla ilgili. Onlar nükleer silaha sahip olamazlar.” ifadelerini kullanmıştır. İran’ın nükleer silaha sahip olması halinde ABD’nin bu durumla mücadele etmeye devam edeceğini söylemiştir.
Hürmüz Boğazı’na yönelik ABD deniz ablukasına ilişkin olarak Trump, uygulamaya yönelik beklenen tepkilerle önceden karşılaşıldığını ve sürecin planlandığı şekilde ilerlediğini ifade etmiştir. Abluka konusunda Çin veya Suudi Arabistan’dan herhangi bir tepki görmediklerini belirtmiştir.
Trump ayrıca, İran ile bir anlaşma imzalandığı taktirde petrol ve gaz fiyatlarının küresel çapta azalacağına dikkati çekerek, "Bu sorunun (İran'la savaş) umarız çok daha önce, belki de neredeyse hemen çözüleceğini varsayarsak, benzin fiyatları muazzam derecede düşecek." diye eklemiştir.
16 Nisan tarihinde Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Moskova’da düzenlediği haftalık basın toplantısında ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz ablukası girişimine ilişkin açıklamalarda bulunmuştur. Zaharova, "Bölgede tam ölçekli bir gerginliğin yeniden artmasının önlenmesi ve müzakere süreci için uygun koşulların yaratılması amacıyla ateşkes anlaşmasına tam olarak uyulmalı." diye konuşmuştur.
Zaharova, BMGK'de Hürmüz Boğazı ile ilgili herhangi bir karar alınmadığına dikkati çekerek, şöyle devam etmiştir: "ABD'nin abluka yönündeki önlemleri, Birleşmiş Milletler Tüzüğü açısından yasa dışı olarak değerlendirilmelidir. Washington, uluslararası hukuku keyfine göre yorumluyor. Bu, ancak gerginliğin artmasına ve ekonomik sonuçlara yol açmakta. Eğer gerçekten İran'ın limanlarının ve kıyı şeridinin silahlı kuvvetleri kullanılarak abluka altına alınması söz konusu ise bu tür eylemler açıkça suç ve saldırganlık kapsamına girer."
İran, 17 Nisan 2026 tarihinde Lübnan’da ateşkes sağlanmasının ardından Hürmüz Boğazı’na ilişkin yeni bir düzenleme duyurmuştur. Yapılan açıklamada, ateşkes süresince İran donanması ile koordinasyon sağlanması şartıyla ticari gemilerin boğazdan geçişine izin verileceği bildirilmiştir. Bu kapsamda, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine açık olduğu ifade edilmiştir.
ABD Başkanı Donald Trump, aynı süreçte Hürmüz Boğazı’nın açıldığını duyurmuştur. Ancak ABD tarafı, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının devam edeceğini açıklamıştır. Bu çerçevede, İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik uygulanan ablukanın sürdürüldüğü belirtilmiştir.
ABD Başkanı Donald Trump, 18 Nisan 2026 tarihinde Arizona eyaletinde havalimanında basın mensuplarının İran’a ilişkin sorularını yanıtlamıştır. Trump, İranlılarla hafta sonu görüşmelerin devam edeceğini ve olumlu bir sonuç beklediklerini vurgulamıştır. Açıklamasında, “Pek çok olumlu şey oluyor, buna Lübnan da dahil.” ifadesini kullanmış ve gelişmelerin nasıl ilerleyeceğinin zamanla görüleceğini belirtmiştir.
Trump, “Anlaşma imzalanır imzalanmaz (İran'a yönelik) abluka kaldırılacak. Ablukanın biteceği zaman o zamandır.” demiştir.
Aynı gün Arizona ziyaretinin ardından Washington’a dönerken uçakta gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, bir gazetecinin İran ile anlaşmanın Lübnan’daki ateşkese bağlı olup olmadığına ilişkin sorusu üzerine Trump, “Gerçekte birbirine bağlı değiller ancak psikolojik olarak bağlantılı olduklarını söyleyebiliriz. Lübnan'a yardımcı olacağız.” yanıtını vermiştir.
