Köken

Îsar, Arapça îsār (ﺍﻳﺜﺎﺭ) kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Sözcük, Arapça “ikram etmek, ağırlamak; seçmek” anlamına gelen eѕr fiilinden türemiştir. Osmanlı Türkçesinde hem dinî-tasavvufî metinlerde hem de klasik şiirde yaygın biçimde kullanılmıştır.

Kullanım Alanları

• Dinî metinler: İslam ahlâkında ve tasavvuf literatüründe, kişinin kendi hakkından vazgeçerek başkasını gözetmesi anlamında kullanılır.
• Tasavvufî eserler: Nefsi geri planda tutup başkasını öne çıkarma erdemini ifade etmek için yer alır.
• Klasik Türk edebiyatı: Divan şiirinde hem gerçek hem mecaz anlamlarıyla, özellikle “îsâr etmek” biçiminde kullanılır.
• Günlük dil: Fedakârlık ve başkasını tercih etme anlamında sınırlı ölçüde kullanımı görülür.