Libya'daki Zaviye Petrol Rafinerisi'ne Yönelik Dron Saldırıları (Ağustos 2026)

Zaviye Rafinerisi Dron Saldırıları, Ağustos 2026'da Libya'nın batısında, başkent Trablus'un yaklaşık 40 kilometre batısında bulunan Zaviye Petrol Rafinerisi ve rafineri kompleksi bünyesindeki tesislere yönelik gerçekleştirilen dron saldırılarıdır. 8-11 Ağustos 2026 tarihleri arasında dört ayrı olayda rafineri kompleksindeki petrol tankları, bir su arıtma (desalinasyon) tesisi ve bir yağ harmanlama/dolum tesisi dron saldırılarının hedefi olmuştur.

Saldırılardan biri sonucunda Brega Petrol Şirketi'ne ait ve yaklaşık 4,5 milyon litre yakıt içeren bir tank tutuşarak çökmüş, itfaiye ekipleri günler boyunca yangına müdahale etmiştir. Libya Ulusal Petrol Kurumu (NOC), saldırıların devam etmesi halinde ülkenin faal en büyük rafinerisi olan Zaviye kompleksindeki faaliyetleri tamamen durdurabileceğini ve mücbir sebep ilan edebileceğini açıklamıştır. Saldırılar, Zaviye ve komşu Surman kentlerinde silahlı gruplar arasında çatışmaların yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşmiş; saldırıların sorumluluğunu üstlenen herhangi bir grup olmamıştır.

^{Trablus’un batısındaki Zaviye petrol deposunda çıkan yangın, 11 Ağustos 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Zaviye Petrol Rafinerisi, Libya'nın başkenti Trablus'un yaklaşık 40 kilometre (25 mil) batısında yer almaktadır. Rafineri, günlük 120.000 varil işleme kapasitesiyle Libya'da halihazırda faaliyette olan en büyük rafineri konumundadır ve günlük 300.000 varil kapasiteli Şarara (Sharara) Petrol Sahası'na bağlıdır.^【1】 Libya'nın kapasite bakımından en büyük rafinerisi olan Ras Lanuf Rafinerisi ise 2013 yılından bu yana faaliyet dışıdır.^【2】

Zaviye kompleksi bünyesinde rafineri tesislerinin yanı sıra bir yağ harmanlama ve dolum tesisi, bir su arıtma (desalinasyon) tesisi ve Libya Ulusal Petrol Kurumu'na bağlı Brega Petrol Pazarlama Şirketi'ne ait yakıt depoları da bulunmaktadır.

4 Ağustos 2026 tarihinde Trablus'un batısındaki Surman ve Zaviye kentlerinde silahlı gruplar arasında çatışma çıkmıştır. Libya Kızılayı Surman Şubesinden yapılan açıklamada, başkentin yaklaşık 70 kilometre batısındaki kentte alarm seviyesinin en üst düzeye çıkarıldığı belirtilmiş ve vatandaşlara sokağa çıkmamaları uyarısında bulunulmuştur. Açıklamada, çatışan taraflara "acil durum ekiplerinin hareket özgürlüğü için güvenli insani koridorlar açmaları" çağrısı yapılmıştır. Libya Ambulans ve İlk Yardım Birimi'nden yapılan ayrı bir açıklamada ise Trablus'un yaklaşık 50 kilometre batısındaki Zaviye kentinde de silahlı gruplar arasında çatışma çıktığı belirtilmiş ve vatandaşlardan kentin sahil yolunu kullanmamaları istenmiştir.^【3】 Çatışmaların nedenine ilişkin resmi bir açıklama yapılmamıştır.

^{Trablus’un batısındaki Zaviye petrol deposunda çıkan yangın, 11 Ağustos 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Çatışmalar sırasında Surman Hapishanesi'nden mahkumların toplu halde firar ettiğine dair görüntüler sosyal medyada paylaşılmıştır. Libya Adli Polis Teşkilatı olayla ilgili soruşturma başlatmış ve kaçan mahkumların yakalanması için emniyet birimleriyle koordinasyon sağlandığını duyurmuştur. Libya medyasında sağlık çalışanlarına dayandırılan haberlere göre, Surman ve Zaviye'deki çatışmalarda aralarında sivillerin de bulunduğu 8 kişi hayatını kaybetmiştir.^【4】

Zaviye Petrol Rafineri Şirketi, güvenlik riskleri nedeniyle çatışmaların yaşandığı 4 Ağustos Salı gününü çalışanlar için tatil ilan etmiş ve güvensiz bölgelerde bulunan personelin işe gelmemesini istemiştir.^【5】

