Lefter Küçükandonyadis

Lefter Küçükandonyadis (22 Aralık 1925, Büyükada – 13 Ocak 2012, İstanbul), Rum asıllı Türk futbolcu ve teknik direktördür. Futbolculuk kariyerinde forvet pozisyonunda görev almıştır. Doğum adı Rumcada “özgür” anlamına gelen Eleftherios’tur. Türk futbolunun erken dönem isimlerinden biri olan Lefter, “Ordinaryüs” unvanıyla tanınmış, Türkiye millî takımı ve Fenerbahçe'deki performansıyla tanınmıştır. Futbolculuk ve teknik direktörlük kariyerine ek olarak Türk sporunun kültürel tarihinde bir figür olarak anılmış, ismi 2018-2019 Süper Lig sezonuna da verilmiştir.

Erken Yaşamı ve Kökeni

Lefter Küçükandonyadis, 22 Aralık 1925’te İstanbul Büyükada’da dünyaya geldi. Ailesi Arnavutluk’tan göç eden Rum kökenli bir aileydi. Babası balıkçı Hristo, annesi Argiro idi. Ailenin ikinci erkek çocuğu olan Lefter, gençlik yıllarında Varlık Vergisi ve 6-7 Eylül Olayları gibi tarihi olaylardan etkilenmiştir. Varlık Vergisi döneminde ailesi yoksulluk nedeniyle sürgünden kurtulmuş, 6-7 Eylül 1955 olaylarında ise evi saldırıya uğramış ancak Lefter, saldırganları tanımasına rağmen kimseyi ihbar etmemiştir.

Kulüp Kariyeri

Taksimspor (1940–1943)

Futbola Büyükada’da başlayan Lefter, Taksimspor’da lisans çıkartılarak oynadı. 1941’de mahkeme kararıyla yaşı büyütüldü ve 2 yıl boyunca kulüpte forma giydi.

Fenerbahçe (1947–1951, 1953–1964)

1947’de askerlik dönüşü Fenerbahçe’ye transfer oldu. İlk döneminde dikkat çeken performansı sonrası yurtdışına transfer oldu. 1953’te yeniden Fenerbahçe’ye döndü ve 1964 yılına kadar aralıksız olarak bu kulüpte oynadı. Toplamda 615 maçta 423 gol attı. İstanbul Ligi'nde 1953-54 sezonunda gol kralı oldu.

Fenerbahçe ile Başarıları:

• Millî Küme Şampiyonluğu: 1950
• Millî Küme Gol Krallığı: 1950 (14 gol)
• Millî Lig (Süper Lig) Şampiyonlukları: 1959, 1960-61, 1963-64
• İstanbul Ligi Şampiyonlukları: 1947-48, 1956-57, 1958-59
• Atatürk Kupası: 1963-64

Fiorentina (1951–1952)

1951’de 17.500 TL bonservis bedeliyle İtalya’nın Fiorentina kulübüne transfer oldu. Böylece bonservis bedeliyle yurtdışına giden ilk Türk futbolcu oldu.

OGC Nice (1952–1953)

Fiorentina’nın ardından Fransa’nın OGC Nice takımında forma giydi.

Millî Takım Kariyeri

Lefter, Türkiye A Millî Takımı’nda 46, B takımında 1 ve 21 yaş altı takımında 3 kez olmak üzere toplamda 50 kez millî formayı giydi. Millî takımda 21 gol kaydederek, uzun yıllar en çok gol atan oyuncu unvanını korudu. 9 kez kaptanlık yaptı. 1954 FIFA Dünya Kupası’nda yer aldı ve 2 gol attı. Bu goller arasında, Dünya Kupası tarihinin 400. golü de yer almaktadır.

Millî Takım Başarıları ve Unvanları

• 50. maçta “Altın Şeref Madalyası” alan ilk futbolcu
• Akdeniz Kupası İkinciliği: 1949
• En çok gol atan 3. millî futbolcu
• Süper Lig tarihinde ilk penaltı golünü atan oyuncu (15 Mart 1959)

Teknik Direktörlük Kariyeri

1964’te futbolu bırakmasının ardından teknik direktörlük yapmıştır.

Görev Aldığı Takımlar

• Egaleo (Yunanistan)
• SuperSport United (Güney Afrika, oyuncu-antrenör)
• Mersin İdman Yurdu: 1966-67 sezonunda takımı 1. Lig’e taşıdı.
• Sivasspor: Kasım 1970 – Haziran 1971
• Galata: 1971-72 sezonu başı
• Samsunspor, Boluspor, Orduspor

Futbol Dışı Yaşamı ve Vefatı

Futbolculuk ve antrenörlük kariyerinden sonra bir süre spor yazarlığı yaptı. Üç çocuğu vardı. 3 Mayıs 2009 tarihinde Kadıköy Kuşdili Parkı’na heykeli dikildi. 13 Ocak 2012’de, ağır zatürreye bağlı kalp yetmezliği nedeniyle İstanbul’da hayatını kaybetti. Cenazesi Büyükada Rum Ortodoks Mezarlığı’na defnedildi.

Anma ve Miras

Fenerbahçe Kulübü ve Türkiye Futbol Federasyonu, Küçükandonyadis’in anısını yaşatmak amacıyla çeşitli etkinlikler düzenlemiştir. 2018-2019 Süper Lig sezonu "Lefter Küçükandonyadis Sezonu" olarak adlandırılmıştır. Her yıl 13 Ocak’ta, mezarı başında ailesi ve taraftarların katılımıyla anma töreni düzenlenmektedir.