IRIS Dena Saldırısı (2026)

IRIS Dena Fırkateynine Yönelik Denizaltı Saldırısı (2026), 4 Mart 2026 tarihinde Hint Okyanusu’nda Sri Lanka’nın güney kıyıları açıklarında İran Donanmasına ait IRIS Dena fırkateyninin torpido ile vurularak batmasıyla sonuçlanan deniz saldırısıdır.

Olay Sri Lanka’nın güneyindeki Galle açıklarında meydana gelmiştir. ABD yetkilileri saldırının ABD donanmasına ait bir denizaltı tarafından Mark 48 torpidosu kullanılarak gerçekleştirildiğini açıklamıştır.

Saldırı sırasında gemide yaklaşık 180 mürettebatın bulunduğu bildirilmiş, Sri Lanka makamlarının yürüttüğü arama ve kurtarma çalışmalarında 32 mürettebatın kurtarıldığı, 87 kişinin hayatını kaybettiği ve bazı mürettebatın kayıp olduğu açıklanmıştır.

İran Donanmasına Ait IRIS Dena Gemisi - (Sosyal Medya)

IRIS Dena Savaş Gemisi

IRIS Dena, İran Donanması’na bağlı bir savaş gemisidir ve Moudge sınıfı bir fırkateyn olarak sınıflandırılmaktadır. Gemi, İran Donanması’nın Güney Filosu bünyesinde görev yapmıştır. Fırkateynin silah sistemleri arasında karadan havaya füzeler, gemisavar füzeler, torpidolar ve ağır silah sistemleri bulunmaktadır. Ayrıca geminin bir helikopter taşıma kapasitesine sahip olduğu bilinmektedir. Fırkateyn ilk kez 2015 yılında hizmete alınmıştır. IRIS Dena’nın adı, İran’ın güneybatısında bulunan Dena Dağı’ndan alınmıştır.

IRIS Dena’nın İran Donanması içindeki görev alanı, özellikle Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi çevresindeki deniz operasyonlarını kapsamaktadır. Gemi bu görevler çerçevesinde İran’ın deniz kuvvetleri faaliyetlerinde kullanılmıştır.

Hint Okyanusu’ndaki Görev ve Tatbikat Faaliyetleri

IRIS Dena fırkateyni, saldırıya uğr önce Hindistan Donanması tarafından düzenlenen uluslararası deniz faaliyetlerine katılmıştır. Gemi, Hindistan’da gerçekleştirilen International Fleet Review (IFR) ve Milan-2026 çok uluslu deniz tatbikatı kapsamında düzenlenen etkinliklerde yer almıştır.

International Fleet Review, farklı ülkelerin savaş gemileri, denizaltıları, hava unsurları ve askeri personelinin yer aldığı büyük ölçekli bir deniz geçit törenidir. Milan-2026 ise Hindistan tarafından düzenlenen ve çok sayıda ülkenin deniz kuvvetlerinin katıldığı çok uluslu bir deniz tatbikatıdır. Tatbikata 74 ülkeden 85’ten fazla savaş gemisi katılmıştır ve İran donanmasına ait IRIS Dena da bu etkinlikte yer alan gemiler arasındadır.

International Fleet Review etkinliğinin ardından IRIS Dena fırkateyni 20 Şubat 2026 tarihinde Hindistan’ın Visakhapatnam limanına demirlemiştir. Bu ziyaret, Hindistan donanması tarafından düzenlenen uluslararası faaliyetler kapsamında gerçekleştirilen diplomatik ve askeri temasların bir parçasıdır.

IRIS Dena fırkateyninin, saldırının meydana geldiği sırada Sri Lanka’nın güney kıyıları yakınındaki uluslararası sularda tatbikat faaliyetlerinin ardından dönüş seyrinde olduğu ve Hint Okyanusu’nda bulunduğu belirtilmiştir.

Saldırının Gerçekleşmesi

IRIS Dena fırkateyni, 4 Mart 2026 tarihinde Sri Lanka’nın güney kıyıları açıklarında, Galle kenti yakınlarında seyir halindeyken torpido saldırısına uğramıştır. Olay, Hint Okyanusu’nda Sri Lanka’nın arama ve kurtarma sorumluluk sahası içinde meydana gelmiştir.

