José Mário dos Santos Mourinho Félix, 26 Ocak 1963 tarihinde Portekiz'in Setúbal şehrinde doğmuş Portekizli profesyonel futbol teknik direktörüdür. Futbol tarihin en çok takdir edilen ve tartışılan teknik direktörlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Portekiz, İngiltere, İtalya ve İspanya'da lig şampiyonluğu kazanmış; iki farklı kulüpte UEFA Şampiyonlar Ligi kupası kaldırmış nadir teknik direktörler arasına girmiştir. Portekiz Futbol Federasyonu tarafından Yüzyılın Portekizli Teknik Direktörü unvanına layık görülmüştür. Basının kendisine yakıştırdığı "The Special One" (Özel Olan) lakabıyla tanınan Mourinho, 24 yılı aşan üst düzey teknik direktörlük kariyeri boyunca 26'yı aşkın önemli kupa kazanmış; 1.000'i aşkın maçta takımını yönetmiştir. Kariyeri FC Porto, Chelsea, Internazionale, Real Madrid, Manchester United, AS Roma, Fenerbahçe ve Benfica kulüplerini kapsamaktadır.

José Mourinho, 26 Ocak 1963 tarihinde Portekiz'in başkenti Lizbon'un güneyinde yer alan Setúbal şehrinde dünyaya gelmiştir. Doğduğu dönemde Portekiz, Estado Novo adıyla bilinen otoriter yönetim altında bulunmakta ve Kolonyal Savaş olarak anılan çatışmayı sürdürmekteydi. Söz konusu siyasi ortam, 1974 yılında rejimin devrilmesiyle son bulmuştur.

Babası José Félix Mourinho, Vitória de Setúbal ve Belenenses kulüplerinde kalecilik yapmış profesyonel bir futbolcudur. Felix Mourinho, 1972 yılında İrlanda Cumhuriyeti karşısında oynanan bir maçta Portekiz Milli Takımı forması da giymiştir. Daha sonra antrenörlüğe geçen Felix, başta Rio Ave ve Belenenses olmak üzere çeşitli kulüplerde çalışmış ve gittiği her yerde sevilen bir isim olmuştur. Babası hakkında ilerleyen yıllarda verdiği bir röportajda Felix Mourinho, "Oğlum benim gibi mütevazı olsaydı, futboldaki insanlar onu çoktan yutmuş olurdu" ifadesini kullanmıştır.

José Mourinho, gençliği boyunca futbolla iç içe büyümüştür. Küçük yaşlardan itibaren babasına scouting görevlerinde destek vermiştir. Oyuncu olarak kariyer hedeflerini 22 yaşında bir kenara bırakmak zorunda kalan Mourinho, bir yıl sonra ticaret okulunda geçirdiği başarısız bir günün ardından Lizbon Teknik Üniversitesi'ne kayıt yaptırarak spor bilimleri eğitimine başlamıştır. 1982-1986 yılları arasında futbol alanında uzmanlaşarak sürdürdüğü bu eğitimi tamamlamıştır.

Mourinho, oyunculuk kariyeri döneminde ağırlıklı olarak Portekiz'in alt liglerinde mücadele etmiştir. Rio Ave, Belenenses, Sesimbra ve Comercio e Industria kulüplerinde orta saha oyuncusu olarak forma giymiştir. Oyuncu olarak üst düzey bir kariyer yapamayacağını fark etmesine karşın bu durumu olumsuz karşılamadığını ilerleyen yıllarda dile getirmiştir: "Eğer bazı insanlar, üst düzey bir oyuncu olmadığım için hayal kırıklığı yaşadığımı düşünüyorlarsa yanılıyorlar. Hiç de öyle değildi. Başından beri kendimi her zaman bir oyuncudan çok teknik direktör olarak hissettim; akademik çalışmalarımı ve antrenörlük kurslarımı tamamladığımda doğal olarak o alana yöneldim."

Spor bilimleri diplomasının ardından Mourinho, 1987 yılında bir ilkokulda beden eğitimi öğretmeni olarak görev yapmaya başlamıştır. 1988 yılında ise İskoçya'nın Largs şehrinde UEFA antrenörlük kursunun ilk aşamasına katılmış; bu süreçte eski İskoçya ve Manchester United futbolcusu Gordon Strachan gibi isimlerle birlikte eğitim almıştır. 2009 yılında Lizbon Üniversitesi tarafından Onursal Doktora derecesiyle onurlandırılmıştır.

UEFA antrenörlük kursundaki ilk basamağı tamamladıktan sonra Mourinho, 1989 yılında Vitória de Setúbal'da gençlik takımı antrenörü olarak göreve başlamıştır. Bu görevin ardından Estrela da Amadora ve Ovarense kulüplerinde de gençlik takımı çalışmalarını sürdürmüş ve böylece antrenörlük kariyerinin temellerini atmıştır.

