Köken

"Kulp" kelimesi, Arapça "ḳlb" kökünden gelen "ḳulb" (قُلْب) sözcüğünden alıntıdır. Arapçada "ḳulb", "halka, bilezik" gibi anlamlara gelmekteydi. Bu sözcük ise, Arapça "ḳalaba" (قَلَبَ) fiilinin fuˁl veznidir ve "döndürdü, çevirdi, eğirdi" anlamlarına gelir.

Kullanım Alanları

• Fiziki Nesnelerde Tutma Yeri: Kelimenin en yaygın kullanımı, tencere, çaydanlık, fincan, bavul, çanta gibi eşyalarda tutmak veya taşımak amacıyla eklenmiş parçaları ifade etmektir. Bu bağlamda, nesnenin işlevselliğini artıran bir ergonomik öğedir.
• Mimaride ve Mobilyacılıkta: Kapılar, çekmeceler, dolaplar gibi yapısal unsurlar üzerinde açma, kapama veya çekme işlevini sağlayan, genellikle metal, ahşap veya plastik malzemeden yapılmış tutamakları tanımlar.
• Hukuk ve Günlük Dilde Mecazi Kullanım: Bir durumdan faydalanmak, bir şeyin zayıf noktasını bulmak veya bir davranışa bahane bulmak anlamında mecazi olarak kullanılır. Özellikle birine karşı kullanılacak bir gerekçeyi veya kozu ifade ederken "bir şeyin kulpunu bulmak" deyimiyle yaygınlaşmıştır. Bu kullanım, somut tutma eyleminin soyut bir gerekçe bulma haline dönüşümüdür.