Gemi, saldırının ardından acil yardım çağrısı (distress call) göndermiştir. Bu çağrı Sri Lanka’nın güneyindeki Galle kenti açıklarında alınmıştır. Sri Lanka Donanması ve ilgili kurumlar, yardım çağrısının alınmasının ardından mürettebatın tahliyesi amacıyla arama ve kurtarma operasyonu başlatmıştır. Yetkililer, geminin yardım çağrısından kısa süre sonra battığını açıklamıştır. Kurtarma ekipleri olay yerine ulaştığında geminin görülmediği ve denizde yalnızca petrol tabakası ile can salı izlerinin bulunduğu bildirilmiştir.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth 4 Mart akşamı yaptığı açıklamasa, Hint Okyanusu’nda bir Amerikan denizaltısının İran’a ait bir savaş gemisini torpido ile batırdığını açıklamıştır. ABD Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamalarda, saldırının bir Mark 48 torpidosu kullanılarak gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.

Arama ve Kurtarma Operasyonu

IRIS Dena fırkateyninden gönderilen acil yardım çağrısının ardından Sri Lanka Donanması tarafından arama ve kurtarma operasyonu başlatılmıştır. Sri Lanka donanması ve hava unsurları, mürettebatın tahliyesi amacıyla olay bölgesine sevk edilmiştir. Operasyon kapsamında denizde bulunan personelin kurtarılması için deniz ve hava araçları kullanılmıştır. Kurtarma ekipleri, denizde yüzen mürettebatı sudan çıkararak kıyıya taşımıştır.

IRIS Dena fırkateyninin batmasının ardından Sri Lanka Donanması ve Sri Lanka Hava Kuvvetleri tarafından bölgede arama ve kurtarma operasyonu başlatılmıştır. Operasyon, Sri Lanka’nın güney kıyısındaki Galle kenti açıklarında yürütülmüştür. Sri Lanka makamları, gemiden gelen acil yardım çağrısının alınmasının ardından kurtarma operasyonunun başlatıldığını açıklamıştır. Sri Lanka Dışişleri Bakanı Vijitha Herath, parlamentoda yaptığı açıklamada donanmanın yardım çağrısına müdahale ettiğini ve kurtarma çalışmalarının başlatıldığını bildirmiştir.

Herath, yardım çağrısının alınmasının ardından Sri Lanka donanmasına ait gemilerin olay yerine gönderildiğini “Saat 06.00’da bir donanma gemisini gönderdik ve saat 07.00’de ikinci donanma gemisini sevk ettik.” sözleriyle açıklamıştır. Kurtarma ekipleri olay yerine ulaştığında geminin deniz yüzeyinde görülmediği bildirilmiştir. Sri Lanka Donanması sözcüsü Buddhika Sampath olay yerine ilişkin “Bir gemi bulunamadı ve yalnızca petrol sızıntısı izleri görüldü.” ifadelerini kullanmıştır.

Kurtarma ekipleri tarafından denizde bulunan kazazedeler sudan çıkarılmış ve Sri Lanka’nın güneyindeki Galle kentinde bulunan hastanelere sevk edilmiştir.

Can Kaybı ve Kurtarılan Mürettebat

IRIS Dena fırkateyninde olay sırasında yaklaşık 180 mürettebat bulunduğu bildirilmiştir. Sri Lanka Donanması ve diğer ilgili birimler tarafından gerçekleştirilen kurtarma çalışmalarında 32 mürettebatın denizden kurtarıldığı ve hastaneye sevk edildiği bildirilmiştir.

Sri Lanka Dışişleri Bakanı Vijitha Herath, 87 mürettebatın cansız bedenine ulaşıldığını açıklamıştır. Kurtarma çalışmalarına katılan Sri Lanka Donanması sözcüsü Buddhika Sampath, kurtarma ekiplerinin denizde bulunan kazazedeleri sudan çıkardığını “Suda yüzen insanlar bulduk ve onları kurtardık. Daha sonra yaptığımız incelemede bunların İran gemisine ait olduğunu öğrendik.” ifadeleriyle açıklamıştır.

ABD Yetkililerinin Açıklamaları

IRIS Dena fırkateyninin batmasının ardından ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hint Okyanusu’nda İran’a ait bir savaş gemisinin ABD donanmasına ait bir denizaltı tarafından torpido ile batırıldığını açıklamıştır.

Hegseth, saldırıya ilişkin açıklamasında Hint Okyanusu’nda bir Amerikan denizaltısının uluslararası sularda bulunduğunu düşündüğü bir İran savaş gemisini torpido ile batırdığını ifade etmiştir. ABD Savunma Bakanı ayrıca saldırının II. Dünya Savaşı’ndan bu yana bir düşman savaş gemisinin torpido ile batırılmasının ilk örneği olduğunu söylemiştir.