Mourinho'nun kariyerindeki ilk büyük dönüm noktası, 1992 yılında Bobby Robson'ın Sporting Lisbon'un başına geçmesiyle yaşanmıştır. Kulüp başkanı tarafından Robson'a tercüman olarak tanıtılan Mourinho, bu görev çerçevesinde İngiliz teknik adamla birlikte çalışmaya başlamıştır. Bobby Robson bu ilk karşılaşmayı şu sözlerle aktarmıştır: "Başkan, bana tercüman olacağını söyleyen parlak genç bir adam olan José Mourinho'yu yanında getirdi. İyi görünümlü bir adamdı; 'Benim yanımda çok fazla durma!' dedim ona! Hevesli olduğunu anladım ve bir gün beni bırakacağını biliyordum."

Robson, Sporting Lisbon'dan ayrılarak Aralık 1993'te FC Porto'ya geçerken Mourinho'yu da yanında götürmüştür. İkili arasında ustayı-çırak ilişkisini andıran güçlü bir bağ kurulmuş; Robson giderek artan ölçüde genç Mourinho'nun fikirlerine güvenmeye başlamıştır. Birlikte çalıştıkları dönemde iki Primeira Liga şampiyonluğu, bir Portekiz Kupası, Portekiz ve İspanya Süper Kupaları, Copa del Rey ve UEFA Kupa Galipleri Kupası kazanılmıştır.

1996 yılında Robson, Barcelona'ya teknik direktör olarak atanmış ve Mourinho bir kez daha onunla birlikte hareket etmiştir. Camp Nou'daki döneminde Mourinho, teknik ekip ile oyuncular arasında önemli bir köprü işlevi üstlenmiştir. Bu süreçte, o dönem kulübün kilit ismi konumundaki Pep Guardiola ile de yakın bir ilişki geliştirmiştir. Mourinho, Barcelona'daki dönemini ilerleyen yıllarda şu sözlerle değerlendirmiştir: "Barça'nın felsefesinden başka hiçbir teknik direktörden bu denli etkilenmedim. Hayatımın tam anlamıyla temel niteliğindeki dört yılıydı bunlar."

Barça efsanesi Xavi de Mourinho'yu bu dönemden hatırlamakta ve hakkında şunları söylemektedir: "Barça'daki üç yılında mükemmeldi. 'Tercümandı' dediler. Saçmalık. O yardımcı teknik direktördü, Barça'nın felsefesini anlayan biriydi. Oyuncular tarafından büyük saygı görüyordu. Daha sonra farklı, daha savunmacı bir futbolla tanınmasına şaşırdım; çünkü bizimle hiç öyle değildi."

Bobby Robson'ın Barcelona'dan ayrılmasının ardından Mourinho, Camp Nou'daki görevine Louis van Gaal yönetiminde devam etmiştir. Hollandalı teknik direktör, Mourinho'ya A ve B takımlarını yönetme sorumluluğunu vermiştir. Bu dönem, Mourinho'nun taktik anlayışının ve antrenörlük felsefesinin olgunlaştığı kritik bir evre olarak değerlendirilmektedir.

Portekiz'deki itibarı giderek yükselen Mourinho, Eylül 2000'de Benfica'nın teknik direktörlüğüne getirilmiştir. Kulübün o dönemde altı yıldır şampiyonluktan uzak kaldığı ve mali sıkıntılar içinde bulunduğu bilinmektedir. Kulüp başkanı Joao Vale e Azevedo, Jupp Heynckes'i görevden aldıktan sonra herhangi bir transfer bütçesi sunmaksızın takımı yeniden canlandırabilecek bir isim arayışına girmiş ve 37 yaşındaki Mourinho'yu tercih etmiştir.

Mourinho, göreve başladığında takımı son derece zayıf bulmuştur. Daha sonra yayımlanan resmi biyografisinde bu dönemi "geleceği ve hırsı olmayan, zayıf bir kadro" olarak nitelendirmiş; oyuncuların "kaybetmeye alışkın" ve "pek de önem vermeyen" bir yapıda olduğunu ifade etmiştir. Yönetimindeki ilk maçta Boavista'ya 1-0 yenilmişlerdir.

Mourinho bu süreçte devrimsel nitelikte antrenman yöntemleri uygulamıştır. Portekizli akademisyen Victor Frade tarafından geliştirilen "taktiksel periyodizasyon" anlayışını benimseyerek antrenmanları fiziksel, teknik ve taktiksel boyutlarıyla birleştiren kısa ve yoğun seanslar biçiminde yeniden yapılandırmıştır. O dönemde Benfica'da oyuncu olarak görev yapan sol bek Diogo Luis bu uygulamaları şu şekilde anlatmaktadır: "Mourinho'dan önce sahayı 15-20 dakika koşardık; onunla koşmuyorduk. Topu çalıştırıyorduk. Bir saat boyunca topla çalışırdık ve ona göre başka hiçbir şey gerekmiyordu. Antrenman sahasına gittiğinizde saha bir havalimanı gibi bölümlere ayrılmış olurdu. Mourinho 20 yıl önce diğerlerinin 10 yıl önündeydi."