Trump, İran’daki zenginleştirilmiş uranyumun ülkeden çıkarılması konusuna da değinmiş ve “İran'a gideceğiz, onlarla birlikte çalışıp bunun yüzde yüzünü ABD'ye getireceğiz. Eğer anlaşamazsak bunu çok farklı şekilde yapacağız, çok da dostane olmayan bir şekilde yapacağız.” demiştir.
Anlaşmaya varılamaması durumunda İran ile ateşkesin uzatılıp uzatılmayacağına ilişkin soruya ise Trump, “Belki bunu uzatmam ancak (Hürmüz'de) ablukamız sürüyor. Yani abluka altındasınız ve maalesef yeniden bombalamak zorunda kalacağız.” şeklinde cevap vermiştir.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 18 Nisan tarihinde yaptığı açıklamada, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukası nedeniyle İran’dan yük alan “21 geminin İran'a geri döndüğü”nü bildirmiştir. Açıklama, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformu üzerinden paylaşılmıştır. Açıklamada, güdümlü füze destroyeri USS Michael Murphy’nin Arap Denizi’nde devriye gezdiği belirtilmiş ve “ABD kuvvetleri, İran limanlarına giriş veya çıkış yapmaya çalışan gemilere karşı deniz ablukası uyguluyor.” denilmiştir. Ayrıca, “Ablukanın başlamasından bu yana, 21 geminin ABD kuvvetlerinin İran'a geri dönme talimatına uyduğu” ifade edilmiştir.
Aynı gün CENTCOM tarafından yapılan bir diğer açıklamada, ABD kuvvetlerinin İran limanlarına giren ve çıkan gemilere yönelik deniz ablukasını sürdürdüğü duyurulmuştur. Umman Denizi’nde devriye gezen “USS Canberra” gemisinin fotoğrafının paylaşıldığı açıklamada, “Ablukanın başlamasından bu yana 23 gemi, ABD'nin direktifleri doğrultusunda geri döndürüldü. Amerikan kuvvetleri, İran limanlarına ve kıyılarına giren ve çıkan gemilere yönelik deniz ablukası uyguluyor.” ifadelerine yer verilmiştir.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, 18 Nisan günü Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, İran gemilerinin boğazdan geçememesi durumunda diğer ülkelerin de geçiş yapamayacağını belirtmiştir. İran devlet televizyonuna göre konuşan Kalibaf, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda İran’a karşı uyguladığı ablukaya değinerek, “Bugün Boğaz'da (Hürmüz) trafik varsa bunun nedeni boğazın bizim kontrolümüzde olmasıdır.” ifadelerini kullanmıştır.
Kalibaf, ABD’nin son günlerde ilan ettiği ablukayı “düşüncesizce” bir karar olarak nitelendirmiş ve “Biz Hürmüz Boğazı'ndan geçemiyorsak başkalarının geçmesinin imkanı yoktur.” demiştir. Ayrıca, “Amerika ablukayı kaldırmazsa Hürmüz Boğazı'ndaki trafik kesinlikle kısıtlanacak.” şeklinde konuşmuştur.
Kalibaf, Pakistan’da ABD ile yürütülen görüşmeler sırasında yaşandığını belirttiği bir diyaloğu da aktararak, “İslamabad'daki ABD heyetine dedim ki, 'Mayın gemileriniz bulunduğu yerden biraz daha ilerlerse kesinlikle ateş edeceğiz.' Geri dönme emrini vermek için 15 dakika istediler ve (emir) verdiler.” ifadelerini kullanmıştır.
19 Nisan 2026 tarihinde İran basınında yer alan haberlerde ise ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı deniz ablukasının sürmesi halinde Tahran yönetiminin müzakerelerin sonraki turuna katılmayacağı öne sürülmüştür. Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı’nın İranlı bir yetkiliye dayandırdığı habere göre, İran, deniz ablukasının devam etmesi halinde müzakerelere katılmayacaktır.
Haberde, ABD ile yürütülen ilk tur müzakerelerin ardından taraflar arasında mesaj alışverişinin sürdüğü ancak Hürmüz Boğazı’nda devam eden abluka nedeniyle İran’ın Pakistan’a müzakere heyeti gönderme konusunda henüz karar almadığı belirtilmiştir.
