Kolombiya'nın Golan Tepeleri'nde İsrail Egemenliğini Tanıması

Kolombiya'nın Golan Tepeleri'nde İsrail egemenliğini tanıması, Kolombiya Dışişleri Bakanlığının 10 Ağustos 2026 tarihinde yaptığı açıklamayla, işgal altındaki Suriye toprağı olan Golan Tepeleri üzerinde İsrail'in egemenliğini resmen tanımasını ifade etmektedir. Kolombiya, bu adımla, Amerika Birleşik Devletleri'nin 2019 yılında aldığı kararın ardından İsrail'in 1981'de gerçekleştirdiği Golan ilhakını tanıyan ikinci Birleşmiş Milletler üyesi devlet olmuştur.^【1】Karar, Kolombiya'da aşırı sağcı Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella'nın göreve başlamasının hemen ardından açıklanmış olup Suriye, Türkiye, çok sayıda Arap ülkesi, bölgesel ve uluslararası kuruluşlar ile Birleşmiş Milletler yetkilileri tarafından kınanmıştır.

^{Kolombiya Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella, 8 Ağustos 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Kolombiya Dışişleri Bakanlığı, açıklamasını 10 Ağustos 2026 Pazartesi günü sosyal medya platformu üzerinden kamuoyuyla paylaşmıştır.^【2】 Bakanlığın Bogotá merkezli açıklamasında şu ifadelere yer verilmiştir: "Orta Doğu'daki süregelen bölgesel istikrarsızlık göz önünde bulundurularak ve Golan Tepeleri'nin İsrail'in güvenliği açısından taşıdığı stratejik önem dikkate alınarak, Kolombiya Hükümeti bu toprak üzerinde İsrail egemenliğini ve bu devletin dış tehditlere karşı kendini koruma hakkını tanımaktadır."^【3】

Açıklamada ayrıca şu iddialara yer verilmiştir: "Onlarca yıldır İsrail, sınırları boyunca süregelen ve varoluşsal nitelikte güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Bu tehditler son yıllarda belirgin biçimde yoğunlaşmış ve İsrail halkının karşı karşıya olduğu tehlikelerin ciddiyetini ve değişen doğasını ortaya koyan 7 Ekim'deki dehşet verici terör saldırılarıyla doruğa ulaşmıştır. Bu bölgesel güvenlik bağlamında Kolombiya, İsrail'in Golan Tepeleri üzerindeki kontrol ve egemenliğini sürdürmesinin, bu ülkenin ulusal savunmasının ve vatandaşlarını koruma kapasitesinin temel bir bileşeni olduğunu kabul etmektedir. Bu kararla Kolombiya, Orta Doğu'da istikrarlı ve kalıcı bir barış arayışına olan bağlılığını yeniden teyit etmektedir."^【4】

Kolombiya Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, bildirinin iki ülke arasında 8 Ağustos'ta varılan mutabakat doğrultusunda yayımlandığı belirtilmiştir.

İsrail, Golan Tepeleri'nin büyük bölümünü 1967 yılındaki Altı Gün Savaşı sırasında Suriye'den ele geçirmiştir.^【5】Suriye, 1973 Arap-İsrail Savaşı sırasında bölgeyi geri almaya çalışmış ancak bu girişim başarısız olmuş, iki ülke 1974 yılında bir ateşkes (ayrışma) anlaşması imzalamıştır.^【6】

1981 yılında İsrail, Golan Tepeleri üzerinde kendi yasalarını, yargı yetkisini ve idaresini dayatarak bölgeyi fiilen ilhak etmiştir.^【7】 Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, bu adıma karşılık oy birliğiyle 497 sayılı kararı kabul etmiş; kararda İsrail'in bu adımının "hükümsüz ve uluslararası hukuki geçerlilikten yoksun" olduğu belirtilmiş, İsrail'den kararını geri çekmesi istenmiş ve Dördüncü Cenevre Sözleşmesi'nin işgal altındaki Suriye toprağı için geçerliliğini sürdürdüğü teyit edilmiştir.^【8】