Mourinho aynı zamanda oyunculara bireysel motivasyon sağlama konusunda da dikkat çekici bir yetkinlik sergilemiştir. Kıdemli oyuncular arasından güvendiği isimleri belirleyerek takıma genç oyuncuları katmış; akademiden yeni isimler dahil etmiştir. Disiplin konusunda son derece titiz davranan Mourinho, bir maç sırasında oyuna girmeden önce ayakkabı bağlarını yedi dakikada bağlayan Mısırlı oyuncu Abdel Sattar Sabry'yi hem soyunma odasında hem de basın toplantısında alenen uyarmıştır.

Benfica'nın, dönemin şampiyonu ve şehir rakibi Sporting Lisbon'u 3-0 yendiği tarihi maç Mourinho'nun başarılarının doruk noktasını oluşturmuştur. Ancak bu zafer paradoks bir sonuç doğurmuştur: Yeni kulüp başkanı Manuel Vilarinho'nun eski oyuncu Toni'yi göreve getirme planı Mourinho'nun geleceğini tehlikeye atmıştır. Kasım 2000'de oynanan Sporting maçının ardından Mourinho, sözleşmesinin bir yıl uzatılmaması durumunda kulüpten ayrılacağını bildirmiştir. Bu talebin reddedilmesi üzerine Mourinho, Benfica'daki görevine ayrılmakla son vermiştir. On bir maçlık dönemde altı galibiyet, üç beraberlik ve iki mağlubiyet elde etmiştir.

Mourinho bu dönemi ilerleyen yıllarda değerlendirirken Vilarinho üzerinde bir tür baskı uyguladığını kabul etmiş ve bu davranışından pişmanlık duyduğunu belirtmiştir. Onun ayrılığının ardından Benfica, o güne kadarki en kötü sıralaması olan altıncılıkla sezonu tamamlamıştır.

Benfica'dan ayrılmasının ardından Mourinho, União de Leiria'nın teknik direktörlüğüne getirilmiştir. 2001-02 sezonunda takımı devre arasına kadar 19 lig maçında yönetmiş ve kulübü dördüncü sıraya taşımıştır. Bu başarı, FC Porto'nun dikkatini çekmiş ve Mourinho için yeni bir kapı aralanmıştır. 20 maçlık döneminde dokuz galibiyet, yedi beraberlik ve dört mağlubiyetle yüzde 45 galibiyet oranına ulaşmıştır.

Ocak 2002'de FC Porto'nun teknik direktörlük koltuğuna oturan Mourinho, iki buçuk yıllık görev süresinde kulübü Portekiz ve Avrupa futbolunun zirvesine taşımıştır. Bu dönem kariyerinin ilk büyük zaferleri olarak tarihe geçmiştir.

Porto'da geçirdiği ilk tam sezonda (2002-03) lig şampiyonluğu, Portekiz Kupası ve UEFA Kupası birlikte kazanılmıştır. Mourinho, Porto'yu 2002-03 UEFA Kupası finalinde Celtic'i yenerek kupaya kavuşturmuş ve adını İngiltere'deki çevrelere duyurma fırsatı bulmuştur. Ardından gelen 2003-04 sezonu ise Porto tarihinin en parlak dönemi olmuştur. Costinha'nın attığı golle Manchester United'ı eleyen Porto, Şampiyonlar Ligi çeyrek final maçında Old Trafford'da sahneye çıkan Mourinho'nun kıyı boyunca attığı o unutulmaz koşuyla dünyaya tanıtılmıştır. Porto, 2004 UEFA Şampiyonlar Ligi finalinde AS Monaco'yu 3-0 yenerek kupayı kaldırmış ve Mourinho'nun 1987'den bu yana Porto'nun elde ettiği ilk Avrupa kupası zaferine öncülük ettiği tescil edilmiştir.

127 maçlık FC Porto döneminde 91 galibiyet, 21 beraberlik ve 15 mağlubiyet kaydedilmiş; galibiyet oranı yüzde 71,65 olarak gerçekleşmiştir. Elde edilen kupalar şunlardır: İki Primeira Liga şampiyonluğu (2002-03, 2003-04), bir Taça de Portugal (2002-03), bir UEFA Kupası (2002-03), bir UEFA Şampiyonlar Ligi (2003-04) ve bir Süper Kupa (2003-04).

Porto ile Şampiyonlar Ligi'ni kazanmasının ardından Avrupa'nın önde gelen kulüplerinin ilgisini çeken Mourinho, 2004 yazında Chelsea'ye transfer olmuştur. Roman Abramovich'in sahipliğindeki Chelsea, o dönemde yatırım açısından son derece güçlü bir konumdaydı ve Mourinho, kulüp tarihinin en başarılı teknik direktörü olarak tanıtılmıştır.

