
+1 Daha
Ölüm | 1 Şubat 1851 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Doğum Yeri | Londra, İngiltere | ||||||||
Tam Adı | Mary Wollstonecraft Shelley | ||||||||
Türler | Roman, Kısa Öykü, Biyografi, Deneme | ||||||||
Dönem/Akım | Romantizm, Gotik Edebiyat | ||||||||
Doğum | 30 Ağustos 1797 | ||||||||
Mary Shelley (1797–1851), İngiliz roman yazarı, kısa öykücü, denemeci ve biyografi yazarıdır. 18. yüzyıl sonu ve 19. yüzyıl başında faaliyet gösteren yazar, özellikle Gotik edebiyat ve erken dönem bilimkurgu türlerine yaptığı katkılarla tanınmaktadır. Siyasi filozof William Godwin ile feminist düşünür Mary Wollstonecraft’ın kızı olan Shelley, dönemin entelektüel ve radikal düşünce ikliminde yetişmiş; eserlerinde romantizm, bilimsel etik, toplumsal izolasyon ve adalet gibi temaları işlemiştir. 1818 yılında yayımlanan Frankenstein; or, The Modern Prometheus adlı eseri, dünya edebiyatının en etkili metinlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Mary Shelley, 30 Ağustos 1797’de Londra’nın Somers Town bölgesinde doğmuştur. Doğumundan kısa bir süre sonra annesini kaybetmesi, onun üzerinde derin bir duygusal ve edebi etki bırakmıştır. Babası William Godwin, kızını kendi kütüphanesinden ve geniş entelektüel çevresinden yararlanabileceği, dönemin kadın eğitim standartlarının ötesinde bir anlayışla yetiştirmiştir. 1814 yılında şair Percy Bysshe Shelley ile tanışması, hayatında dönüm noktası olmuş ve çift, Avrupa seyahatlerine çıkarak romantik akımın önemli figürleriyle bir araya gelmiştir.
Shelley’nin edebi üretimi, romanın yanı sıra seyahat yazıları, kısa öyküler ve biyografik çalışmaları kapsamaktadır. Yazarlık hayatı boyunca hem profesyonel bir gelir elde etmeyi hem de edebi bir kimlik inşa etmeyi amaçlamıştır.
1816 yazında Cenevre Gölü kıyısında Lord Byron tarafından önerilen hayalet hikayesi yazma yarışı, Frankenstein’ın temellerini atmıştır. Eserde, Victor Frankenstein adlı bir bilim insanının cansız parçalardan hayat verdiği isimsiz bir yaratığın hikayesi üzerinden "yaratıcı ve yaratılan" arasındaki ilişki, bilimsel sorumluluk ve dışlanmışlık temaları ele alınmıştır. Kitap, 1818’de isimsiz yayımlandığında geniş yankı uyandırmış; 1823 yılında yazarın adı kapağa eklenerek ikinci baskısı yapılmıştır.
1826 yılında yayımlanan The Last Man, edebiyat tarihindeki ilk kıyamet sonrası (post-apokaliptik) kurgulardan biridir. 21. yüzyılın sonlarında geçen roman, küresel bir salgın sonucu insanlığın yok oluşunu tasvir ederek Shelley’nin siyasi ve karamsar gözlemlerini yansıtmaktadır. Bunun yanı sıra yazar, Valperga (1823) ve The Fortunes of Perkin Warbeck (1830) gibi eserleriyle tarihi roman türünde de yetkinliğini göstermiştir. Lodore (1835) ve Falkner (1837) gibi geç dönem romanlarında ise aile bağları ve kadınların toplumsal konumuna odaklanmıştır.
Eşinin 1822’deki ani ölümünün ardından Mary Shelley, Percy Bysshe Shelley’nin edebi mirasını koruma görevini üstlenmiştir. Eşinin şiirlerini notlarla zenginleştirerek yayımlamış, bu çalışmalarıyla onun İngiliz edebiyat kanonundaki yerini sağlamlaştırmıştır. Ayrıca, Dionysius Lardner’ın Cabinet Cyclopaedia adlı ansiklopedisi için İtalyan, İspanyol, Portekizli ve Fransız yazarların hayatlarını konu alan çok sayıda biyografi kaleme almıştır.
Yaşamının son yıllarını kronik sağlık sorunlarıyla geçiren Shelley, 1 Şubat 1851’de Londra’da beyin tümörü şüphesiyle hayatını kaybetmiştir. Cenazesi, Bournemouth’taki St Peter’s Kilisesi’nde, annesi ve babasının mezarlarının taşındığı aile kabristanına defnedilmiştir. Vefatının ardından, geride bıraktığı eserler ve mektuplar, 19. yüzyıl edebiyat tarihine ışık tutan temel belgeler olarak değerlendirilmiştir.
Liverpool Üniversitesi. “Mary Shelley: The Woman Who Changed Literature Forever.” University of Liverpool – Department of History Blog, 2026. Erişim tarihi: 28 Nisan 2026.
https://www.liverpool.ac.uk/history/blog/2026/mary-shelley-the-woman-who-changed-literature-forever/
National Portrait Gallery. “Mary Wollstonecraft Shelley.” National Portrait Gallery Collections. Erişim tarihi: 28 Nisan 2026.
https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp04087/mary-wollstonecraft-shelley
Poetry Foundation. “Mary Wollstonecraft Shelley.” The Poetry Foundation. Erişim tarihi: 28 Nisan 2026.
https://www.poetryfoundation.org/poets/mary-wollstonecraft-shelley
Royal Society of Literature. “Mary Shelley.” RSL Literature Anthologies. Erişim tarihi: 28 Nisan 2026.
https://rsliterature.org/anthologies/mary-shelley/
Ölüm | 1 Şubat 1851 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Doğum Yeri | Londra, İngiltere | ||||||||
Tam Adı | Mary Wollstonecraft Shelley | ||||||||
Türler | Roman, Kısa Öykü, Biyografi, Deneme | ||||||||
Dönem/Akım | Romantizm, Gotik Edebiyat | ||||||||
Doğum | 30 Ağustos 1797 | ||||||||
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Mary Shelley" maddesi için tartışma başlatın
Erken Yaşamı ve Entelektüel Gelişimi
Edebi Kariyeri ve Temel Eserleri
Frankenstein ve Bilimkurgunun Doğuşu
Kıyamet Sonrası Kurgu ve Tarihi Romanlar
Editörlük ve Biyografi Çalışmaları
Son Yılları ve Defni
Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.