Lota Gölleri (Sivas)

Lota Gölleri, Sivas ilinin Hafik ilçesi sınırları içerisinde yer alan, karstik oluşumlu bir göller topluluğudur. İlçe merkezinin yaklaşık 3 km doğusunda, Sivas-Erzurum karayolunun kuzeyinde konumlanan bu göller, Sivas şehir merkezine 45 km mesafededir.

Coğrafi Yapı ve Oluşum

Lota Gölleri, bölgedeki jips (alçıtaşı) karstı morfolojisinin en belirgin örneklerinden biridir. Göller, yer altı sularının yüzeye çıkmasıyla dolan karstik çukurlarda (uvala ve dolinler) oluşmuştur. Yaklaşık 250 metre çapında daireler şeklinde iki ana gölden oluşan bu sistem, erimenin devam etmesi nedeniyle derinliği sürekli artan bir yapıya sahiptir. Göllerden büyük olanının derinliği 35 metreye kadar ulaşırken, Küçük Lota Gölü'nün maksimum derinliği 18 metre civarındadır.^【1】

Göllerin en dikkat çekici özelliği, mevsimsel değişimleridir. İlkbahar aylarında artan yağışlar ve eriyen kar sularıyla göller kabararak birleşir ve tek bir büyük su kütlesi görünümü kazanır; yaz aylarında ise su seviyesinin düşmesiyle tekrar birbirinden ayrılırlar. Ayrıca göllerin yer altı suları aracılığıyla Kızılırmak ile bağlantılı olduğu ve açık havza özelliği gösterdiği bilinmektedir.

Su Kalitesi ve Biyolojik Çeşitlilik

Lota Gölleri'nin su kimyası, bölgenin jipsli jeolojik yapısından (kireçtaşı, marn ve çamurtaşları) doğrudan etkilenmektedir. Yapılan araştırmalar, göl sularının kalsiyum ve sülfat bakımından oldukça zengin olduğunu göstermiştir.

Büyük Lota Gölü: 78 fitoplankton taksonuna ev sahipliği yapar ve biyolojik-kimyasal özellikleri bakımından oligo-mezotrofik karakterdedir. Kıta içi su kaynakları sınıflandırmasına göre I. ve II. sınıf su kalitesine sahiptir.^【2】

Küçük Lota Gölü: 119 fitoplankton taksonu belirlenmiş olup oligotrofik (besin maddesi bakımından fakir, temiz) bir karakter sergiler.^【3】

Bölgenin florası da oldukça zengindir. Göller ve çevresinde yapılan çalışmalarda 41 familyaya ait 256 takson kaydedilmiş, bunların 59 tanesinin Türkiye için endemik olduğu tespit edilmiştir. Fitocoğrafik açıdan bölgede İran-Turan elementleri baskındır.^【4】

Fauna ve Turizm Olanakları

Dipten gelen kaynaklarla beslenen ve derin bir yapıya sahip olan göller, başta sazan olmak üzere çeşitli tatlı su balıklarını barındırmaktadır. Bu özelliğiyle amatör olta balıkçılığı için popüler bir noktadır. Ayrıca, özellikle ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde göçmen kuşların uğrak yeri olması nedeniyle kuş gözlemciliği için uygun bir ortam sunar.

Lota Gölleri; sunduğu dingin atmosfer, suyun berraklığı ve doğal güzellikleriyle doğa turizmi, kampçılık, piknik, doğa yürüyüşü ve fotoğrafçılık gibi rekreasyonel etkinlikler için önemli bir potansiyele sahiptir. Ancak kıyılarının yüzmeye elverişli açık alanlar barındırmaması ve ani derinleşen yapısı nedeniyle yüzmek için tehlikeli kabul edilmektedir. Göllere ulaşım Sivas-Erzincan karayolu üzerinden özel araçlarla veya Hafik minibüsleriyle kolaylıkla sağlanabilmektedir.