2 Haziran 2004'te Stamford Bridge'de gerçekleştirilen tanıtım basın toplantısında söylediği sözler futbol tarihine geçmiştir: "Lütfen bana kibirli demeyin çünkü söylediklerim doğru. Avrupa şampiyonuyum, şişeden çıkma biri değilim. Özel biriyim diye düşünüyorum." Bu sözler, kendisine yakıştırılan "The Special One" (Özel Olan) lakabının kalıcı olarak yerleşmesine zemin hazırlamıştır. Mourinho aynı toplantıda üst düzey oyuncuların varlığına dikkat çekerek "Ve şimdi de üst düzey bir teknik direktörümüz var" demiştir.

Chelsea'deki ilk sezonunda 4-elmas-2 dizilişinden 4-3-3 sistemine geçiş yapan Mourinho, Damien Duff ve Arjen Robben'i kanat oyuncusu olarak kullanmıştır. Kasım ayında liderliği ele geçiren Chelsea, Frank Lampard'ın Bolton'a karşı attığı iki golle 50 yıl aradan sonra ilk kez lig şampiyonu olmuştur. Mourinho'nun yönetiminde o sezon Premier Lig'de 95 puan toplanmış ve yalnızca 15 gol yenilmiştir. Aynı sezon Lig Kupası da kazanılmıştır.

2005-06 sezonunda ise Chelsea üst üste ikinci lig şampiyonluğunu elde etmiştir. Mourinho'nun bu dönemde sergilediği taktik esnekliği ve ayrıntıya verdiği önem dikkat çekmiştir. Bir maçta soyunma odasına girme yasağı bulunmasına karşın devre arasında oyuncularıyla konuşmak için çamaşır sepetinin içinde saklanarak soyunma odasına girdiği, kulüp çevrelerinde yaygın biçimde aktarılan ilginç bir anekdot olarak kalmıştır.

İkinci Chelsea dönemini kapsayan 2006-07 sezonunda da FA Kupası ve Lig Kupası zaferleri elde edilmiştir. Ancak bu dönemde Mourinho ile kulüp sahibi Roman Abramovich arasındaki gerginliğin giderek tırmandığı bilinmektedir. Eylül 2007'de, takımının Old Trafford'a gittiği maçtan yalnızca birkaç gün önce Chelsea ile yolların karşılıklı mutabakat çerçevesinde ayrıldığı açıklanmıştır.

Chelsea'deki birinci dönemde 185 maçta 124 galibiyet, 40 beraberlik ve 21 mağlubiyet kaydedilmiş; galibiyet oranı yüzde 67,03 olmuştur. Kazanılan kupalar arasında iki Premier Lig şampiyonluğu (2004-05, 2005-06), bir FA Kupası (2006-07), iki Lig Kupası (2004-05, 2006-07) ve bir Community Shield (2005-06) yer almaktadır.

Chelsea'den ayrıldıktan yaklaşık bir yıl sonra Mourinho, 2008'de İtalyan kulübü Internazionale'nin başına geçmiştir. Inter Milan'daki tanıtım toplantısında tamamen İtalyanca konuşmuş ve bu dili yalnızca üç haftada öğrendiğini söylemiştir.

Inter'de geçirdiği iki sezon, kariyerinin en parlak dönemlerinden biri olarak kabul edilmektedir. 2008-09 sezonunda Serie A şampiyonluğu ve İtalyan Süper Kupası (Supercoppa Italiana) kazanılmıştır. 2009-10 sezonu ise tarihe geçen bir başarıya ev sahipliği yapmıştır: Serie A, Coppa Italia ve UEFA Şampiyonlar Ligi birden kazanılarak İtalya kulüpleri tarihinde bir ilk gerçekleştirilmiştir. Bu üçlü başarısı, Mourinho'yu iki farklı kulüpte Şampiyonlar Ligi kupası kaldıran beş teknik direktörden biri yaparak futbol tarihine adını altın harflerle yazdırmıştır. Aynı yıl ilk FIFA Dünya Yılın Teknik Direktörü ödülünü de kazanmıştır.

^{Jose Mourinho Panoroma Dergisine kapak oldu- 14 Mayıs 2010 (AA)}

Bu dönemde Mourinho'nun yıldız forvet Zlatan Ibrahimovic ile kurduğu ilişki de dikkat çekmiştir. Ibrahimovic otobiyografisinde Mourinho'yu şu sözlerle tanımlamıştır: "Ordusunun lideri. Ama aynı zamanda ilgileniyor da. Her zaman mesaj atıyor, nasıl olduğumu soruyor. Mourinho sonunda temelde onun için ölmeye razı olacağım bir adam haline geldi." Öte yandan Wesley Sneijder de Mourinho için "Onun için öldürmeye ve ölmeye hazırdım" demiştir.

Şampiyonlar Ligi finalinde, eski hocası Louis van Gaal'in yönettiği Bayern Münih'i 2-0 yenen Inter Milan'la kupayı kaldıran Mourinho, kulübe vedası sırasında sahada Marco Materazzi ile yaptığı duygusal kucaklaşma ve Barcelona'yı eleyen yarı final galibiyetinin ardından sahaya koşması gibi anlarla Inter tarihine ayrı bir sayfa açmıştır.

