Lavabo

Köken

“Lavabo” sözcüğü, Fransızca lavabo kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Fransızca kelime, Latince lavabo (“yıkayacağım”) fiilinden alıntıdır. Bu fiil, Latince lavare (“yıkamak”) fiilinden türemiştir. Lavare ise Hint-Avrupa kökenli, yazılı örneği bulunmayan *lewh₃- (lew-) kökünden evrilmiştir. Fransızca lavabo kelimesi, başlangıçta “rahibin ellerini yıkadığı kâse” anlamında kullanılmış, bu anlamını İncil’de Pontius Pilatus’a atfedilen lavabo inter innocentes manus meas (“ellerimi günahtan yıkayacağım”) ifadesinden almıştır.

Kullanım Alanları

Gündelik Kullanım

• Evlerde, banyolarda, mutfaklarda ve tuvaletlerde el, yüz veya bulaşık yıkamaya yarayan porselen, emaye veya metalden yapılmış çukur düzenek.
• Lokanta, kafe, gar gibi kamusal alanlarda kullanıcıların el yıkaması için ayrılmış bölümler.

Mecazî Kullanım

• Tuvalet anlamında kullanılabilmektedir.
• Bir mekânın hijyen ve düzenine gönderme yapmak amacıyla da mecazi olarak geçebilir.

Tarihî/Kültürel Kullanım

• Osmanlı döneminde ve erken Cumhuriyet yıllarında “el yıkama leğeni” anlamında kullanılmıştır.
• 19.yüzyılın sonlarında ticari ilanlarda, ev eşyası listelerinde (ör. demir karyola, dolap, lavabo vb.) yer almıştır.