8 Ağustos 2026 tarihinde, yerel saatle 03.45 sıralarında, Zaviye Petrol Rafinerisi'nde işlenmemiş nafta içeren bir tanka dron isabet etmiştir. Zaviye Petrol Rafineri Şirketinden yapılan açıklamada, dronun tankın duvarına çarparak iki delik açtığı ve naftanın tanktan sızmaya başladığı belirtilmiştir. Şirket, personelinin olaya müdahale ederek sızıntıyı durdurduğunu, olayda yangın çıkmadığını ve herhangi bir yaralanmanın yaşanmadığını açıklamıştır.^【6】

Rafineri yönetimi, tesis içinde askeri teçhizat bulunmasından duyduğu endişeyi dile getirerek bunun can, mülk ve çevre güvenliği açısından ciddi bir risk oluşturduğunu belirtmiş; tüm tarafları rafineri ve tesislerini çatışmalardan ve silahlı faaliyetlerden uzak tutmaya, operasyonların stratejik önemine ve hassasiyetine dikkat etmeye çağırmıştır.^【7】 Açıklamada ayrıca Zaviye kentindeki silahlı gruplara, rafineri çevresinde dron gibi askeri teçhizat kullanmamaları uyarısında bulunulmuştur.

^{Trablus’un batısındaki Zaviye petrol deposunda çıkan yangın, 11 Ağustos 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Libya Ulusal Petrol Kurumu'nun (NOC) açıklamasına göre, 9 Ağustos Pazar günü rafineri kompleksi bünyesindeki bir su arıtma (desalinasyon) tesisine dron saldırısı düzenlenmiştir.^【8】

10 Ağustos 2026 Pazartesi akşamı, Brega Petrol Şirketi'ne ait 402-T numaralı ve yaklaşık 4,5 milyon litre (1,2 milyon galon) benzin içeren tanka doğrudan dron isabet etmiştir. NOC'un Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, tankın doğrudan hedef alındığı, saldırının şiddetli bir yangına yol açtığı ve tankın tamamen çöktüğü belirtilmiştir.^【9】Libya Petrol Bakanlığı da erken saatlerde yaptığı açıklamada, Zaviye kompleksine yönelik saldırının Brega'ya ait ve yaklaşık 4,5 milyon litre benzin içeren tankın tutuşmasına ve çökmesine yol açtığını doğrulamıştır.^【10】

Yangının çevreye yayılmasını önlemek amacıyla hasar gören tanka komşu tankların boşaltıldığı, diğer tanklarda ise ihtiyati soğutma çalışmalarının yürütüldüğü bir Brega yetkilisi tarafından aktarılmıştır.^【11】 NOC, olay üzerine bölgede "azami acil durum" ilan etmiş, yetkilileri soruşturma başlatmaya ve failleri adalete teslim etmeye çağırmıştır. Açıklamada ayrıca bölgedeki silahlı gruplara çatışmaları acilen durdurmaları ve taraflara petrol tesislerinden uzak durmaları uyarısı yapılmış, Zaviye'deki petrol tesislerine yönelik tekrar eden saldırılar kınanmıştır.

^{Trablus’un batısındaki Zaviye petrol deposunda çıkan yangın, 11 Ağustos 2026 - (Anadolu Ajansı)}

11 Ağustos günü sahada bulunan iki mühendis, yangının şiddetli olmasına rağmen Libya'nın faal en büyük rafinerisinde herhangi bir hasara yol açmadığını bildirmiştir. Libya'nın yakıt tedarikinden sorumlu Brega Petrol Pazarlama Şirketindeki üç yetkili de yakıt ve benzin arzının saldırılardan etkilenmediğini aktarmıştır.^【12】

NOC'un ilerleyen saatlerde yaptığı ikinci açıklamada, rafinerinin "sabotaj saldırılarına maruz kalmaya devam ettiği" belirtilmiş ve Zaviye Petrol Rafineri Şirketi tarafından işletilen yağ harmanlama ve dolum tesisinin bir dronla hedef alındığı duyurulmuştur. Açıklamaya göre dron, tesisin ana yağ deposu ile yerli pazar için yağ üretiminde kullanılan boru hattı şebekesinin yakınına düşmüş; olayda can kaybı veya maddi hasar yaşanmamıştır.^【13】 11 Ağustos 2026 tarihli haberlerde saldırının yerel saatle sabahın erken saatlerinde uzaktan kumandalı bir kamikaze dronla gerçekleştirildiği ve dronun tesisin yakınına düştüğü aktarılmıştır.

