Lübnan-Suriye Ortak Yüksek Komitesi Kurulması (Temmuz, 2026)

Lübnan ile Suriye, iki ülke arasındaki ilişkilerin kurumsal bir çerçevede yeniden yapılandırılması amacıyla 2 Temmuz 2026 tarihinde Lübnan-Suriye Ortak Yüksek Komitesi'nin kurulmasına ilişkin anlaşma imzalamıştır. Anlaşma, ekonomik, ticari, yatırım, ulaştırma, enerji ve güvenlik alanlarında ikili işbirliğinin geliştirilmesini, ilgili bakanlıklar arasında düzenli koordinasyon mekanizmasının oluşturulmasını ve iki ülke arasındaki ortak projelerin kurumsal bir yapı altında yürütülmesini öngörmektedir. 

Anlaşma, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani'nin Beyrut'a gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam ile yaptığı görüşmenin ardından imzalanmıştır. Taraflar, komitenin iki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesine yönelik kalıcı bir koordinasyon mekanizması olarak faaliyet göstereceğini açıklamıştır. Komitenin, her iki ülkedeki ilgili bakanları düzenli aralıklarla bir araya getirerek ortak çalışmaların yürütülmesini sağlaması planlanmaktadır. 

Lübnan-Suriye Ortak Yüksek Komitesi; ekonomik ortaklıkların geliştirilmesi, ticaret hacminin artırılması, yatırım alanlarının genişletilmesi, güvenlik alanındaki koordinasyonun güçlendirilmesi ve iki ülke arasında imzalanacak mutabakat zaptı ile anlaşmaların hazırlanmasına yönelik ortak platform olarak tasarlanmıştır. Komite aracılığıyla farklı bakanlıklar arasında teknik ve idari işbirliğinin kurumsallaştırılması hedeflenmektedir. 

Taraflar, elektrik bağlantısının geliştirilmesi, ulaşım ağlarının güçlendirilmesi, ticaretin kolaylaştırılması, sınır kapılarındaki geçişlerin hızlandırılması ve yatırım projelerinin desteklenmesini öncelikli işbirliği alanları olarak belirlemiştir. Ayrıca yakın dönemde çeşitli sektörlerde yeni mutabakat zaptları ve ikili anlaşmaların imzalanmasının planlandığı açıklanmıştır. 

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Beyrut'taki temasları kapsamında Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Başbakan Nevvaf Selam, Meclis Başkanı Nebih Berri ve çeşitli siyasi temsilcilerle görüşmeler gerçekleştirmiştir. Görüşmelerde ikili ilişkilerin geliştirilmesi, ekonomik işbirliği, sınır yönetimi, yatırım imkanları ve bölgesel gelişmeler ele alınmıştır. Şeybani, ziyaretin iki ülke arasında karşılıklı saygıya dayalı ilişkilerin güçlendirilmesini amaçladığını belirtmiştir. 

Ortak basın toplantısında, Hizbullah'ın silahsızlandırılması sürecinde Suriye'nin olası rolüne ilişkin sorular yöneltilmiştir. Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, bu konuda daha önce Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara tarafından yapılan açıklamaları hatırlatarak ek değerlendirmede bulunmamıştır. Ahmed Şara daha önce Suriye'nin geçmişte olduğu gibi Lübnan'da askeri bir rol üstlenme anlayışına dönmek istemediğini ifade etmiştir. Şeybani ise resmi ziyaret kapsamında Hizbullah ile herhangi bir görüşme planlanmadığını, ancak ileride iki ülkenin çıkarları doğrultusunda gerekli görülmesi halinde Hizbullah ile görüşmeye açık olduklarını belirtmiştir. 

Taraflar görüşmeler sırasında Lübnan cezaevlerinde bulunan Suriyeli tutukluların durumunu da ele almıştır. Şeybani, Suriyeli tutukluların serbest bırakılması veya Suriye'ye nakledilmesine yönelik hukuki sürecin sürdüğünü açıklamıştır. Ayrıca Suriye'deki iç savaş döneminde tutuklanan Suriyeli olmayan bazı kişilere ilişkin dosyaların da iki ülke arasında yürütülen diyalog kapsamında değerlendirildiği belirtilmiştir.

Lübnan ile Suriye arasında Şubat 2026'da Suriyeli mahkumların Lübnan'dan Suriye'ye nakline ilişkin ayrı bir anlaşma imzalanmıştır. 

Lübnanlı Dürzi lider Velid Canbolat, Suriye'deki siyasi değişimin ardından iki ülke arasında yeni bir dönemin başlaması gerektiğini belirterek ilişkilerin karşılıklı çıkarlar temelinde yeniden geliştirilmesi çağrısında bulunmuştur. Görüşmelerde iki ülke arasındaki ilişkilerin devletler arası karşılıklı saygı ve iç işlerine karışmama ilkeleri doğrultusunda yürütülmesi yönündeki yaklaşım da vurgulanmıştır