Kazakistan'ın Siyasi Baskı, Sürgün ve Açlık Kurbanlarını Anma Günü

Kazakistan'ın Siyasi Baskı, Sürgün ve Açlık Kurbanlarını Anma Günü, her yıl 31 Mayıs'ta Kazakistan’da, Sovyetler Birliği döneminde yaşanan kitlesel siyasi baskılar, sürgünler ve yapay açlık politikalarının kurbanlarını anmak üzere düzenlenen resmi bir anma günüdür. Bu gün, özellikle 1930'lu yıllarda Stalin liderliğindeki Sovyet rejiminin Kazak halkına yönelik yürüttüğü baskı politikalarını Kazak halkına hatırlatma amacı taşır.

Kazakistan'da Yaşanan Büyük Açlık Felaketini Anlatan Belgesel (TRT Haber)

Tarihçe

Kazakistan, 20. yüzyılın ilk yarısında Sovyetler Birliği’nin toplumsal mühendislik politikalarının yoğun şekilde uygulandığı bölgelerden biri olmuştur. Stalin’in liderliğinde yürütülen “kolektifleştirme” ve “sovyetleştirme” politikaları, göçebe yaşam tarzı süren Kazak halkının toplumsal yapısını şiddetle dönüştürmüş; halkın hayvanlarına ve mülklerine el konulmuş, yerleşik düzene zorlanmışlardır. Bu süreçte milyonlarca insan kıtlık, sürgün ve infazlar sonucu hayatını kaybetmiştir.

1931-1933 yılları arasında yaşanan kitlesel açlık felaketinde, bir milyondan fazla Kazak yaşamını yitirmiştir. Bunu, 1937-1938 yıllarındaki “Büyük Tasfiye” (Repressiya) dönemi izlemiştir. Bu dönemde Sovyet gizli polis teşkilatları aracılığıyla binlerce Kazak aydın, siyasetçi, din adamı ve sıradan yurttaş tutuklanmış, işkenceye uğramış, kurşuna dizilmiş veya çalışma kamplarına gönderilmiştir.

Anma Gününün İlanı

Kazakistan, Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla 1991 yılında bağımsızlığını kazandıktan milli kimlik inşasına önem vermiştir. Ülkenin ilk cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, 1997 yılını “Milli Birlik ve Siyasi Sürgün Kurbanlarını Anma Yılı” olarak ilan etmiş, aynı yıl 31 Mayıs günü “Siyasi Baskı, Sürgün ve Açlık Kurbanlarını Anma Günü” olarak belirlenmiştir.

Her yıl 31 Mayıs’ta ülke genelinde anma törenleri, akademik sempozyumlar, müze sergileri ve dua programları düzenlenmektedir. Almatı, Karaganda, Akmola ve diğer şehirlerde, kurbanlar anısına dikilen anıtlar ve eski toplama kampı bölgelerinde oluşturulan anma merkezleri ziyaret edilmektedir.

Bu gün, yalnızca Sovyet döneminde hayatını kaybedenlerin anılması açısından değil, aynı zamanda Kazak halkının tarihsel hafızasını canlı tutmak, totaliter rejimlere karşı kolektif bilinç oluşturmak ve geçmişte yaşanan acılardan ders çıkarmak adına da önem taşımaktadır.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, Anma Programında Dua Ederken (AA)