Keir Starmer'ın İstifası (2026)

Keir Starmer’ın İstifası, Birleşik Krallık Başbakanı Sir Keir Starmer’ın, partisi İşçi Partisi’nin kendisini gelecek genel seçime taşıyacak lider olarak görmediğini belirtmesi üzerine 22 Haziran 2026 tarihinde görevinden ayrılacağını açıklamasıyla ortaya çıkan siyasi gelişmedir. Starmer, açıklamayı 10 Numara Downing Sokağı önünde yapmış, kararını aynı sabah Kral III. Charles’a bildirdiğini ve yeni lider seçilene kadar görevde kalacağını ifade etmiştir.^【1】

^{İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Londra'daki Başbakanlık Konutu 10 Numara'nın önünde görevinden istifa ettiğini açıklıyor, 22 Haziran 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Başbakanlığa yönelik eleştiriler, İşçi Partisi’nin Temmuz 2024 genel seçimlerindeki zaferinin ardından artmıştır. Kamuoyu yoklamalarında partinin desteği gerilerken, Nigel Farage liderliğindeki aşırı sağcı Reform UK’in desteği yükselmiştir.

Mayıs 2026’da yaklaşık 140 belediyede yapılan yerel seçimler ile Galler ve İskoçya ulusal parlamento seçimleri gerçekleştirilmiştir. Yerel seçimlerde İşçi Partisi 1.496 belediye meclisi koltuğu kaybetmiş; Reform UK 1.453 meclis üyeliği kazanmış ve 14 mecliste kontrolü ele geçirmiştir. Galler ve İskoçya seçimlerinde bağımsızlık yanlısı partiler birinci, Reform UK ikinci olmuştur.

Bu dönemde hükümette görev değişiklikleri yaşanmıştır. Sağlık Bakanı Wes Streeting, seçim sonuçlarının ardından görevinden ayrılmış; ayrıca bir grup alt düzey bakan da istifa etmiştir. Savunma Bakanı John Healey, askeri harcamalara ilişkin görüş ayrılığı sonrasında Haziran 2026’da istifa etmiştir. Açıkça istifa çağrısı yapanlar arasında Wes Streeting, İskoçya İşçi Partisi lideri Anas Sarwar ve Başbakan Yardımcısı Angela Rayner yer almıştır. Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre kulislerde Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, İçişleri Bakanı Shabana Mahmood ve Enerji Güvenliği ve Sıfır Emisyon Bakanı Ed Miliband’ın da Starmer'a istifa çağrısı yaptığı belirtilmiştir.

Peter Mandelson, Aralık 2024’te Birleşik Krallık’ın ABD Büyükelçisi olarak atanmıştır. Mandelson’un, hükümlü cinsel suçlu Jeffrey Epstein ile geçmişteki ilişkisi kamuoyunda tartışma konusu olmuştur. Mandelson’un güvenlik soruşturmasını geçmeden atandığı ve resmi unvanı bulunmadan bazı toplantılara katıldığı gündeme gelmiştir. Starmer özür dilemiş, ilişkinin boyutunu bilmediğini ifade etmiş ve Mandelson’u atanmasından yaklaşık dokuz ay sonra görevden almıştır.^【2】

BBC'nin iddiasına göre Starmer, Şubat 2026’da yapılan Horton and Garton ara seçiminde Andy Burnham’ın aday olmasını engellemiştir. Ancak seçim sonuçlarının ardından çok sayıda milletvekilinin istifa talebi karşısında bu engellemeyi yineleyecek otoriteye sahip olmamıştır. Makerfield milletvekilinin görevinden ayrılmasıyla Burnham’ın Westminster’a dönüş yolu açılmıştır.^【3】

Anadolu Ajansı’nın derlemesine göre, ekonomik göstergeler ve yatırım anlaşmaları olumlu seyre işaret etse de hayat pahalılığı görev dönemi boyunca tartışma konusu olmuştur. Bazı vergilerde indirim ve bazı faturalara devlet desteği gibi adımlar atılsa da kiralar, enerji faturaları ve belediye vergileri yüksek kalmıştır. Bu dönemde emeklilere yönelik kışlık yakıt desteği kaldırılmış, işverenlere yönelik sigorta primleri artırılmıştır.