ABD Başkanı Donald Trump, 19 Nisan 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, ABD donanmasının ablukayı aşmaya çalışan İran’a ait bir kargo gemisine müdahalede bulunduğunu duyurmuştur.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran bayraklı “Touska” adlı kargo gemisinin ABD’nin deniz ablukasını aşmaya çalıştığını belirtmiştir. Açıklamasında, ABD Donanması’na ait güdümlü füze destroyeri USS Spruance’nin Umman Körfezi’nde gemiye durması yönünde uyarıda bulunduğunu ifade etmiştir. Trump, “İranlı mürettebat dinlemeyi reddetti, bu yüzden donanma gemimiz makine dairesinde bir delik açarak onları durdurdu. Şu anda gemi ABD Deniz Piyadelerinin gözetiminde.” demiştir. Ayrıca Touska adlı geminin geçmişteki yasa dışı faaliyetleri nedeniyle ABD Hazine Bakanlığı yaptırımları altında olduğunu savunmuş ve gemide inceleme başlatıldığını bildirmiştir.
Bu gelişmenin ardından İran basınında yer alan haberlerde, İran Silahlı Kuvvetleri’nin ABD’ye ait bazı savaş gemilerine insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenlediği aktarılmıştır. Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı’na göre, ABD’nin Touska adlı gemiye ateş açarak müdahalede bulunmasının ardından İran tarafı misilleme olarak ABD savaş gemilerini hedef almıştır.
21 Nisan 2026 tarihinde İran Dışişleri Bakanlığı, ABD ordusunun Touska adlı ticari gemiyi alıkoymasına ilişkin yazılı bir açıklama yayımlamıştır. Açıklamada söz konusu müdahale “yasa dışı” ve “terörist” bir eylem olarak nitelendirilmiş ve bunun ateşkesin ihlali olduğu ifade edilmiştir. İran tarafı, gemi mürettebatı ile ailelerinin de gözaltına alındığını belirtmiş ve gemi ile mürettebatın derhal serbest bırakılmasını talep etmiştir.
Aynı gün İran, ABD’nin Touska gemisine müdahalesini Birleşmiş Milletler’e taşımıştır. İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin gemiye saldırarak “mürettebatını rehin aldığı” ifade edilmiştir. Açıklamada, “Bu, uluslararası hukukun ağır bir ihlali, ateşkesin açık bir ihlali ve korsanlığın özelliklerini taşıyan bir saldırganlık eylemidir.” denilmiştir. İran’ın BM Genel Sekreteri ve BM Güvenlik Konseyi’ne gönderdiği mektupta, söz konusu eylemin kınanması, sorumluların hesap vermesi ve gemi ile mürettebatın derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılması talep edilmiştir.
20 Nisan 2026 tarihinde Pakistanlı yetkililer, ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerin ikinci turu öncesinde önemli bir diplomatik temasın gerçekleştiğini açıklamıştır. Pakistanlı hükümet yetkililerine göre, Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Munir ile ABD Başkanı Donald Trump arasında bir telefon görüşmesi yapılmıştır. Bu görüşmede Munir, “Hürmüz Boğazı'nın abluka altına alınmasının İranlılarla görüşmelerde engel teşkil ettiğini” Trump’a iletmiştir. Yetkililer, Trump’ın bu mesaja karşılık “öneriyi göz önünde bulunduracağını” ifade ettiğini aktarmıştır.
Aynı açıklamalarda, müzakereler için Washington’dan gelen “öncü heyeti” taşıyan iki uçağın İslamabad’a indiği belirtilmiştir. Pakistanlı yetkililer, İran heyetinin de Hürmüz Boğazı’ndaki gerilime rağmen ABD ile müzakerelerin ikinci turuna katılacağını öne sürmüştür. Buna karşılık İran basınında, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukası kaldırılmadan İran heyetinin müzakere masasına oturmayacağı yönünde değerlendirmeler yer almıştır. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise savaşın kimsenin çıkarına olmadığını ve gerilimin azaltılması için diplomatik yolların kullanılmasının gerektiğini belirtmiştir.