108 maçlık dönemde 67 galibiyet, 26 beraberlik ve 15 mağlubiyet kaydedilmiş; galibiyet oranı yüzde 62,04 olarak gerçekleşmiştir.

Mourinho, Temmuz 2010'da Pep Guardiola yönetimindeki Barcelona'nın egemenliğini kırmak amacıyla Real Madrid'in teknik direktörlüğüne getirilmiştir. Real Madrid, o dönemde altı sezon boyunca Şampiyonlar Ligi'nde son 16 turunda elenmiş; bu 16 maçlık serinin toplamında 18-8 gibi ağır bir skoru yutmak zorunda kalmıştı. Göreve başlarken Mourinho, geldiği kulübü şu sözlerle tanımlamıştır: "Portekiz'de büyük gemi, fırtınayı da büyük getirir, deriz. Şanslıyım ki ben hep büyük gemilerde bulundum. Real Madrid, dünyanın en büyük gemisi sayılıyor."

Göreve başladığının hemen ardından Raul ve Guti'nin takımda yer almayacağını açıklayan Mourinho, transfer politikasını belirlemede de söz sahibi olmuştur. Kadroyu takviye etmek için Angel di Maria, Sami Khedira ve Mesut Ozil gibi oyuncuları getirmiş; Ricardo Carvalho'yu da savunmaya dahil etmiştir.

^{Jose Mourinho ve Mesut Özil (AA)}

İlk sezonunda (2010-11) La Liga'da ikinci olan Real Madrid, 2011-12 sezonunda ise tarihi bir performans sergileyerek şampiyonluğa ulaşmıştır. O sezon 100 puan toplanmış, 121 gol atılmış ve bunların 46'sı Cristiano Ronaldo tarafından kaydedilmiştir. Kulüp tarihinin en çok galibiyet (32), en çok deplasman galibiyeti (16) ve en yüksek puan (100) rekorları bu dönemde kırılmıştır. Copa del Rey ise 2010-11 sezonunda kazanılmıştır.

Real Madrid'in Barcelona karşısındaki 18 günlük dört Clasico serisi bu dönemin en çarpıcı bölümünü oluşturmuştur. Nisan-Mayıs 2011'de oynanan bu dört karşılaşma lig, Copa del Rey finali ve Şampiyonlar Ligi yarı finali maçlarını kapsamaktaydı. Copa del Rey finalinde Ronaldo'nun attığı uzatma golüyle 1-0 galip gelen Real Madrid, bu psikolojik avantajla yarı finale taşınmıştır. Ancak Şampiyonlar Ligi yarı finalinde Pepe'nin kırmızı kart görmesi ve ardından hakemlere yönelik sert eleştirilerin damgasını vurduğu bir konuşma yapan Mourinho, Barcelona'ya yenilerek kupayı kazanamamıştır.

Real Madrid ile geçirdiği üç sezonda kulübün Şampiyonlar Ligi yarı finalinin ötesine geçemediği görülmüştür: 2011'de Barcelona'ya, 2012'de Bayern Münih'e ve 2013'te Borussia Dortmund'a elenmişlerdir. Mourinho, 2012'deki Bayern Münih maçını kariyerinin en sarsıcı yenilgisi olarak nitelendirmiştir: "Kariyerimde bir yenilginin ardından ağladığım tek gece o geceydi. Yardımcım Aitor ve ben evin önüne park ettik ve ağladık. O sezon en iyisiydik."

Mourinho'nun Real Madrid'deki son sezonu (2012-13) ise önemli gerilimler içermiştir. Oyuncuların soyunma odasına kulüp yöneticilerinin girmesi meselesinden, soyunma odasında yaşandığı öne sürülen bilgi sızıntısına uzanan olaylar zinciri Mourinho ile takım içinde ciddi sürtüşmelere yol açmıştır. Özellikle Iker Casillas ile yaşanan gerginlik bu dönemin belirleyici unsurlarından birini oluşturmuştur. Mourinho, Madrid'deki bu dönemi 2026 yılında yaptığı bir değerlendirmede "neredeyse şiddet içeren" bir süreç olarak tanımlamıştır.

178 maçlık dönemde 128 galibiyet, 28 beraberlik ve 22 mağlubiyet kaydedilmiş; galibiyet oranı yüzde 71,91 olarak gerçekleşmiştir.

Real Madrid'den ayrılmasının ardından İspanya, İtalya ve İngiltere'deki kulüplerle irtibata geçilen Mourinho, 2013 yılında Chelsea'ye döndüğünü açıklamıştır. Bu kez kendisini "The Happy One" (Mutlu Olan) olarak tanımlayan Mourinho, Stamford Bridge'de yeniden görevine başlamıştır.

İkinci döneminin ilk sezonunda (2013-14) Chelsea, lig ve Şampiyonlar Ligi'nde yakın yarışların içinde yer almıştır. Şampiyonlar Ligi çeyrek finalinde Paris Saint-Germain karşısında ilk maçı 3-1 kaybetmelerine karşın Demba Ba'nın attığı goldeki dramatik sahne eşliğinde turu geçmişlerdir. Yarı finalde Atletico Madrid karşısında ilk maçı 0-0 berabere bitirmelerine rağmen deplasmanda 3-1 yenilerek elenmiş ve sezon şampiyon olamadan tamamlanmıştır.

