Karaman Guymak Tatlısı

Karaman Guymak Tatlısı; kaymak, buğday unu ve petek bal gibi bileşenlerle hazırlanan, Karaman iline özgü geleneksel bir tatlıdır. Yörede uzun yıllardır bilinen bu tatlı, gerek sade formuyla gerekse şerbetli çeşidiyle Karaman mutfak kültüründe yer edinmiştir. Tatlının özgünlüğü; buğday ununun kaymak ile kavrulması, istenirse fırınlanması ve üzerine petek bal veya şekerli şerbet dökülerek sunulmasıyla ortaya çıkar. Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından başvurusu yapılan ürün, 25 Temmuz 2023 tarihinde 1419 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak coğrafi işaret kapsamına alınmıştır.

Ayırt Edici Özellikleri

Karaman Guymak Tatlısı, içerdiği kaymak ve buğday unu sayesinde diğer unlu tatlılardan ayrılır. Bu iki temel bileşen, kısık ateşte kavrularak yoğun ve homojen bir kıvam elde edilir. Tatlının karakteristik özelliği, üzerine petek bal dilimlerinin konularak ya da şekerli şerbet ile servis edilmesidir. Kavrulan karışım bazen tepsiye alınarak fırınlanır, ardından sıcak şerbet dökülerek hazırlanır. Tatlı, tercihe göre sıcak veya ılık olarak sunulabilir.

Karaman Guymak Tatlısı (Karaman Valiliği)

Malzemeler

Şerbetsiz Yöntem (Tescil Belgesine Göre)

• 400 g kaymak
• 5–7 yemek kaşığı buğday unu
• 200 g petek bal

Şerbetli Yöntem (Kültür ve Valilik Kaynaklarına Göre)

• 500 g kaymak
• 250 ml süt
• 400 g buğday unu
• 800 g toz şeker
• 750 ml su
• 5 ml limon suyu
• 50 g bal

Yapılışı

Şerbetsiz Yöntem

Kaymak bir tavaya alınarak ocakta köpürünceye kadar ısıtılır. Ocaktan alındıktan sonra azar azar un eklenerek karıştırılır ve orta ateşte, un pembeleşene kadar kavrulur. Elde edilen koyu kıvamlı karışım, her yeri eşit renk alıp şekil verilebilir hâle geldiğinde bir servis tabağına alınır. Kaşıkla şekil verilerek üzeri düzeltilir ve üzerine petek bal kesilerek yerleştirilir. İsteğe bağlı olarak tabağın kenarına süzme bal da eklenebilir.

Şerbetli Yöntem

Kaymak, buğday unu ve süt birlikte bir tavada karıştırılarak kısık ateşte yaklaşık yarım saat kavrulur. Karışım pembeleşip kıvam aldıktan sonra yağlanmış bir tepsiye yayılır ve önceden ısıtılmış fırında üzeri kızarıncaya kadar yaklaşık 15 dakika pişirilir. Bu sırada, toz şeker, su, bal ve limon suyuyla hazırlanan şurup kaynatılır. Fırından çıkan tatlının üzerine hazırlanan sıcak şurup dökülür. Şurubunu çeken tatlı, dilimlenerek servis edilir.

Coğrafi Sınır ile Ürün Arasındaki Bağ

Karaman Guymak Tatlısı, Karaman iline özgü süt ürünlerinin ve buğday ununun birlikte kullanıldığı geleneksel tatlılardan biridir. Kaymak ve unun kavrularak hazırlanması ve yerel olarak üretilen petek bal ile sunulması, ürünün bölgeye özgü yapısını oluşturur. Tatlı, hem kırsal evlerde hem de Karaman ilinde faaliyet gösteren bazı pastanelerde üretilerek tüketilmektedir. Bu nedenle ürün ile üretildiği coğrafi alan arasında kültürel ve tarihî bir ün bağı bulunmaktadır.

Denetim

Karaman Guymak Tatlısına ilişkin denetimler, Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülür. Denetimlerde, üretimde kullanılan malzemelerin doğruluğu, üretim yöntemine uygunluk ve mahreç işareti kullanım kurallarına riayet edilip edilmediği kontrol edilir. Denetim mercii; Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Karaman Fırıncılar, Pastacılar, Lokantacılar ve Gıda Maddesi Üreten İşyerleri Esnaf Odasından uzmanların katılımıyla oluşturulur ve denetimler yılda en az bir kez yapılır.