Dış politikada Starmer hükümeti, başbakanlığın birinci yılının ardından bir grup ülkeyle birlikte Filistin Devleti’ni resmen tanıdığını açıklamış; çok sayıda İsrailli şahıs ve kuruma ile iki bakana yaptırım uygulamıştır. “Palestine Action” adlı grup, eylemleri gerekçesiyle “terör örgütü” kabul edilerek yasaklanmıştır. Starmer, İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarına katılmamış, ABD’ye bölgedeki İngiliz üslerinin kullanımına izin vermeyeceğini açıklamış; bu dönemde ABD-İngiltere ilişkilerinde gerilim yaşanmıştır. Aynı habere göre görev döneminde göç önemli oranda azalmış, hastanelerdeki bekleme süreleri düşmüş, savunma harcamaları artmış ve AB ile ilişkilerde ivme yakalanmıştır.^【4】

Greater Manchester'ın eski belediye başkanı Andy Burnham, 18 Haziran Perşembe günü gerçekleştirilen ara seçimde kuzeybatı İngiltere'deki Makerfield seçim bölgesini kazanmıştır. Burnham, kullanılan 45.510 oyun yaklaşık yüzde 55'ini almış ve Reform UK'in ikinci sıradaki adayının 9.000'den fazla oy önünde yer almıştır. Sonuç, Burnham'ın İşçi Partisi liderliği için Keir Starmer'a aday olabileceğine ilişkin değerlendirmelere yol açmıştır.

Burnham, seçim zaferinin ardından milletvekili sıfatıyla 22 Haziran 2026'da Westminster'da Makerfield'in yeni milletvekili olarak yemin etmeye hazırlanmıştır. Kabul konuşmasında, ülkedeki siyasi işleyişe ve kamuoyundaki memnuniyetsizliğe değinerek seçim sonucunun bir dönüm noktası olabileceğini ifade etmiştir.

Keir Starmer, 22 Haziran 2026 Pazartesi günü istifa edeceğini açıklamıştır. Açıklamayı 10 Numara Downing Sokağı önünde yapmış ve kararını aynı sabah Kral III. Charles'a bildirdiğini belirtmiştir. Starmer, yeni bir lider seçilene kadar geçici (caretaker) başbakan olarak görevini sürdüreceğini ifade etmiştir.

Al Jazeera'nın aktardığına göre Starmer, teorik olarak yetkilerini Başbakan Yardımcısı David Lammy'ye devredebilecek olmasına rağmen, liderlik yarışının tamamlanmasına kadar görevde kalacağını açıklamıştır.

Keir Starmer, istifa konuşmasında başbakan seçildiği günü hayatının en gurur verici günü olarak nitelendirmiştir. İşçi Partisi'ni zor bir dönemde devraldığını belirten Starmer, parti içindeki antisemitizmin sona erdirildiğini ve ekonomi, savunma ile ulusal güvenlik alanlarında güvenin yeniden tesis edildiğini ifade etmiştir.

Starmer, İşçi Partisi milletvekillerinin kendisinin partiyi bir sonraki genel seçime taşıyacak en uygun lider olmadığı yönündeki değerlendirmesini kabul ettiğini söylemiş ve bu nedenle parti liderliğinden istifa ettiğini açıklamıştır. Yeni lideri koşulsuz destekleyeceğini belirten Starmer, konuşmasında ailesine teşekkür etmiş ve görevden ayrıldıktan sonra ailesine daha fazla zaman ayıracağını ifade etmiştir.

Starmer, İşçi Partisi Ulusal Yürütme Komitesi (NEC)’nden liderlik seçimi takvimini belirlemesini isteyeceğini açıklamıştır. Adaylıkların 9 Temmuz’da açılması ve 16 Temmuz’da kapanması planlanmıştır. Parti kurallarına göre adayların yarışa girebilmek için İşçi Partisi milletvekillerinin yüzde 20’sinin desteğini alması gerekmektedir; partinin parlamentodaki 403 sandalyesi esas alındığında bu, en az 81 milletvekili anlamına gelmektedir. Ayrıca adayların partinin 634 yerel örgütünden 32’sinin ya da partiye bağlı üç kuruluşun (en az iki sendika dâhil) desteğini alması aranmaktadır.

^{İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Londra'daki Başbakanlık Konutu 10 Numara'nın önünde görevinden istifa ettiğini açıklıyor, 22 Haziran 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Yalnızca tek aday gösterilmesi hâlinde, bu aday yarış yapılmaksızın parti lideri olacaktır. Birden fazla adayın eşiği geçmesi durumunda parti üyeleri ile partiye bağlı sendika destekçileri arasında tercihli oylama yapılacaktır; en az altı ay süreyle parti üyesi olanlar oy kullanabilmektedir. Hiçbir adayın birinci tercih oylarının yüzde 50’sinden fazlasını alamaması durumunda, alt sıradaki adaylar elenerek oyları yeniden dağıtılmaktadır. Yarış yapılması hâlinde yeni liderin, Parlamento’nun 1 Eylül’de yaz tatilinden dönmesinden önce belirlenmesi öngörülmüştür.