Uluslararası toplumun büyük çoğunluğu bu ilhakı tanımamıştır. ABD, Başkan Donald Trump'ın ilk döneminde, 2019 yılında İsrail'in Golan üzerindeki iddiasını resmen tanımıştır.^【9】Birleşmiş Milletler, bölgeyi Suriye'nin bir parçası olarak kabul etmeye devam etmekte olup BM Genel Sekreteri António Guterres 2026 Haziran ayında İsrail işgalini "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirmiştir.^【10】

Abelardo de la Espriella, 7 Ağustos 2026 Cuma günü Kolombiya Cumhurbaşkanlığı görevine başlamıştır.^【11】De la Espriella, seçim kampanyası boyunca ülkesindeki silahlı gruplarla mücadele aracı olarak ABD ve İsrail ile yakın ilişkiler kuracağını vaat etmiştir.^【12】

De la Espriella'nın selefi Gustavo Petro, görevi süresince İsrail'in Gazze'deki savaşını eleştirmiş, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri kesmiş ve İsrail'den silah ithalatını durdurmuştur. Petro'nun işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Ramallah'ta bir büyükelçilik açma planı, de la Espriella tarafından iptal edilmiştir.^【13】

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, kendisi ile de la Espriella'nın bu adım üzerinde Kolombiya'nın Barranquilla kentinde, de la Espriella'nın göreve başlamasından bir gün önce mutabakata vardıklarını açıklamıştır.^【14】

Kolombiya Dışişleri Bakanlığının tanıma kararını duyurduğu gün, ülkenin batısında güçlü bir deprem meydana gelmiş ve depremde en az 250 kişi hayatını kaybetmiş, onlarca kişi yaralanmıştır.

^{Kolombiya Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella, 8 Ağustos 2026 - (Anadolu Ajansı)}

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, "iyi dostu" olarak nitelendirdiği de la Espriella'ya "tarihî" olarak nitelendirdiği tanıma kararı için teşekkür etmiştir. Saar, İsrail'in, ABD ve Kolombiya'nın örneğini izlemeleri için diğer hükümetleri ikna etmeye çalışacağını belirtmiştir.^【15】

T.C. Dışişleri Bakanlığı, Kolombiya'nın işgal altındaki Golan Tepeleri üzerinde "İsrail egemenliğini tanıdığı" yönündeki kararını kınamıştır. Bakanlıktan 11 Ağustos 2026 tarihinde yapılan yazılı açıklamada "Suriye'nin ayrılmaz bir parçasını teşkil eden Golan Tepeleri'ndeki İsrail işgalini meşrulaştırmaya yönelik olarak Kolombiya tarafından yapılan açıklamayı şiddetle kınıyoruz." ifadeleri kullanılmıştır.^【16】

Açıklamada, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 497 sayılı kararı başta olmak üzere, uluslararası hukukun "vahim bir ihlalini" teşkil eden bu minvaldeki münferit çabaların hiçbir hukuki değeri olmadığı şu sözlerle belirtilmiştir: "Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 497 sayılı kararı başta olmak üzere, uluslararası hukukun vahim bir ihlalini teşkil eden bu minvaldeki münferit çabaların hiçbir hukuki değeri yoktur."

Bakanlık açıklamasında ayrıca "Bu vesileyle, İsrail'in, Golan Tepeleri dahil Suriye'nin güneyindeki işgaline ve ülkenin egemenliği ile istikrarını hedef alan saldırılarına son verilmesi için uluslararası toplumun üzerine düşeni yerine getirmesine yönelik çağrımızı yineliyoruz. Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin muhafazası ile ülkede kalıcı huzur ve istikrarın tesisine yönelik desteğini sürdürecektir." ifadelerine de yer verilmiştir.^【17】

Suriye Arap Cumhuriyeti Dışişleri ve Yurtdışında Yaşayan Suriyeliler Bakanlığı, Kolombiya'nın açıklamasını reddederek, Golan Tepeleri'nin Suriye topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu yinelemiştir. Bakanlık, Bogotá tarafından öne sürülen güvenlik gerekçelerinin uluslararası hukuk ve ilgili BM kararlarıyla bağdaşmadığını, Kolombiya'nın açıklamasının bölgenin hukuki statüsünü değiştiremeyeceğini ve İsrail işgaline meşruiyet kazandıramayacağını belirtmiştir.^【18】

