İskender Paşa Konağı

İskender Paşa Konağı, Diyarbakır’ın Sur ilçesine bağlı İskender Paşa Mahallesi’nde yer alan tarihi bir Osmanlı konutudur. 1551 yılında Diyarbakır'a vali olarak atanan ve dört yıl boyunca görev yapan Osmanlı valisi İskender Paşa tarafından ikametgah amacıyla inşa ettirilmiştir. Yaklaşık beş asırlık bir geçmişe sahip olan bu konak, günümüzde hala kullanılabilir olup, tarihi yapısı ve mimari özellikleriyle dikkat çekmektedir.

Konak, iki katlı bir yapıya sahiptir ve L şeklinde tasarlanmıştır. Bu tasarımda ön tarafta haremlik bölümü, arka tarafta ise selamlık bölümü bulunmaktadır. Yapının doğu, batı ve güney yönlerinde komşu yapılarda toplamda 40'tan fazla odası ile geniş bir yaşam alanı sunmaktadır. Konağın geniş avluları ve odalarının büyüklükleri, Osmanlı mimarisinin gücünü yansıtmaktadır. Diyarbakır'daki 446 tescilli ev arasında yer alan bu konak, kentteki önemli tarihi yapılar arasında sayılmaktadır.

Konakta bulunan ve yaklaşık 400 yıllık olduğu tahmin edilen çınar ağacı, yapının önemli doğal öğelerinden biridir. Hem estetik hem de tarihsel açıdan değer taşıyan bu ağaç, konağın kültürel kimliğini pekiştirmektedir. Günümüzde İskender Paşa Konağı, kafeterya olarak işlev görmekte olup, tarihi atmosferiyle birlikte kamuya açık bir yaşam alanı sunmaktadır. Bu yönüyle hem kültürel mirasın korunmasına katkı sağlamakta hem de işlevselliğini sürdürmektedir.