Aynı basın toplantısında konuşan ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine, saldırının ABD donanmasına ait bir hızlı saldırı denizaltısı tarafından gerçekleştirildiğini ve geminin tek bir Mark 48 torpidosu ile batırıldığını açıklamıştır. ABD yetkilileri ayrıca İran’a yönelik askeri operasyonlar kapsamında İran donanmasına ait çok sayıda geminin hedef alındığını ve bu operasyonların devam ettiğini belirtmiştir.

İran’ın Açıklamaları

IRIS Dena fırkateyninin batmasının ardından İranlı yetkililer olayla ilgili açıklamalarda bulunmuştur. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada “ABD, İran kıyılarından 2 bin mil uzakta denizde bir vahşet gerçekleştirdi.” demiştir.

Erakçi aynı açıklamada, IRIS Dena fırkateyninin Hindistan Donanması’nın konuğu olarak bölgede bulunduğunu ve saldırının uluslararası sularda gerçekleştirildiğini ifade etmiştir. Açıklamada geminin vurulmasına ilişkin “Hindistan Donanması’nın konuğu olan ve yaklaşık 130 denizci taşıyan Dena fırkateyni, uluslararası sularda hiçbir uyarı yapılmadan vuruldu.” ifadeleri kullanılmıştır.

Erakçi ayrıca saldırıya ilişkin “Sözlerimi not edin: ABD, oluşturduğu bu emsalden dolayı acı bir şekilde pişman olacaktır.” demiştir.

Sri Lanka’nın Kurtarılan İranlı Denizcilere Ücretsiz Vize Kararı

9 Mart günü Sri Lanka hükümeti, batırılan gemiden kurtarılan denizciler ile yakın sularda kontrol altına alınan ikinci İran gemisinden tahliye edilen mürettebata bir aylık ücretsiz vize verileceğini açıklamıştır.

Yerel Daily Mirror gazetesinin haberine göre Sri Lanka Kamu Güvenliği Bakanı Ananda Wijepala, konuya ilişkin yaptığı açıklamada gemilerden kurtarılan denizcilere insani koruma kapsamında Sri Lanka’da kalabilmeleri için ücretsiz vize verileceğini belirtmiştir.

Wijepala, uygulamanın bir aylık süreyi kapsadığını ifade etmiş ve bu kararın herhangi bir tarafı destekleme veya zarar verme amacı taşımadığını vurgulamıştır.

Hayatını Kaybeden İranlı Denizcilerin Cenazelerine İlişkin Mahkeme Kararı

Sri Lanka’da bir mahkeme, batırılan İran gemisinde hayatını kaybeden denizcilerin cenazelerinin İran’ın Colombo Büyükelçiliğine teslim edilmesine karar vermiştir. Karar, Galle kentindeki liman polisi tarafından yapılan başvuru üzerine alınmıştır.

Galle Başyargıcı Sameera Dodangoda, hastanede bulunan 84 İranlı denizcinin cenazesinin İran’ın Colombo Büyükelçiliğindeki diplomatik temsilcilere teslim edilmesi talimatını vermiştir.

Cenazelerin hastane yerleşkesinde bulunan iki mobil soğuk hava deposunda muhafaza edildiği bildirilmiştir.

Donald Trump’ın Operasyona İlişkin Açıklamaları

ABD Başkanı Donald Trump, Sri Lanka açıklarında batırılan gemiye ilişkin ABD’li askeri yetkililerle yaptığı görüşmelere dair açıklamalarda bulunmuştur. Kentucky eyaletinde düzenlenen bir mitingde konuşan Trump, operasyon sırasında çok sayıda mürettebatın hayatını kaybettiğini belirtmiş ve geminin batırılması kararını sorguladığını ifade etmiştir.

Trump konuşmasında Onlara, ‘Neden onları öldürdük? Neden yakalayıp da donanmamızda kullanmadık?’ diye sordum.” demiştir.

Generallerin ise bu kişilerin ABD donanmasında görev yapmaya uygun olmadığını söylediğini aktaran Trump, "'Neden onları vurmak zorundayız?' dedim. Generallerimden biri de 'Efendim, bu daha eğlenceli.' diye yanıt verdi." demiştir.