Japonya’da Temsilciler Meclisi’nin Feshi ve Erken Genel Seçim Süreci (23 Ocak 2026)

23 Ocak 2026 tarihinde Japonya’da, erken genel seçim sürecinin başlatılması amacıyla Japon parlamentosu Diet’in alt kanadı olan Temsilciler Meclisi feshedilmiş; bu kararla birlikte ülkede 8 Şubat 2026 tarihinde yapılması planlanan erken genel seçim süreci resmen yürürlüğe girmiştir.

Kabinenin Fesih Kararına Onay Vermesi

23 Ocak 2026 tarihinde Japonya’da Başbakan Takaiçi Sanae başkanlığında toplanan kabine, Temsilciler Meclisi’nin erken genel seçim amacıyla feshedilmesine yönelik kararı onaylamıştır. Kabine toplantısında alınan bu karar, hafta başında kamuoyuna duyurulan erken seçim planının yürürlüğe girmesini sağlamıştır.

Kabine onayıyla birlikte, Japon parlamentosu Diet’in 465 sandalyeli alt kanadının, yeni yasama döneminin başlangıcında feshedilmesi kararlaştırılmıştır. Normal koşullarda görev süresi 2028 yılına kadar devam edecek olan meclisin feshi, erken seçim sürecini tetikleyen anayasal bir adım olarak uygulanmıştır.

Temsilciler Meclisi’nin Resmen Feshedilmesi

Aynı gün sabah saatlerinde Japon parlamentosu Diet’in alt kanadı olan Temsilciler Meclisi, yeni yasama döneminin ilk oturumunda kendini feshetmiştir. Bu işlemle birlikte parlamentonun alt kanadı hukuken görevine son vermiş; erken genel seçim süreci fiilen başlamıştır.

Meclisin feshi, Japonya’daki parlamenter sistem çerçevesinde, başbakanın erken seçim kararı alabilmesine imkân tanıyan yasal mekanizmalar doğrultusunda gerçekleştirilmiştir.

Erken Genel Seçim Takviminin Belirlenmesi

Temsilciler Meclisi’nin feshedilmesinin ardından erken genel seçim takvimi açıklanmıştır. Buna göre, seçim kampanyasının 27 Ocak 2026 tarihinde başlaması ve genel seçimlerin 8 Şubat 2026 tarihinde yapılması öngörülmüştür. Seçim sürecinin, fesih kararının ardından yürürlüğe giren yasal takvim doğrultusunda işletileceği bildirilmiştir.

Başbakan Takaiçi Sanae’nin Erken Seçim Gerekçesi

Başbakan Takaiçi Sanae, Temsilciler Meclisi’nin feshedilmesine ilişkin daha önce yaptığı açıklamalarda, erken genel seçimi başbakanlığı için halktan doğrudan güven oyu almak amacıyla gerekli gördüğünü ifade etmiştir. İktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) içinde yaşanan liderlik değişiminin ardından göreve gelen Takaiçi, mevcut siyasi tablonun seçmen iradesiyle yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Takaiçi, erken seçim kararıyla başbakanlık görevini riske attığını ve görevine devam edip etmeyeceği konusunda nihai kararın seçmenler tarafından verilmesini amaçladığını kamuoyuna açıklamıştır.

Takaiçi Sanae’nin Siyasi Konumu

2025 yılı Ekim ayında göreve başlayan Takaiçi Sanae, Japonya’nın ilk kadın başbakanı olarak görev yapmaktadır. LDP içindeki liderlik değişiminin ardından başbakanlık koltuğuna oturan Takaiçi, erken genel seçim kararıyla birlikte siyasi meşruiyetini doğrudan halk oyuyla pekiştirmeyi hedefleyen bir süreç başlatmıştır.

Uluslararası Medyada Yer Alan Değerlendirmeler

Uluslararası medya kuruluşlarında yer alan değerlendirmelerde, Temsilciler Meclisi’nin feshi ve erken seçim kararı, Japonya’da siyasi istikrarın yeniden seçmen iradesiyle test edilmesi süreci olarak aktarılmıştır. Haberlerde, erken seçim kararının LDP içindeki liderlik değişimi sonrası oluşan siyasi dengeyle doğrudan bağlantılı olduğu vurgulanmıştır.