Halefi seçildikten sonra Starmer, başbakanlıktan resmen istifasını Kral III. Charles’a sunacak; Kral ise yeni İşçi Partisi liderini hükümeti kurmaya davet edecektir. Liderlik seçimini kazanan kişi, genel seçime gerek olmaksızın başbakan olacaktır; bu durum, başbakanların yetkisini Avam Kamarası’nın güveninden almasından kaynaklanmaktadır. Birleşik Krallık’ta bir sonraki genel seçimin yasal olarak en geç Temmuz 2029’da yapılması gerekmektedir. Reform UK dahil bazı kesimler erken seçim çağrısı yapmış olsa da yeni lideri buna zorlayan bir hüküm bulunmamaktadır.

Andy Burnham, adaylığını koyacağını teyit etmiş ve milletvekilleri arasında eşiği geçmeye yetecek desteğe sahip olarak değerlendirilmiştir. Burnham, belediye başkanlığı döneminde iş dünyası yanlısı politikaları temel hizmetler üzerinde daha fazla kamu denetimiyle birleştirdiğini belirttiği bir modeli savunmuştur. Daha önce aday olabileceği belirtilen eski Sağlık Bakanı Wes Streeting, Starmer’ın istifasının ardından adaylıktan çekildiğini açıklayarak Burnham’a destek vermiştir. Potansiyel aday olarak adı geçen eski Başbakan Yardımcısı Angela Rayner da Burnham’ı destekleyeceğini belirtmiştir.

2024 genel seçimlerine 136 sayfalık bir seçim bildirgesiyle giren Starmer’dan farklı olarak Burnham, bir aylık Makerfield kampanyası boyunca politikalarına ilişkin yalnızca sınırlı açıklamalarda bulunmuştur.

Görevden ayrılacak olan Starmer’ın 7 Temmuz’da bir NATO liderler zirvesine katılması beklenmektedir; Starmer, Healey’nin istifasına yol açan askeri harcama planını bu tarihte açıklayacağını bildirmiştir. Starmer’ın 22 Temmuz’da katılması planlanan Birleşik Krallık-AB zirvesi ise istifa açıklamasının ardından ertelenmiştir.

ABD Başkanı Donald Trump, Starmer’ın istifasından bir gün önce Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Starmer’ın göç ve enerji politikalarında başarısız olduğunu öne sürmüş ve kendisine başarı dileğinde bulunmuştur.

Resmi unvanı The Rt Hon Sir Keir Starmer KCB KC MP’dir. Starmer, Reigate Grammar School’da öğrenim görmüş, ardından Leeds Üniversitesi’nde hukuk okumuştur. Lisansüstü öğrenimini Oxford Üniversitesi’nde tamamlamış ve Bachelor of Civil Law (BCL) derecesi almıştır.

Starmer, 1987 yılında baro avukatı (barrister) olarak mesleğe başlamış, özel pratikte çalıştıktan sonra Kuzey İrlanda Polis Kurulu’na hukuk danışmanı olarak görev yapmıştır. 2002 yılında Kraliyet Avukatı (Queen’s Counsel – QC) unvanına atanmıştır. 2008 yılında Kamu Davaları Direktörü (Director of Public Prosecutions) olarak atanmış ve 2013 yılına kadar Kraliyet Savcılık Servisi’ni (Crown Prosecution Service) yönetmiştir. 2014 yılında ceza adaletine hizmetleri nedeniyle şövalyelik unvanı almıştır.

Starmer, Mayıs 2015’te Holborn ve St Pancras seçim bölgesinden milletvekili seçilmiştir. Nisan 2020’de İşçi Partisi liderliğine seçilmiştir. Evli olup iki çocuk babasıdır; eşinin adı Victoria’dır.

Starmer’ın 2026 yılına kadar taşıdığı resmi görev unvanlar şunlardır: Başbakan (Prime Minister), Hazine’nin Birinci Lordu (First Lord of the Treasury), Kamu Hizmeti Bakanı (Minister for the Civil Service) ve Birlik Bakanı (Minister for the Union)