Aynı gün ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına uygulanan deniz ablukası kapsamında geri döndürülen gemi sayısının arttığını açıklamıştır. CENTCOM’un ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada, “İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giriş veya çıkış yapan gemilere yönelik ablukasının başlamasından bu yana (13 Nisan), ABD güçleri 27 geminin geri dönmesi veya bir İran limanına dönmesi için talimat vermiştir.” ifadeleri kullanılmıştır.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, 21 Nisan tarihinde yaptığı ABD Başkanı Donald Trump’ın deniz ablukası uygulayarak ve ateşkesi ihlal ederek müzakere masasını teslimiyet masasına dönüştürmek ve savaş kışkırtıcılığını meşrulaştırmak istediğini belirtmiştir. Kalibaf ayrıca, “Tehdit gölgesi altında müzakereyi kabul etmiyoruz ve son iki hafta içinde sahada yeni kartları devreye sokmaya hazırlandık.” açıklamasında bulunmuştur.
Aynı gün İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de İran limanlarının abluka altına alınmasının bir savaş girişimi olduğunu ve bunun ateşkesin ihlali anlamına geldiğini belirtmiştir. Ayrıca, “Bir ticari gemiye saldırmak ve mürettebatını rehin almak ise çok daha büyük bir ihlaldir. İran, sınırlamalarla nasıl başa çıkacağını, menfaatlerini nasıl savunacağını ve zorbalığa karşı nasıl duracağını çok iyi biliyor.” demiştir.
22 Nisan 2026 tarihinde İngiltere merkezli Financial Times (FT) gazetesinde yer alan bir haberde, İran bağlantılı çok sayıda tankerin ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik uyguladığı deniz ablukasını aştığı öne sürülmüştür. Yük takibi şirketi Vortexa’nın verilerine dayandırılan haberde, ablukanın başlatılmasından bu yana İran ile bağlantılı en az 34 tankerin Körfez’e giriş ya da çıkış yapmayı başardığı belirtilmiştir.
Haberde, bu tankerlerden 19’unun Körfez’den çıkış yaptığı, 15’inin ise Umman Denizi üzerinden İran’a doğru giriş yaptığı ifade edilmiştir. Ayrıca Körfez’den ayrılan tankerlerden en az 6’sının İran ham petrolü taşıdığı ve toplamda yaklaşık 10,7 milyon varil petrol sevk edildiği bilgisi paylaşılmıştır.
Aynı gün İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da yaptığı açıklamada ülkesinin diyalog yanlısı tutumunu vurgulamıştır. Pezeşkiyan, “İran, her zaman diyalog ve anlaşmayı memnuniyetle karşılamaktadır.” demiştir. ABD’nin uyguladığı abluka ve tehditlere atıfta bulunan Pezeşkiyan, “Taahhütlere bağlı olmamak, abluka ve tehditler, gerçek müzakerelerin önündeki en önemli engeldir.” demiştir. Ayrıca, “Dünya sizin aldatıcı gevezeliklerinize ve iddia ile uygulamalarınız arasındaki çelişkiye tanıktır.” ifadelerine yer vermiştir.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 23 Nisan tarihinde yaptığı açıklamada, “ABD güçleri, İran'a karşı uyguladığı abluka kapsamında 31 gemiye geri dönmesi veya (İran’a ait) bir limana dönmesi talimatı vermiştir.” demiştir. Açıklamada, gemilerin büyük çoğunluğunun ABD’nin talimatlarına uyduğu belirtilmiş ve geri dönen gemilerin çoğunun petrol tankeri olduğu bilgisine yer verilmiştir.
24 Nisan tarihinde İran basınında yer alan haberlerde, ABD’nin uyguladığı deniz ablukasına rağmen bir tanker gemisinin daha Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptığı bildirilmiştir. İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’nın haberine göre, ABD’nin İran’dan Çin’e petrol sevkiyatı yaptığı gerekçesiyle yaptırım listesine aldığı Curaçao bayraklı “Coba” isimli tanker, Hürmüz Boğazı’ndan geçerek Lark Adası yakınlarında demirlemiştir.
Aynı gün ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Genelkurmay Başkanı Dan Caine, Pentagon’da düzenledikleri basın toplantısında İran’a yönelik deniz ablukasının devamına ilişkin açıklamalarda bulunmuştur. Hegseth, ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla Hürmüz Boğazı’nın “kontrol altına alındığını” ve İran limanlarına yönelik deniz ablukasının sürdürüleceğini belirtmiştir. Ablukanın süresine ilişkin olarak Hegseth, “gerektiği kadar” devam edeceğini ifade etmiş ve “Önemli olan sonuçtur. İran asla nükleer bomba sahibi olamayacak. Seçim onlara kalmış, ancak bu abluka karşısında zaman onların lehine işlemiyor.” demiştir.
