sb-image
Maryam Mirzakhani
Matematik

+1 Daha

Maryam Mirzakhani 2014 yılında matematiğin en prestijli ödülü olan Fields Madalyası’nı kazanan ilk kadın ve ilk İranlı bilim insanıdır.
fav gif
Kaydet
Alıntıla
kure star outline
Maryam-Mirzakhan_2.jpg
Maryam Mirzakhani
Babası
Ahmad Mirzakhani
Annesi
Zahra Haghighi
Doğum tarihi
3 Mayıs 1977
Ölüm tarihi
14 Temmuz 2017
Eş (ler)
Jan Vondrák
Doğum Yeri
Tahran

Maryam Mirzahani, İran asıllı matematikçidir. Geometrik topoloji, hiperbolik geometri ve Teichmüller teorisi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır. 2014 yılında matematiğin en prestijli ödülü olan Fields Madalyası’nı kazanan ilk kadın ve ilk İranlı bilim insanı olmuştur.

Hayatı ve Eğitimi

Maryam Mirzahani, Tahran, İran’da doğdu. Genç yaşlarda matematiğe özel bir ilgi geliştirdi ve İran’da düzenlenen ulusal matematik olimpiyatlarında gösterdiği başarılar sayesinde uluslararası alanda da dikkat çekti. 1994 ve 1995 yıllarında katıldığı Uluslararası Matematik Olimpiyatlarında altın madalya kazandı ve 1995'te tüm soruları doğru yanıtlayarak tam puan alan ilk İranlı kadın oldu.


Lisans eğitimini Sharif Teknoloji Üniversitesi'nde tamamladıktan sonra, doktora eğitimi için Harvard Üniversitesi’ne kabul edildi. 2004 yılında, ünlü matematikçi Curtis McMullen danışmanlığında tamamladığı doktora tezi, hiperbolik yüzeylerin geometrisi üzerineydi ve matematik dünyasında büyük ilgi uyandırdı.

Akademik Kariyeri ve Bilimsel Katkıları

Mirzahani'nin araştırmaları, özellikle Riemann yüzeyleri【1】 , moduli uzayları【2】  ve dinamik sistemler alanlarında yoğunlaşmıştır. Çalışmaları matematiksel evrenin hem soyut hem de son derece karmaşık yönlerine ışık tutmuş; klasik geometriyle modern teorileri birleştirmiştir.


2008 yılında Stanford Üniversitesi matematik bölümünde profesör olarak göreve başlamıştır. Aynı yıl, American Mathematical Society tarafından "Gelecek Vaat Eden Genç Araştırmacı" olarak gösterilmiştir.


2014 yılında Uluslararası Matematikçiler Kongresi (ICM) tarafından verilen ve matematik dünyasının Nobel’i olarak kabul edilen Fields Madalyası’nı kazandı.

Ölümü ve Ardında Bıraktıkları

Maryam Mirzahani, 14 Temmuz 2017 tarihinde göğüs kanseri nedeniyle, 40 yaşındayken hayatını kaybetti. Ölümü, dünya çapında akademik camiada büyük bir üzüntüyle karşılandı.


Ardında, çağdaş matematiğe yön veren kalıcı bilimsel miraslar bırakan Mirzahani, aynı zamanda kadınların bilimsel başarılarının önünü açan ilham verici bir figür olarak hafızalarda yer edinmiştir.

Ödüller ve Onurlar

  • Fields Madalyası (2014)
  • Clay Matematik Enstitüsü Araştırma Üyesi
  • Stanford Üniversitesi Profesörü
  • IMU (Uluslararası Matematik Birliği) Onur Üyesi
  • BBC 100 Kadın Listesi (2015)

Anısına

Maryam Mirzahani’nin ismi, İran'da çeşitli okullara, araştırma programlarına ve burslara verilmiştir. 2022 yılında UNESCO, onun doğum günü olan 12 Mayıs’ı Kadın Matematikçiler Günü ilan etti.

Kaynakça

Aczel, Amir. “Maryam Mirzakhani Is First Woman Fields Medalist.” Quanta Magazine, August 12, 2014. Erişim tarihi: 19 Haziran 2025. https://www.quantamagazine.org/maryam-mirzakhani-is-first-woman-fields-medalist-20140812/

Howlett, Joseph. “Years After the Early Death of a Math Genius, Her Ideas Gain New Life.” Quanta Magazine, March 3, 2025. Erişim tarihi: 19 Haziran 2025. https://www.quantamagazine.org/years-after-the-early-death-of-a-math-genius-her-ideas-gain-new-life-20250303/.

İkinci Ak, Özlem. “Soyut Yüzeylerin İnatçı Kâşifi Maryam Mirzakhani.” TÜBİTAK Popüler Bilim Dergileri e-arşiv Bilim ve Teknik 47, no. 854 (2024): 76 - 79. Erişim tarihi: 19 Haziran 2025.

https://services.tubitak.gov.tr/edergi/yazi.pdf?dergiKodu=4&cilt=47&sayi=854&sayfa=76&yaziid=36682

“Maryam Mirzakhani: The World’s First Female Fields Medal Winner.” BBC News, July 15, 2017. Erişim tarihi: 19 Haziran 2025. https://www.bbc.com/news/science-environment-40617094

Dipnotlar

  • [1]

    Riemann yüzeyi, her noktasının çevresinde karmaşık düzlemin bir açık alt kümesine benzeyen (yani lokalde karmaşık düzlem gibi davranan), karmaşık yapıya sahip 2-boyutlu bir diferansiyellenebilir yüzeydir.

  • [2]

    Moduli uzayı, bir tür “şekillerin şekli”dir. Aynı türdeki objelerin birbirinden temel olarak farklı olanlarını bir araya getirir.

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

Avatar
YazarEsra Ocakverdi19 Haziran 2025 09:57

Etiketler

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Maryam Mirzakhani " maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

İçindekiler

  • Hayatı ve Eğitimi

  • Akademik Kariyeri ve Bilimsel Katkıları

  • Ölümü ve Ardında Bıraktıkları

  • Ödüller ve Onurlar

  • Anısına

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.

KÜRE'ye Sor