^{UEFA Şampiyonlar Ligi 2. tur ilk maçı: Galatasaray - Chelsea (AA)}

Mourinho'nun ikinci Chelsea döneminin zirve noktası 2014-15 sezonu olmuştur. Cesc Fabregas ve Diego Costa'nın yeni transferlerle kadroyu takviye ettiği bu dönemde Chelsea, rakibine sekiz puan fark atarak şampiyonluğa ulaşmıştır. Sezon boyunca yalnızca üç maç kaybedilmiştir. Bunun yanı sıra Capital One Cup (Lig Kupası) da Tottenham'ı Wembley'de 2-0 yenerek kazanılmıştır. Mourinho bu kupayı Chelsea'de üçüncü kez (daha önce 2005'te Liverpool ve 2007'de Arsenal karşısında) kazanmıştır.

Şampiyonluğun savunulduğu 2015-16 sezonunda ise sert bir düşüş yaşanmıştır. İlk 14 lig maçında yedi yenilgi alan Chelsea, yeni yükselen Bournemouth ve Leicester City'ye arka arkaya yenildikten sonra devre tablosunda 16. sıraya düşmüştür. Bu gelişmeler üzerine Aralık 2015'te kulüp yönetimiyle yollar ikinci kez ayrılmıştır.

İkinci dönemin tamamında 136 maçta 80 galibiyet, 29 beraberlik ve 27 mağlubiyet kaydedilmiş; galibiyet oranı yüzde 58,82 olmuştur.

Mourinho, Mayıs 2016'da Manchester United ile anlaşmış ve eski hocası Van Gaal'in koltuğunu devralmıştır. Göreve başladığında yaptığı açıklamada, "Manchester United teknik direktörü olmak futbolda özel bir onurdur. Dünyada tanınan ve takdirle karşılanan bir kulüp" demiştir.

İlk sezonunda (2016-17) Mourinho, United'ı Avrupa Ligi ve EFL Kupası zaferine taşımış; ayrıca Community Shield'i de kazanmıştır. Avrupa Ligi finalinde İsveç'in Stockholm şehrinde Ajax'ı 2-0 yenmişlerdir. 2017-18 sezonunda ise United, Premier Lig'de ikinci sırayı elde etmiş ve FA Kupası finaline kadar ilerlemiştir.

^{Jose Mourinho Manchaster United dönemi (AA)}

Yönetiminin sonlarına doğru çeşitli gerginlikler gündeme gelmiştir. Paul Pogba başta olmak üzere bazı yıldız oyuncularla yaşandığı iddia edilen sürtüşmeler kamuoyunun gündemine taşınmıştır. Kasım 2018'de Jürgen Klopp'un Liverpool'una 3-1 yenilmenin ardından Mourinho, göreve başladığından bu yana Premier Lig'deki en kötü başlangıca imza atan Manchester United teknik direktörü sıfatıyla görevine son verilmiştir.

144 maçlık dönemde 84 galibiyet, 32 beraberlik ve 28 mağlubiyet kaydedilmiş; galibiyet oranı yüzde 58,33 olmuştur.

Mourinho, Kasım 2019'da Tottenham Hotspur'un başına geçmiştir. 86 maçlık görev süresi boyunca 44 galibiyet, 19 beraberlik ve 23 mağlubiyet elde edilmiş; galibiyet oranı yüzde 51,16 olarak gerçekleşmiştir. Mourinho, kulübü Avrupa Ligi'ne taşımayı başarmış ve Lig Kupası finaline kadar götürmüştür. Ancak söz konusu finalin oynanmasına bir haftadan az bir süre kala, Nisan 2021'de görevine son verilmiştir.

Temmuz 2021'de AS Roma'nın teknik direktörlüğüne getirilen Mourinho, görev öncesinde yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanmıştır: "Sahiplik ve Tiago Pinto ile yaptığım görüşmelerin ardından AS Roma'nın ambisyonlarının tüm boyutunu hemen kavradım. Beni bu işi kabul etmeye ikna eden şey ise Roma taraftarlarının inanılmaz tutkusuydu."

^{Jose Mourinho Roma dönemi (AA)}

Roma ile geçirdiği ilk sezonunda (2021-22) Mourinho, tarihsel bir başarıya imza atmıştır: Roma, 2021-22 UEFA Avrupa Konferans Ligi finalinde Feyenoord'u Arnavutluk'un Tiran şehrinde 1-0 yenerek kupayı kaldırmıştır. Bu zaferle Mourinho, dört farklı kulüpte önemli bir Avrupa kupası kazanan ilk teknik direktör olmuş; aynı zamanda UEFA Şampiyonlar Ligi, UEFA Avrupa Ligi ve UEFA Avrupa Konferans Ligi'ni kazanan üçüncü teknik direktör unvanını elde etmiştir. Ocak 2024'te Roma ile yollar ayrılmıştır.