Suriye Dışişleri Bakanlığı, Kolombiya'nın açıklamasının BM Şartı'nın açık bir ihlali olduğunu ve BM Genel Sekreterinin Golan Tepeleri'nin Suriye toprağı olduğu yönündeki tutumuyla çeliştiğini kaydetmiştir. Bakanlık ayrıca, Suriye'nin egemenlik haklarına yönelik artan uluslararası desteği memnuniyetle karşıladığını, İsrail'in Suriye topraklarına yönelik saldırı ve sızmalarını kınadığını ve işgal altındaki topraklarının geri kazanılması için diplomatik ve hukuki yollara başvurmaya devam edeceğini bildirmiştir.^【19】

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Kolombiya'nın kararının uluslararası hukuku ve BM Şartı'nı, özellikle de 497 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararını ihlal ettiğini vurgulamıştır. Açıklamada, bu tür kararların barışa katkı sağlamadığı, aksine bölgedeki oldubittiyi pekiştirdiği ve barış çabalarını baltaladığı belirtilmiş; Kolombiya'ya 10 Ağustos tarihli kararını gözden geçirme çağrısında bulunulmuştur.^【20】

Katar Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in işgalinin ilgili BM kararlarını, özellikle 1981 tarihli 497 sayılı Güvenlik Konseyi kararını hiçe saymasına yardım etmenin gerçekleri değiştirmeyeceğini vurgulamış; İsrail'in Golan üzerindeki yasa, yetki ve yönetim dayatmasının batıl ve hükümsüz olduğunu belirtmiştir. Katar ayrıca, işgal altındaki Golan'a ilişkin tek taraflı egemenlik tanıma kararlarına karşı uyarıda bulunmuştur.^【21】

Ürdün Dışişleri Bakanlığı, Kolombiya'nın kararını kınayarak, işgal altındaki Golan'ın uluslararası hukuk ve 497 sayılı BMGK kararı uyarınca Suriye topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulamıştır. Bakanlık ayrıca İsrail'in Suriye topraklarındaki saldırı ve sızmalarını kınamış; Suriye'nin birlik, egemenlik, güvenlik, istikrar ve toprak bütünlüğüne desteğini yinelemiştir.^【22】

Mısır, Kolombiya'nın kararını uluslararası hukuka aykırı olması ve Suriye'nin toprakları üzerindeki haklarına müdahale teşkil etmesi nedeniyle kesin bir dille reddetmiştir. Mısır, İsrail'in işgal altındaki Golan'dan çekilmesi gerektiğini vurgulamış; işgali pekiştirmeye veya ilhaka meşruiyet kazandırmaya yönelik tüm karar ve tedbirlerin hukuki bir sonuç doğurmadığını belirtmiştir.^【23】

Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, bu adımın 497 sayılı BMGK kararına aykırı olduğunu belirterek reddetmiş; Golan'ın işgal altında bir Suriye toprağı olduğu yönündeki tutumunu yinelemiştir.^【24】

Irak Dışişleri Bakanlığı ise benzer bir açıklamayla, hiçbir tarafın Golan'ın hukuki statüsünü değiştirmeye veya işgale meşruiyet kazandırmaya hakkı bulunmadığını, işgal altındaki bir toprak üzerinde egemenlik tanınmasının tehlikeli bir emsal teşkil ettiğini vurgulamıştır.^【25】

Lübnan Dışişleri Bakanlığı, Kolombiya'nın kararını kesin bir dille reddederek işgal altındaki Golan Tepeleri'nin Suriye topraklarının ayrılmaz bir parçası olmaya devam ettiğini vurgulamıştır.^【26】