NOC açıklamasında bu saldırının "son iki günde (pazar ve pazartesi) art arda gerçekleşen üçüncü saldırı" olduğu vurgulanmış ve saldırıların bölgedeki petrol varlıkları açısından tehdit oluşturduğu belirtilmiştir. Aynı açıklamada, bir gün önce akşam saatlerinde Zaviye'deki petrol tesislerine dron saldırısı düzenlendiği ve bir dizel tankında yangın çıktığı hatırlatılmıştır. Saldırıların hiçbirinin sorumluluğu herhangi bir grup tarafından üstlenilmemiş, Libyalı yetkililer de saldırıların arkasında kimlerin bulunduğuna ilişkin bir değerlendirme yapmamıştır.^【14】

Libya Ulusal Petrol Kurumu, saldırıların devam etmesi halinde Zaviye kompleksindeki faaliyetleri tamamen durdurabileceğini ve mücbir sebep (force majeure) ilan edebileceğini açıklamıştır.^【15】

Libya'nın petrol sözleşmeleri kapsamında mücbir sebep, tarafların olağanüstü koşullar nedeniyle sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getiremediği durumlarda bu yükümlülüklerden muaf tutulmasını sağlayan hukuki bir statüdür.

NOC, tesislerin korunmasının, çalışanların güvenliğinin ve üretim, depolama ile dağıtımın sürekliliğinin "ortak bir ulusal sorumluluk" olduğunu vurgulamış ve saldırıların ülke güvenliğine "doğrudan bir tehdit" oluşturduğunu belirtmiştir.^【16】 Brega Petrol Şirketi de tüm taraflara çatışmayı durdurma ve petrol tesisleri ile depolarından uzak durma çağrısında bulunmuş; petrol tesislerinin "hayati altyapı olduğu ve tüm Libyalılara ait olduğu" ve bunların korunmasının "ihmale tahammülü olmayan ulusal bir sorumluluk" olduğu belirtilmiştir.

Libya Ambulans ve Acil Durum Servisi, 11 Ağustos 2026 tarihinde yaptığı açıklamada yangın nedeniyle "ciddi yaralanma" yaşanmadığını, hastaların büyük bölümünün duman solunumu nedeniyle tedavi gördüğünü bildirmiştir.^【17】 Sahada bulunan mühendisler de yangının şiddetli olmasına karşın rafineride hasara yol açmadığını doğrulamıştır.

Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti'nden yapılan açıklamaya göre Başbakan Abdülhamid Dibeybe, İçişleri Bakanı ve başkentteki bazı silahlı grup liderleri dahil üst düzey yetkililerle "son güvenlik gelişmelerini takip etmek" amacıyla bir toplantı gerçekleştirmiştir. Açıklamada, Dibeybe'nin güvenliği tehdit eden veya hayati tesis ve yapılara zarar veren her türlü ihlal ya da eyleme karşı kararlılıkla mücadele edilmesi gerektiğini vurguladığı belirtilmiştir.

Libya Temsilciler Meclisi Enerji ve Doğal Kaynaklar Komitesi, saldırıyı en sert şekilde kınadığını duyurmuş ve yayımladığı açıklamada Zaviye Rafinerisi'nin ulusal ekonominin temel taşlarından biri olan petrol ve gaz sektörünün en hayati tesislerinden biri olduğunu belirterek saldırıyı kınamıştır. Komite ayrıca petrol tesislerinin daha güçlü şekilde korunması çağrısında bulunmuştur.^【18】

Libya, 2011 yılında Muammer Kaddafi yönetiminin devrilmesinin ardından siyasi olarak bölünmüş durumdadır. Ülkede, Trablus merkezli ve Abdülhamid Dibeybe liderliğindeki Ulusal Birlik Hükümeti batı bölgelerini yönetirken, Temsilciler Meclisi tarafından 2022 başında atanan ve Usame Hammad'ın başbakanlığını yürüttüğü hükümet Bingazi merkezli olarak ülkenin doğusunu ve güneyinin büyük bölümünü yönetmektedir.^【19】 BM Libya Destek Misyonu (UNSMIL), siyasi bölünmelerin ve silahlı çatışmaların sona erdirilmesi ve seçimlerin gerçekleştirilmesine yönelik siyasi uzlaşı sağlanması amacıyla diplomatik girişimlerini sürdürmektedir.^【20】

Libya, Afrika'nın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip olmasına karşın, yıllardır süren siyasi istikrarsızlık nedeniyle petrol üretiminde bazı dönemlerde kesintiler yaşamaktadır. Ülkenin petrol üretimi, 2011 öncesindeki günlük 1,6 milyon varil seviyesinin altında seyretmekte olup, Haziran 2026'da 2013 yılından bu yana ulaşılan en yüksek seviye olan günlük 1,44 milyon varile ulaşmıştır. Zaviye bölgesi son dönemde tekrarlayan silahlı çatışmalara sahne olmuş ve bu durum zaman zaman rafinerinin faaliyetlerinin durmasına yol açmıştır. Rafineri en son Mayıs 2026'da birkaç gün süreyle kapatılmıştır.^【21】