Mourinho, Haziran 2024'te Türk Süper Ligi kulübü Fenerbahçe'nin teknik direktörlüğüne getirilmiştir. Ağustos 2025'e kadar süren görev döneminde kulübü yönetmiş; bu süreç Şampiyonlar Ligi ön eleme turunda Benfica'ya elenmesiyle son bulmuştur.

Fenerbahçe'den ayrılmasının ardından Eylül 2025'te Benfica'nın başına geçen Mourinho, 2024-25 sezonunu kulübü Portekiz Primeira Liga'da yenilgisiz tamamlayarak kapatmıştır. 34 maçlık sezonda 23 galibiyet ve 11 beraberlik elde edilmiştir; bu, Mourinho'nun sekiz lig şampiyonluğuna rağmen kariyerinde ilk kez yaşadığı yenilgisiz sezon derecesidir. Ancak 11 beraberliğin yarattığı puan kaybı nedeniyle şampiyonluk elde edilememiş ve Benfica üçüncü sırada sezonu tamamlamıştır. Mourinho bu durumu şu sözlerle değerlendirmiştir: "Yenilmezlik harika bir şey, bu iki-üç yenilgiyle şampiyonlukla değiş tokuş ederdim, şüphesiz. Ama bu, takımın zihniyetini, birlikteliğini ve empatiyi iyi yansıtıyor."

Haziran 2027'ye kadar uzanan sözleşmesi bulunmakla birlikte sezon sonu sözleşmeyi fesih imkânı tanıyan bir madde içerdiği bildirilmektedir. Mayıs 2026'da ise Mourinho, menajerinin Real Madrid ile irtibat halinde olduğunu doğrulamış ve 18 Mayıs tarihinde resmen Real Madrin'in başına getirilmiştir.

• FC Porto ile: İki Primeira Liga şampiyonluğu (2002-03, 2003-04), bir Taça de Portugal (2002-03), bir Süper Kupa (2003-04), bir UEFA Kupası (2002-03), bir UEFA Şampiyonlar Ligi (2003-04).
• Chelsea ile (her iki dönem): Üç Premier Lig şampiyonluğu (2004-05, 2005-06, 2014-15), bir FA Kupası (2006-07), üç EFL Kupası (2004-05, 2006-07, 2014-15), bir Community Shield (2005-06).
• Internazionale ile: İki Serie A şampiyonluğu (2008-09, 2009-10), bir Coppa Italia (2009-10), bir Supercoppa Italiana (2008-09), bir UEFA Şampiyonlar Ligi (2009-10).
• Real Madrid ile: Bir La Liga şampiyonluğu (2011-12), bir Copa del Rey (2010-11), bir Supercopa de España (2012-13).
• Manchester United ile: Bir UEFA Avrupa Ligi (2016-17), bir EFL Kupası (2016-17), bir Community Shield (2016-17).
• AS Roma ile: Bir UEFA Avrupa Konferans Ligi (2021-22).

2003 ve 2004 yıllarında hem Primeira Liga Yılın Teknik Direktörü hem de UEFA Kulüp Futbolu Ödülleri kapsamında Yılın Teknik Direktörü seçilmiştir. 2004, 2005, 2010 ve 2012 yıllarında Uluslararası Futbol Tarihi ve İstatistikleri Federasyonu (IFFHS) tarafından dört kez Yılın Teknik Direktörü ödülüne layık görülmüştür. 2005 ve 2006 yıllarında Premier Lig Yılın Teknik Direktörü ödülünü almıştır. 2005 ve 2010 yıllarında Onze d'Or ödülünü kazanmıştır. 2009-10 sezonunda AIC Futbol Oscari ve Panchina d'Oro ödüllerine değer bulunmuştur. 2010 yılında ilk FIFA Dünya Yılın Teknik Direktörü ödülünü alan kişi olmuştur. 2011 ve 2012 yıllarında iki Miguel Muñoz Trofesi kazanmıştır. 2012 yılında Globe Soccer Ödülleri'nde hem Yılın Teknik Direktörü hem de En İyi Medya Çekimi ödüllerini almıştır. 2015 yılında Portekiz Futbol Federasyonu tarafından Yüzyılın Portekizli Teknik Direktörü seçilmiştir. Transferlere 1 milyar sterlinin üzerinde harcama yapan ilk teknik direktör unvanını da elinde bulundurmaktadır.

Mourinho, Portekizli akademisyen Victor Frade'nin geliştirdiği "taktiksel periyodizasyon" metodolojisini benimsemiş ve antrenmanları bu anlayış çerçevesinde kısa, yoğun ve topa dayalı seanslar biçiminde yeniden yapılandırmıştır. Fiziksel, teknik ve taktiksel unsurları birleştiren bu yaklaşım, Benfica'daki ilk teknik direktörlük döneminden itibaren uygulanmaya başlanmış ve Chelsea gibi büyük kulüplerdeki başarıyla giderek yaygınlık kazanmıştır.