Ayrıca, erken seçim sürecinin, Takaiçi liderliğindeki hükümetin ekonomi, dış politika ve güvenlik başlıklarındaki yaklaşımının seçmenler tarafından değerlendirileceği bir döneme işaret ettiği belirtilmiştir.

Parlamenter Sistem Çerçevesinde Fesih Mekanizması

Temsilciler Meclisi’nin feshi, Japonya’daki parlamenter sistemin erken seçimlere olanak tanıyan anayasal düzenlemeleri kapsamında uygulanmıştır. Bu mekanizma, yürütme organının, yasama organının mevcut yapısını erken seçim yoluyla yeniden şekillendirmesine imkân tanımaktadır. Fesih işlemiyle birlikte yasama faaliyetleri askıya alınmış ve ülke genelinde seçim süreci başlatılmıştır.

Seçim Sonuçları ve Parlamento Dağılımı (9 Şubat)

Erken genel seçim sonuçlarına göre, Takaiçi Sanae liderliğindeki Liberal Demokratik Parti (LDP), Japonya siyasal tarihinde istisnai bir çoğunluk elde etmiştir. Devlet televizyonu NHK tarafından açıklanan sandık sayım verilerine göre LDP, parlamentonun alt kanadı olan Temsilciler Meclisi (Şuugiin)’ndeki 465 sandalyenin 316’sını kazanmıştır. Bu sonuçla parti, önceki dönemde sahip olduğu 198 sandalyeyi önemli ölçüde artırmış ve mecliste üçte iki çoğunluk eşiği olarak kabul edilen 310 sandalye sınırını aşmıştır.

Elde edilen çoğunluk, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Japonya’da bir siyasi partinin Temsilciler Meclisinde üçte iki barajını aşması bakımından ilk örnek niteliğindedir. İktidar ortağı Nippon Ishin (JIP) ise sandalye sayısını iki artırarak 36’ya yükseltmiştir. Temsilciler Meclisinde üçte iki çoğunluğun sağlanması, anayasa değişikliği girişimleri ile yasa tasarılarının kabul süreçlerinde iktidar blokuna geniş bir hareket alanı tanımaktadır. Buna karşılık, LDP’nin parlamentonun üst kanadı olan Danışman Meclisinde (Sangiin) çoğunluğu bulunmamaktadır.

Muhalefetin Sandalye Kaybı

Seçimlerde ana muhalefet konumundaki Anayasal Demokrat Parti (CDP) öncülüğünde kurulan Merkezci Reform İttifakı (CRA), belirgin bir oy ve sandalye kaybı yaşamıştır. İttifakın Temsilciler Meclisindeki sandalye sayısı 172’den 49’a gerilemiştir. Bu sonuç, muhalefet cephesinde savaş sonrası dönemin en ağır yenilgilerinden biri olarak kayda geçmiştir. Sandalye sayısındaki keskin düşüş sonrasında muhalefet partilerinin bazı liderleri görevlerinden ayrılabileceklerine ilişkin açıklamalarda bulunmuştur.

Başbakan Takaiçi’nin Açıklamaları ve Kabine Yaklaşımı

Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından konuşan Başbakan Takaiçi, seçim kampanyası süresince verilen vaatlerin yerine getirilmesinin ağır bir sorumluluk doğurduğunu ifade etmiştir. Takaiçi, kısa vadede kabine yapısında kapsamlı bir değişikliğe gitmeyi planlamadığını, mevcut kadronun büyük ölçüde korunacağını belirtmiştir. Ayrıca anayasa değişikliği konusundaki somut planların parlamentoda ele alınmasını ve bu başlıkta kurumsal tartışmaların başlatılmasını temenni ettiğini dile getirmiştir.

Seçim Süreci ve Katılım

Seçimler kapsamında Japon seçmeni, ulusal parlamentonun alt kanadı olan Temsilciler Meclisi üyelerini belirlemek üzere sandık başına gitmiştir. Ülke genelinde toplam 1285 aday milletvekilliği için yarışmıştır.