Köken

Kadın sözcüğü, Eski Türkçedeki ḳātūn veya hātūn biçimlerinden evrilmiştir. Bu kelime, başlangıçta “hükümdar eşi”, “kraliçe” ya da “soylu kadın” anlamına gelmekteydi. Eski Türkçedeki bu biçim, Soğdcadaki hwatēn (“kraliçe, hakan eşi”) sözcüğünden alınmıştır. Soğdca kökeni hwatāw (“kral, hükümdar”) kelimesinin dişil şekline dayanır; bu da hwa (“kendi”) ve tāw (“güç”) sözcüklerinin birleşiminden oluşur. Böylece “kadın” kelimesi tarihsel olarak “güç sahibi, soylu dişi birey” anlamını taşırken, zamanla genel olarak “erişkin dişi insan” karşılığına dönüşmüştür.

Kullanım Alanları

• Toplum ve kültür: Cinsiyet kimliği, aile rolleri ve toplumsal statüyle ilgili kavramlardan biri olarak kullanılır.
• Edebiyat: Kadının toplumsal konumunu ve kültürel rollerini anlatan temalarda merkezî bir unsur olarak yer alır.
• Dilbilim ve tarih: Türkçedeki toplumsal unvan ve hiyerarşi terimlerinin evrimini gösteren önemli bir örnektir.
• Günlük dil: En temel insani sınıflandırmalardan biri olarak (erkek-kadın), hem saygı hem de tanımlama amacıyla yaygın biçimde kullanılır.