Filistin Dışişleri Bakanlığı, kararı şiddetle kınayarak bunun uluslararası hukukun, BM Şartı'nın ve uluslararası meşruiyet kararlarının açık bir ihlali olduğunu belirtmiştir. Libya Ulusal Birlik Hükümeti ve Libya Dışişleri Bakanlığı, kararı BM Güvenlik Konseyi kararlarına aykırı bulduklarını açıklamış; bu tür kararların bölgedeki gerginliği artıracağını belirtmiştir. Yemen Dışişleri Bakanlığı da kararı kınayarak Suriye ile tam dayanışma içinde olduğunu bildirmiştir.^【27】Arap Birliği de, Kolombiya'nın açıklamasını reddettiğini bildirmiştir. Açıklamada, Kolombiya'nın bildirisinin hukuken hiçbir etkisi bulunmadığı, Golan'ın statüsünü veya üzerindeki egemenliği belirlemede herhangi bir değer taşımadığı ve topraklar üzerindeki egemenliğin işgal yoluyla kazanılamayacağı vurgulanarak, Kolombiya hükümetine karardan vazgeçme çağrısında bulunulmuştur.^【28】

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim Muhammed el-Budeyvi, Kolombiya hükümetinin kararını şiddetle kınamış; uluslararası kararları ve gerçekleri yansıtmayan her türlü karar ve tanımanın kabul edilemez olduğunu ve bölgedeki barış ile güvenlik çabalarını olumsuz etkilediğini vurgulamıştır.^【29】

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Genel Sekreteri Hüseyin İbrahim Taha, Kolombiya'nın açıklamasını en sert şekilde kınayarak, bunun uluslararası hukukun ve 497 sayılı BMGK kararının açık bir ihlali olduğunu belirtmiş; Kolombiya hükümetine tanıma kararını geri çekme çağrısında bulunmuştur.^【30】

BM Genel Sekreterinin Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Claudio Cordone, Kolombiya'nın açıklamasında yer alan tanımanın uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu vurgulamıştır. Cordone, sosyal medya platformundaki paylaşımında "BM Genel Sekreteri António Guterres'in geçtiğimiz günlerde Şam'da teyit ettiği üzere, Golan Tepeleri işgal altında bir Suriye toprağıdır. Kolombiya'nın İsrail'in bu toprağı ilhakını kabul etmesi, uluslararası hukuku doğrudan ihlal etmektedir." demiştir.^【31】

Kolombiya'nın tanıma kararı, İsrail'in Aralık 2024'te Beşar Esad hükümetinin çöküşünün ardından Suriye'deki askerî varlığını genişlettiği bir dönemde açıklanmıştır. İsrail, BM gözetimindeki tampon bölgeye asker sevk etmiş ve başkent Şam'a hakim konumdaki Cebel-i Şeyh (Hermon Dağı) dahil olmak üzere Suriye tarafındaki stratejik bölgeleri ele geçirmiştir.^【32】

Kolombiya'nın kararının açıklanmasının ertesi günü, 11 Ağustos 2026 Salı günü, altı askerî araçtan oluşan bir İsrail birliği, Tal Ebu Gaysar kapısından Kuneytra kırsalının güneyindeki Saide el-Golan'a doğru ilerlemiş; bölge üzerinde bir İsrail insansız hava aracının uçtuğu bildirilmiştir.^【33】

İsrail güçleri, Suriye köylerine tekrarlanan şekilde girmekte, geçici kontrol noktaları kurmakta, sakinleri ve araçları durdurup aramakta ve tutuklamalar gerçekleştirmektedir. İsrail ayrıca, Esad rejiminin düşüşünün ardından ele geçirdiği, 1974 tarihli Ayrışma Anlaşması ile belirlenen ayrım hattının ötesindeki konumlarını da elinde tutmaktadır.^【34】

İsrailli üst düzey yetkililer, güçlerinin Suriye içindeki konumlarda kalmaya devam edeceğini belirtmiştir. Şam yönetimi ise bu konuşlanmaları Suriye egemenliğinin ve 1974 Anlaşması'nın ihlali olarak nitelendirerek güçlerin tam olarak geri çekilmesini talep etmektedir.