Mourinho, rakip analizine verdiği önemin de altını çizmiştir. Maç öncesi hazırlık süreçlerinde rakip ekipler hakkında kapsamlı araştırmalar yürütmekte; oyuncuların sahada ve saha dışında her detayını takip etmektedir. Ibrahimovic, otobiyografisinde Mourinho'nun rakip takımlar hakkındaki bilgisini şu sözlerle aktarmaktadır: "Onun kadar rakip takımlara dair bilgiye sahip bir teknik direktörle hiç karşılaşmadım. Her şeyi biliyordu; üçüncü kalecinin ayakkabı numarasına kadar."

Mourinho'nun oyuncu motivasyonundaki yetkinliği kariyeri boyunca öne çıkan en belirgin özelliklerinden biri olmuştur. Benfica'daki genç oyunculardan başlayarak yönettiği kadroları "biz-onlara karşı" algısı üzerine şekillendirdiği bilinmektedir. Dış eleştirilerden, basın baskısından ve kulüp yönetiminin müdahalelerinden oluşan dış tehditleri, grup içi dayanışmayı pekiştirmenin aracı olarak kullandığı değerlendirilmektedir.

İnter Milan döneminde, Real Madrid'in 5-0'lık büyük yenilgisinin ardından soyunma odasına giren ve oyuncuları toparlayan Mourinho hakkında dönemin Real Madrid yedek kalecisi Jerzy Dudek şu gözlemini paylaşmıştır: "Mourinho'nun psikolojinin spordaki önemini ne denli iyi kavradığını o gün ilk kez fark ettim."

Mourinho, Chelsea'deki ilk döneminde 4-elmas-2 ve 4-3-3 gibi farklı dizilişler arasında geçiş yapabilen bir taktiksel esneklik sergilemiştir. İkinci Chelsea döneminde ise 4-2-3-1 sistemine ağırlık vermiştir. Porto'nun Barcelona ve Inter Milan karşısındaki başarılarında uygulanan bloğun geriye çekilmesi ve kontrol kaybedilen topun hızla geri kazanılması yaklaşımı, Mourinho'nun savunma ağırlıklı oyun anlayışının somut örnekleri olarak değerlendirilmektedir.

Real Madrid döneminde Copa del Rey finalinde Pepe'yi orta saha oyuncusu olarak kullanması, mevcut oyunculara alışılmışın dışında roller yükleme konusundaki yaratıcı taktiksel düşüncesinin bir göstergesi olarak öne çıkmaktadır. Öte yandan Samuel Eto'o'yu İnter Milan'da sağ kanat oyuncusu olarak oynatması ve treble döneminde bu hamlenin başarıya ulaşması da benzer bir taktiksel esnekliğin ürünü olarak değerlendirilmektedir.

Mourinho, antrenörlük yaklaşımını şu sözlerle özetlemiştir: "Kontrole, hazırlığa ve netliğe inanıyorum. Takımlarım sağlam temeller, taktik zeka ve kazanma zihniyeti üzerine inşa edilir."

Mourinho, 2005 yılında İsrail'de Filistinli ve İsrailli oyuncuların aynı takımda yer aldığı bir futbol maçı düzenleyerek barış girişimine destek vermiştir. 2014 yılında BM Dünya Gıda Programı'nın (WFP) marka elçisi olmuştur. Bu görevi üstlenirken yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanmıştır: "Dünya Gıda Programı'nın çalışmalarını destekleme kararım, benim ve ailem için büyük önem taşıyan bir davanın gerektirdiği kişisel bir karardır."

Mourinho, Lisbon Üniversitesi'nde verdiği antrenörlük seminerleriyle bilgi ve deneyimini genç teknik direktörlerle paylaşmaktadır. Portekiz, İngilizce, İspanyolca, İtalyanca ve Fransızca olmak üzere beş dil konuşmaktadır.

Mourinho'nun teknik direktörlük kariyerinin genel istatistikleri şu şekilde özetlenebilir: Benfica'da (2000) 11 maçta yüzde 54,55 galibiyet oranı; União de Leiria'da (2001-02) 20 maçta yüzde 45,00; FC Porto'da (2002-04) 127 maçta yüzde 71,65; Chelsea'nin ilk döneminde (2004-07) 185 maçta yüzde 67,03; Internazionale'de (2008-10) 108 maçta yüzde 62,04; Real Madrid'de (2010-13) 178 maçta yüzde 71,91; Chelsea'nin ikinci döneminde (2013-15) 136 maçta yüzde 58,82; Manchester United'da (2016-18) 144 maçta yüzde 58,33; Tottenham Hotspur'da (2019-21) 86 maçta yüzde 51,16. Söz konusu istatistikler kamuya açık kaynaklarda yer almaktadır. Mourinho'nun Roma'ya katılmadan önceki 999 maçlık kariyerinin birikimli toplamı 637 galibiyet, 204 beraberlik ve 158 mağlubiyet olarak kayıtlara geçmiştir.