Hegseth ayrıca, İran’ın denize mayın döşemesi veya ABD ticari gemileri ile askeri unsurlarını tehdit etmesi halinde güç kullanılacağını belirterek, “Bu tam anlamıyla tam bir abluka. Gerekirse ölümcül güç de dahil olmak üzere her türlü gücü kullanacağız. Girişimde bulunan gemiler oldu ancak fazla ileri gidemeyip geri döndüler.” demiştir. ABD’li bakan, İran dışındaki toplam 34 geminin boğazdan geçişine izin verildiğini ve geçişlerin sürdüğünü açıklamıştır. Bununla birlikte, “Abluka sadece genişlemekle kalmıyor, birkaç gün içinde ikinci bir uçak gemisi de ablukaya katılacak. Bu genişleyen abluka artık küresel bir boyut kazanmıştır.” değerlendirmesinde bulunmuştur.
ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine ise yaptığı açıklamada, İran limanlarına yönelik ablukanın kapsamlı şekilde sürdürüldüğünü belirterek, “İran limanlarına veya topraklarına giriş ya da çıkış yapan her ülkeden gemiye karşı bu ablukayı kapsamlı bir şekilde uyguluyoruz.” demiştir. Caine ayrıca, İran’ın ele geçirdiği 5 ticari gemiye saldırdığını ve bunlardan ikisinin boğazı geçmeye çalıştığını ifade etmiş, “Touska” adlı geminin ablukayı delmeye çalışırken ABD tarafından ele geçirildiğini hatırlatmıştır.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 26 Nisan sabah saatlerinde yaptığı açıklamada, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukası kapsamında geri döndürülen gemi sayısının arttığını duyurmuştur.
Açıklamada, İran’a ait petrol ve doğal gaz dahil enerji ürünlerini yabancı pazarlara taşıdığı gerekçesiyle ABD Hazine Bakanlığı tarafından yaptırım uygulanan 19 “gölge filo” gemisinden biri olduğu belirtilen bir ticari geminin Umman Denizi’nde durdurulduğu aktarılmıştır. Söz konusu geminin ABD ordusunun talimatları doğrultusunda İran’a geri yönlendirildiği ifade edilmiştir.
CENTCOM açıklamasında, “ablukanın başlamasından bu yana 37 geminin geri döndürüldüğü” bilgisi paylaşılmıştır.
ABD, 13 Nisan 2026’da İran limanlarına yönelik deniz ablukasını başlattı ve Hürmüz Boğazı ile Basra Körfezi’ndeki deniz trafiğini hedef aldı. Abluka, İslamabad’da yürütülen ABD-İran müzakerelerinin sonuçsuz kalmasının ardından ilan edildi. ABD, ilk 36 saat içinde İran’ın deniz yoluyla gerçekleştirdiği ekonomik ticaretin tamamen durdurulduğunu açıkladı. İran ise bu adımı ateşkes ihlali olarak değerlendirdi ve Basra Körfezi, Umman Denizi ile Kızıldeniz’de ihracat ve ithalatı engelleyeceğini duyurdu.
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"İran Limanlarına Yönelik ABD Deniz Ablukası (2026)" maddesi için tartışma başlatın
14 Nisan 2026
Arka Plan
14 Nisan 2026
Ablukanın İlan Edilmesi
14 Nisan 2026
Abluka Operasyonu
14 Nisan 2026
Tarafların Tutumu
14 Nisan 2026
Uluslararası Tepkiler
26 Nisan 2026
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı Ticari Geçişlere Açması ve ABD’nin Ablukayı Sürdürmesi (17 Nisan 2026)
26 Nisan 2026
18-19 Nisan 2026 Tarihli Gelişmeler
26 Nisan 2026
İran'ın “Touska” Gemisine Müdahale ve Karşılıklı Askeri ve Diplomatik Tepkiler (19-21 Nisan 2026)
26 Nisan 2026
20-26 Nisan 2026 Tarihleri Arasındaki Gelişmeler